Problemy samorządów z wkładem własnym

Gminy będą mieć problemy z pozyskiwaniem funduszy unijnych, jeśli m.in. nie zwiększy się ich roli w kształtowaniu podatku od nieruchomości, czemu powinno towarzyszyć gospodarcze urealnienie jego wymiaru.
Problemy samorządów z wkładem własnym

To jedna z rekomendacji opracowanego na zlecenie Ministerstwa Rozwoju Regionalnego raportu „Oszacowanie środków niezbędnych do zapewnienia krajowego wkładu publicznego do projektów realizowanych w ramach średniookresowych ram finansowych 2014-2020".

W dokumencie prognozy dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego zostały opracowane z wykorzystaniem modelu prognostycznego umożliwiającego nie tylko oszacowanie środków niezbędnych do zapewnienia krajowego wkładu publicznego do projektów realizowanych w ramach średniookresowych ram finansowych 2014-2020, ale także ocenę potencjału inwestycyjnego samorządów.

Model uwzględnia dwie podstawowe reguły fiskalne. Pierwsza oznacza, że planowane wydatki bieżące nie mogą być wyższe niż planowane dochody bieżące powiększone o nadwyżkę budżetową z lat ubiegłych i wolne środki.

Druga natomiast oznacza, że relacja sumy spłat rat kredytów i pożyczek oraz wykupów papierów wartościowych, wraz z należnymi odsetkami (także dyskontem) oraz potencjalnych spłat kwot wynikających z udzielonych poręczeń oraz gwarancji do planowanych dochodów ogółem nie może przekroczyć średniej arytmetycznej z obliczonych dla ostatnich trzech lat relacji nadwyżki operacyjnej (powiększonej o dochody ze sprzedaży majątku) do dochodów ogółem.

Model prognostyczny pozwala na zbadanie, czy zachowanie reguł fiskalnych wymaga redukcji inwestycji JST, a jeżeli tak, to jaka powinna być skala tej redukcji. Według autorów raportu reguła fiskalna druga jest znacznie trudniejsza do zachowania niż pierwsza reguła fiskalna.

„Z drugiej strony należy zwrócić uwagę, że po pierwsze, niezachowanie pierwszej reguły świadczy z reguły o systemowych (strukturalnych) problemach danych jednostek. Po drugie, reguła ta stanowi emanację tzw. złotej zasady finansów publicznych i nie powinna być kwestionowana. Utrzymanie wydatków inwestycyjnych (poza wydatkami podlegającymi refundacji i ich współfinansowaniem) na średnim poziomie z okresu 2007-2011 będzie prowadzić do naruszenia równowagi budżetu bieżącego (reguła fiskalna 1) w ponad 900 jednostkach samorządowych" - czytamy w dokumencie.

Dodatkowo redukcja inwestycji o 20 proc. zmniejszy tę liczbę o ok. 200. Jednak nawet przy zmniejszeniu wydatków inwestycyjnych o 80 proc. pozostanie ok. 400 jednostek, które w okresie 2014-2022 będą miały problemy z zachowaniem równowagi budżetu bieżącego.

O ile w przypadku reguły pierwszej jej zachowanie w okresie objętym prognozą stanowi normę, zaś naruszenie - wyjątek, o tyle w przypadku drugiej reguły sytuacja jest odwrotna. W wariancie polegającym na utrzymaniu wydatków inwestycyjnych (poza wydatkami podlegającymi refundacji i ich współfinansowaniem) na średnim poziomie z okresu 2007- 2011 tylko 639 jednostek wykazuje wskaźnik obsługi zadłużenia na dopuszczalnym poziomie.

W większości przypadków zasadniczy wpływ na ograniczenie możliwości obsługi długu zgodnie z drugą regułą fiskalną miało silne zmniejszenie relacji nadwyżki operacyjnej do dochodów począwszy od roku 2009. Nawet przy bardzo silnej redukcji inwestycji (o 80 proc.) w stosunku do średniego poziomu z lat 2007-2011 - ponad 1300 jednostek samorządowych nie będzie mogło zachować reguły w okresie 2014-2022.

Jak pokazuje raport potencjał finansowy samorządów jest silnie zróżnicowany nie tylko pomiędzy rodzajami jednostek samorządowych (województwa, powiaty, miasta na prawach powiatu, gminy), lecz także między jednostkami tego samego rodzaju.

Wśród województw najlepsza sytuacja występuje w śląskim i podkarpackim, najgorsza - w lubuskim i opolskim. O ile pierwsze dwa równoważą budżet bieżący nawet przy zachowaniu dotychczasowego poziomu inwestycji (bez wydatków podlegających refundacji i współfinansowania), zaś do zachowania drugiej reguły potrzebują umiarkowanej redukcji inwestycji, o tyle dwa ostatnie wykazują ujemną nadwyżkę operacyjną także w przy założeniu zmniejszenia inwestycji (bez UE i współfinansowania) o 80 proc.

 


KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.