Przepisy o odpłatności za KSAP niekonstytucyjne, ale płacić trzeba

Przepisy o zwrocie przez słuchaczy kosztów kształcenia w Krajowej Szkole Administracji Publicznej, są niezgodne z konstytucją - orzekł Trybunał Konstytucyjny. Sam zwrot kosztów sędziowie uznali jednak za zasadny, niekonstytucyjność ma przyczyny formalne.
Przepisy o odpłatności za KSAP niekonstytucyjne, ale płacić trzeba

Chodzi o słuchaczy Krajowej Szkoły Administracji Publicznej (KSAP), którzy z jakiegoś powodu nie ukończyli kształcenia (zrezygnowali albo zostali wyrzuceni) lub po ukończeniu szkoły nie pracowali w administracji państwowej. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 1999 r. przewiduje, że w takiej sytuacji słuchacz musi zwrócić całość lub część kosztów kształcenia w szkole.

Rozporządzenie zostało wydane na podstawie ustawy o Krajowej Szkole Administracji Publicznej z 1991 r. Część art. 8 tej ustawy, upoważniająca premiera do wydania rozporządzenia w sprawie zwrotu kosztów nauki w KSAP, został w środę uznany przez TK za niezgodny z konstytucją. Chodzi o to, że ustawa powstała przed wejściem w życie obowiązującej konstytucji i jej przepisy dotyczące rozporządzeń nie zostały dostosowane do jej wymogów.

"Wymaganie wytycznych dotyczących treści rozporządzenia wykonawczego dotyczy wszystkich upoważnień ustawowych, także upoważnień ustawowych sprzed wejścia w życie konstytucji, mimo że to wymaganie (...) zostało wprowadzone właśnie w konstytucji w 1997 r. (...) Z tego punktu widzenia Trybunał poddał kontroli treść zaskarżonego przepisu ustawy i (...) stwierdził, że zarówno art. 8 pkt. 2 ustawy o KSAP, jak i pozostałe przepisy tej ustawy nie zawierają wytycznych, dotyczących treści rozporządzenia. Przepisy te nie wskazują kierunków rozwiązań, kryteriów czy celów, którymi powinien kierować się Prezes Rady Ministrów regulując wysokość, szczegółowe zasady i tryb wypłacania stypendiów i kosztów, które podlegają zwrotowi. Brak określenia wytycznych (...) powoduje niezgodność z konstytucją kwestionowanego przepisu o KSAP" - powiedział sprawozdawca TK sędzia Stanisław Biernat.

Sędzia podkreślił, że w związku z niezgodnością z konstytucją przepisów ustawy, także rozporządzenie, w którym określono jaką część kosztów kształcenia w jakiej sytuacji musi zwrócić słuchacz KSAP, musi zostać uznane za niekonstytucyjne.

Jak wyjaśnił jednak prezes TK sędzia Andrzej Rzepliński, który przewodniczył składowi sędziowskiemu rozpatrującemu tę sprawę, nie oznacza to, że słuchacze nie powinni, w określonych sytuacjach, zwracać kosztów swojej nauki w KSAP. Przypomniał, że zasadniczo nauka w KSAP jest bezpłatna, a słuchacze otrzymują wysokie stypendia. W zamian za to są zobowiązani do pracy w urzędach państwowych co najmniej przez pięć lat po ukończeniu szkoły.

"Musimy pamiętać, że szkoła uczy elity polskich urzędników. Nauczycielami tam są najlepsi z całego kraju profesorowie i najlepsi praktycy w Polsce. Liczba miejsc w tej szkole jest ograniczona i na każde miejsce jest bardzo wielu bardzo zdolnych chętnych. Wobec tego prawodawca ma prawo chronić się przed ludźmi, którzy nie do końca odpowiedzialnie podejmują decyzje. Zwrot kosztów nie dotyczy osób, które z przyczyn losowych, np. choroby, nie mogły dokończyć studiów w tej szkole. Chodzi o tych, którzy przyszli, zdali egzamin wstępny, ale powiedzieli: mi się to nie podoba. To oznacza nie tylko poniesione koszty, ale też zajęcie miejsca, w którym byłby wykształcony ktoś inny, kto mógłby pełnić funkcję w administracji publicznej" - tłumaczył Rzepliński.

Do TK zwrócił się z pytaniem o konstytucyjność przepisów ustawy o KSAP Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpatrujący skargę byłego słuchacza tej szkoły, któremu w 2008 r., na mocy decyzji premiera, nakazano zapłacić ok. 43 tys. zł w ramach zwrotu części kosztów kształcenia. Kwota ta to dwukrotność sumy stypendium, jakie pobierałby przez cały okres kształcenia w KSAP, czyli przez półtora roku. Właśnie tyle, w myśl rozporządzenia premiera, musi zwrócić słuchacz, który postanowił zrezygnować z nauki w KSAP.

 


KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

ZOBACZ TAKŻE

PARTNER SERWISU