PARTNER PORTALU
  • BGK

Otwarto Exploseum – skansen przemysłowy

  • PAP    2 lipca 2011 - 19:18
Otwarto Exploseum – skansen przemysłowy

Exploseum – skansen przemysłowy na terenie wojennych zakładów zbrojeniowych otwarto w Bydgoszczy. Inwestycja, rozpoczęta w zeszłym roku, kosztowała 9 mln zł, z czego 5,4 mln zł to środki unijne.




W budynkach, zaadaptowanych na muzeum, w czasie drugiej wojny światowej istniał zakład produkujący materiały wybuchowe DAG Fabrik Bromberg. Koncern DAG (Dynamit-Aktien-Gesellschaft), którego założycielem był wynalazca dynamitu i prochu bezdymnego Alfred Nobel, był największym producentem materiałów wybuchowych hitlerowskich Niemiec.

Obiekty dawnych zakładów – hale i bunkry – przetrwały w nienaruszonym stanie. Przez pół wieku były niedostępne dla osób postronnych, gdyż znajdowały się na strzeżonym terenie Zakładów Chemicznych Zachem.

Exploseum, którego gospodarzem jest bydgoskie Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego, powstał na gruntach o powierzchni 19 hektarów i wykorzystuje osiem z 25 zachowanych budowli. Budynki znajdują się w sosnowym lesie, są starannie wkomponowane w pagórkowaty teren i obsadzone na dachach drzewami, maskującymi je przed obserwacjami z powietrza.

Budowle fabryczne, w których wytwarzano materiały wybuchowe, wykonane są z żelbetonu.

Od typowych bunkrów różnią je jednak ogromne, panoramiczne okna, w założeniu projektantów stanowiące ujście dla fali uderzeniowej na wypadek eksplozji podczas produkcji.

W okresie drugiej wojny światowej w obecnych budynkach Exploseum działała linia produkcyjna nitrogliceryny.

Zakład zbrojeniowy został po 1945 r. doszczętnie splądrowany przez Armię Czerwoną, która wywiozła całe wyposażenie i dokumentację produkcyjną (zakład był czynny do momentu ucieczki Niemców z Bydgoszczy). Bydgoskim muzealnikom udało się odtworzyć technologię produkcji i warunki pracy w zakładach dzięki informacjom na temat podobnych fabryk koncernu zbrojeniowego DAG działających na terenie obecnych Niemiec.

Wśród nich są materiały dotyczące zupełnie dotąd nieznanych aspektów i szczegółów funkcjonowania.

Muzeum im. Wyczółkowskiego ma w swoich zbiorach ponad tysiąc planów i dokumentów dotyczących funkcjonowania fabryki, które w 2009 r. otrzymało od prof. Johannesa Preussa z uniwersytetu w Moguncji.

Elementami ekspozycji, oprócz tradycyjnych plansz z tekstem i zdjęciami, są stanowiska multimedialne z materiałami filmowymi z epoki i nagraniami wspomnień byłych pracowników DAG Fabrik.

Prezentowane są m.in. metalowe tabliczki identyfikacyjne robotników, ich legitymacje i przepustki.

Inwestycja, rozpoczęta w zeszłym roku, kosztowała 9 mln zł, z czego 5,4 mln zł to środki unijne z Regionalnego Programu Operacyjnego, a reszta to fundusze z budżetu miasta.

Bydgoska fabryka koncernu DAG powstała w latach 1939-43 w zalesionym terenie w południowo-wschodniej części miasta. Przy budowie i obsłudze kompleksu produkcyjnego pracowało kilkadziesiąt firm z Niemiec oraz 15 tys. robotników przymusowych, zarówno z Polski, jak i innych okupowanych krajów Europy.

W zakładach do końca wojny wytwarzano ładunki miotające i kruszące potrzebne do produkcji granatów i bomb, a także rakiet V-1 i V-2.

W 1945 r. fabrykę zajęła Armia Czerwona. Żołnierze zdemontowali w całości linie produkcyjne, a maszyny i urządzenia wywieziono w głąb Związku Radzieckiego.

W latach 50. na dawnym terenie DAG powstały Zakłady Chemiczne Zachem, które funkcjonują do dziś. Na początku lat 90. z zakładów wydzielono spółkę Nitro-Chem, która produkuje m.in. trotyl dla wojska i na eksport.

Ze względu na to, że Exploseum znajduje się na terenie wydzielonym z zakładów Zachem, w odległości 5 kilometrów od bramy zakładu, wprowadzono pewne rygory dla zwiedzających.

W dni powszednie zwiedzanie będzie możliwe po wcześniejszej rezerwacji i w zorganizowanych grupach, które będą dysponować własnym transportem.

W weekendy skansen można zwiedzać indywidualnie, a zwiedzających od bramy zakładu będzie dowoził autobus.

Facebook Podobał się artykuł? Podziel się!




REKLAMA




×
KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.