Fundusze unijne na lata 2014-2010, Program 500 plus: Nowe ryzyko utraty pieniędzy z UE

  • Anna Patrycja Czepiel (Obserwatorfinansowy.pl)
  • 23-02-2016
  • drukuj
Unijne pieniądze są przedstawiane przez niemal wszystkich polskich polityków jak coś, co się Polsce bezwzględnie należy. Wiele wskazuje, że Komisja Europejska coraz większą uwagę przywiązywać będzie do jakości ich wykorzystania. Do tego istnieją nowe mechanizmy, które mogą spowodować, że Polska nie otrzyma oczekiwanej sumy.
Fundusze unijne na lata 2014-2010, Program 500 plus: Nowe ryzyko utraty pieniędzy z UE
Program 500+ może mieć znaczenie nawet w tak odległej, wydawałoby się, materii jak podział unijnych funduszy (fot.fotolia)

Ograniczenia w wypłatach unijnych, czy konieczność ich zwrotu to nic nowego. Ich powodem były i są wykryte błędy nieprawidłowości w przeznaczeniu środków i w rozliczeniach. Według sprawozdania opublikowanego przez Europejski Trybunał Obrachunkowy (s. 62) w Polsce w 2014 r. na 34 skontrolowane transakcje z działu „Spójność” znaleziono 20 błędów, a na 87 transakcji, które łączyły wsparcie spójności z rozwojem wsi i dbaniem o środowisko, błędów pojawiło się 37. Nieprawidłowości na wysoką skalę miały miejsce także wcześniej. W latach 2009-2013 aż 33 proc. z 383 zbadanych przez trybunał przypadków dofinansowania polskich inwestycji przez fundusze unijne – czyli 126 transakcji – zawierało błędy.

Nowa niebezpieczna zasada

Konieczność zwrotu funduszy w wyniku kontroli dokonanej przez Komisję Europejską to nic nowego. W wieloletnich ramach finansowych UE na lata 2014-2020, zwanych potocznie siedmioletnim budżetem Unii, zastosowanie ma jednak nowa zasada – tzw. warunkowość makroekonomiczna. Oznacza ona możliwość zablokowania funduszy unijnych w przypadku, kiedy polityka rządów krajowych prowadzi do zaburzeń w gospodarce. Mechanizm ten wszedł w życie mimo protestów Parlamentu Europejskiego oraz przedstawicieli europejskich władz lokalnych i regionalnych. Zakres stosowania warunkowości makroekonomicznej został określony w komunikacie Komisji Europejskiej pt. „Wytyczne w sprawie stosowania działań łączących skuteczność europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych z należytym zarządzaniem gospodarczym zgodnie z art. 23 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013”.

Lżejszym przypadkiem zastosowania warunkowości ekonomicznej jest żądanie przeprogramowania tzw. umów partnerstwa oraz programów operacyjnych, na podstawie których wydawane są unijne fundusze. Takie żądanie może być wysunięte przez Komisję Europejską w przypadku stwierdzenia „problemów gospodarczych i dotyczących zatrudnienia” w danym kraju. Tego rodzaju zmiana pozwala na przenoszenie pieniędzy wewnątrz regionów rozumianych jako tzw. poziom NUTS-1, czyli – w uproszczeniu – obszary nieco większe niż polskie województwa i ich odpowiedniki w innych krajach.

Przykładowo, Polska jest w tym systemie podzielona na sześć regionów: centralny, południowo-zachodni, południowy, północno-zachodni i północny. Pieniądze będą mogły więc zostać przeniesione z np. Podkarpacia na Podlasie, ale już nie z Podkarpacia na Dolny Śląsk. Przeprogramowanie nie musi się jednak wiązać z przenoszeniem pieniędzy z jednego województwa do drugiego. Środki mogą po prostu zostać przeznaczone na inny cel, np. Komisja może w sytuacji pogorszenia się sytuacji na lokalnym rynku pracy zasugerować przeznaczenie części funduszy, które miały iść na wsparcie rolnictwa, na dofinansowanie szkoleń dla bezrobotnych. W pierwszym wypadku stracą np. mieszkańcy Podkarpacia, a zyskają Podlasianie – w drugim stracą rolnicy, a zyskają osoby pozostające bez pracy.

 


KOMENTARZE (2)ZOBACZ WSZYSTKIE

Interesuje mnie również odniesienie do wydatków na gospodarkę odpadami komunalnymi. Może ktoś z Państwa jest zorientowany czy kontrolowane będą inwestycje gminne w RIPOK-i. Czy przypadkiem nie będą brane pod uwagę osiągane wskaźniki odzysku i recyklingu. Kto wtedy będzie odpowiedzialny za te inwesty...cje skoro będą dotyczyły całych regionów. rozwiń

Tadeusz Babicz, 2016-02-26 11:07:49 odpowiedz

Oj, ciekawi mnie, co się stanie, kiedy skończy się kasa unijna? Wojna Polsko-Polska? Pod flagą Niemiecką? Albo nowy "rozbiór" kraju" Wschód Rosja, a Pomorze i Śląsk - Niemcy! I zostanie "kadłubkowa" General Gouverment?

glaertes, 2016-02-24 12:30:10 odpowiedz

ZOBACZ WSZYSTKIE


ZOBACZ TAKŻE