Renowacja unikatowego graduału - do końca listopada

Najpóźniej do końca listopada powinna zakończyć się renowacja odnalezionego kilka lat temu w bazylice św. Józefa w Kaliszu unikatowego graduału - księgi z nutami, pochodzącej z 1525 r.

"Graduał jest ogromną księgą, ma drewnianą oprawę, na którą naciągnięta jest skóra. Niestety, w ciągu setek lat zniknęły klamry, które spinały tę oprawę i zabezpieczały przed falowaniem pergaminu pod wpływem wilgoci" - poinformował ksiądz Jarosław Powązka z kaliskiej bazyliki.

Księga pokazuje stan muzycznej kultury liturgicznej z początku XVI wieku. "Jest to bezcenne źródło, ponieważ na marginesach są zapisane dzieje; są tam zamieszczone informacje m.in. o pożarach, epidemiach i innych zdarzeniach. Ma jeszcze wiele innych tajemnic i ciekawostek, które wymagają zbadania" - mówi duchowny.

Ciekawostką jest też zapis neumami (znaki w formie kropek i kresek) chorałowymi na pięciu, a nie na czterech liniach.

Na dość dobrze zachowanych pergaminowych kartach graduału, na malowanych czerwienią pięcioliniach w górę i w dół biegną kostki dawnego zapisu nutowego z melodią pieśni. Pod nimi są kaligrafowane gotykiem łacińskie teksty oraz pisane czerwienią uwagi dla śpiewaków.

Na każdej stronie zapisano kilka wielkich i ozdobnych liter, malowanych tzw. trójcą kolorów: czerwienią, zielenią i błękitem. Niektóre strony są ozdobione bogatymi inicjałami oraz bordiurami (pasami dekoracyjnymi) z roślinnymi motywami.

Na okładce widnieje herb rodu Łaskich - Korab, przypominający łódź, nad którą stoi kamienna kolumna. Prawdopodobnie księga powstała z fundacji prymasa Jana Łaskiego. Świadczy o tym nie tylko herb, ale słabo już czytelny łaciński napis: "Jan Łaski, arcybiskup gnieźnieński. Roku Pańskiego 1525".

Według konserwatorów, graduał jest wysokiej klasy zabytkiem i wymaga badań specjalistów. Parafii nie było stać na sfinansowanie odnowienia księgi i dlatego o pomoc wystąpiła do samorządu województwa wielkopolskiego.

Kaliska księga "odżyła" rok temu na 31. Ogólnopolskim Festiwalu Muzyki Dawnej "Schola Cantorum". Utwory zapisane w dawnej notacji menzuralnej zostały przełożone na dzisiejszy język muzyczny i wykonane przez młodych uczestników tego festiwalu.

Koszty renowacji wyniosą 30 tys. zł. "Graduał jest restaurowany z pieniędzy wojewody wielkopolskiego będących w dyspozycji konserwatora zabytków. Zgodnie z umową, zostaną one przekazane w momencie ukończenia renowacji" - poinformowała w środę zastępca wielkopolskiego konserwatora zabytków w Poznaniu, Jolanta Goszczyńska.

Podobał się artykuł? Podziel się!

 


KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

ZOBACZ TAKŻE