W szczególny sposób problem dotyczy województw, pełniących funkcje planistyczne oraz - przede wszystkim - gmin, jako jednostek wykonawczych. Dlatego też Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, oferujący dofinansowania wszystkich obszarów finansowania ochrony środowiska takich jak ochrona wód, powietrza, przyrody, gospodarka wodna czy edukacja ekologiczna, w obszarze gospodarowania odpadami jako jedynego lub współbeneficjenta pomocy we wszystkich swoich programach finansowych wskazuje właśnie gminę.

Pomijając zarządzanie środkami unijnymi w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, stała, systemowa pomoc funduszu, obejmująca praktycznie wszystkie działania z obszaru gospodarki odpadami opiera się obecnie na 6 programach priorytetowych finansowanych ze środków krajowych.

Drugie życie odpadów komunalnych

Pierwszy, a zarazem "flagowy" program (3.1) realizowany w tym obszarze przez Departament Ochrony Ziemi NFOŚiGW, nosi tytuł "Gospodarowanie odpadami komunalnymi". Ma on dwie części, z których pierwsza dotyczy możliwości dofinansowania rozwoju systemów służących zagospodarowywaniu odpadów komunalnych, czyli budowy, rozbudowy i modernizacji takich instalacji jak kompostownie, zintegrowanych systemów mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów, sortowni, zakładów termicznego przekształcania odpadów lub wytwarzających paliwa alternatywne (np. wsadu do pieców cementowych).

Podmiot ubiegający się o dofinansowanie - najczęściej jednostka samorządu lub spółka komunalna - może otrzymać na ten cel pożyczkę inwestycyjną na okres do 15 lat, pokrywającą do 75 proc. kosztów kwalifikowanych przedsięwzięcia. Atrakcyjność tej pożyczki polega nie tylko na niskim, stałym oprocentowaniu wynoszącym 3,5 proc.w skali roku, ale przede wszystkim na możliwości umorzenia do 30 proc. kwoty zaciągniętego zobowiązania. Co z pewnością zainteresuje każdego wójta, to że obecnie umorzenie jest wpisywane do umowy pożyczkowej jako pomoc już udzielona - jest ono przydzielone z góry, pod warunkiem jednak rygorystycznego spełnienia wymagań jasno postawionych w umowie.