PARTNER PORTALU
  • BGK

Owce chronią ekosystemy, ale baców coraz mniej. Samorządy muszą dopłacać

  • Jakub Prokop    9 kwietnia 2016 - 15:01
Owce chronią ekosystemy, ale baców coraz mniej. Samorządy muszą dopłacać
– W dzisiejszych czasach bez samorządowych dopłat byłoby ciężko – uważa Jarek Buczek, baca z Gorców. (Fot.: karpatylacza.pl)

• Wypas owiec na tatrzańskich halach jest najlepszą formą zabezpieczenia ich przed zarastaniem.
• Zajmują się tym bacowie, którzy napędzają "koło zamachowe dla Podhala".
• Ich ginący zawód może utrzymywać się tylko dzięki dotacjom i samorządowym projektom.




Od lat 80., kiedy zawieszona została ustawa o rozwoju społeczno-gospodarczym regionów górskich (tzw. ustawa górska), spada liczba owiec wypasanych w Karpatach. Przez ponad 30 lat pogłowie owiec zmniejszyło się niemal 20-krotnie, do około 250 tys. sztuk.

– W niedalekiej przyszłości sytuacja może zmusić władze Tatrzańskiego Parku Narodowego do wynajmowania bacy, aby prowadził tzw. wypas kulturowy na tatrzańskich halach – mówił Marek Pęksa z TPN podczas III Międzynarodowej Konferencji Pasterskiej w Zakopanem organizowanej przez Centrum UNEP/GRID-Warszawa.

Leśnicy twierdzą, że wypas owiec na polanach tatrzańskich jest najlepszą formą zabezpieczenia przed sukcesją roślinności drzewiastej. – Polany są cenne nie tylko krajobrazowo, ale i turystycznie. Gdyby nie owce, mogłyby całkowicie zarosnąć lasami – zaznaczają.

O ile kiedyś owce były przeszkodą w skutecznej ochronie Tatr, to w chwili obecnej problem się całkowicie odwrócił. Gdyby nie było owiec w Tatrach, znacznie trudniej byłoby chronić ekosystemy nieleśne. Ponadto pozytywnym aspektem wypasu owiec w Tatrach jest zachowanie w żywej formie kultury i tradycji pasterskiej, która na Podhalu sięga czasów średniowiecza.

Owce chronią środowisko

W pierwszych latach po II wojnie światowej w Tatrach Polskich wypasano prawie 30 tys. owiec, co spowodowało ogromne zniszczenia pokrywy roślinnej. W latach 1960-1980 zdecydowano o wycofaniu pasterstwa z hal, co z kolei powodowało niekorzystne zarastanie śródleśnych polan. W 1981 roku w Tatrach wprowadzono tzw. kulturowy wypas, aby odtworzyć polany i hale tatrzańskie.

W celu zachowania krajobrazu kulturowego oraz tradycyjnego pasterstwa, pasterzowi przysługuje dopłata do owiec w wysokości 25 euro od sztuki.– Gdyby nie hodowle owiec na Podhalu, to byśmy żyli w buszu. Jest tu wiele niekoszonych nieużytków, a jak pozbędziemy się owiec, to będzie jeszcze gorzej. Dopłaty do owiec to koło zamachowe dla Podhala. Górale nie żyją tylko z turystyki, ale z całej otoczki, jaką jest kultura góralska – mówi Jan Janczy, dyrektor Regionalnego Związku Hodowców Owiec i Kóz w Nowym Targu.

– Hale to nieodtwarzalny zasób, który musi być chroniony. Samoistna sukcesja lasu jest czymś szkodliwym – uważa Krzysztof Jabłoński, kierownik zespołu rolnictwa departamentu środowiska, rolnictwa i geodezji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego.

Hale się opłacają

Podczas III Międzynarodowej Konferencji Pasterskiej w Zakopanem organizowanej przez Centrum UNEP/GRID-Warszawa w ramach projektu "Karpaty Łączą", Michał Miazga z fundacji REC-Polska zadaje prowokacyjne pytanie – co nam ten las przeszkadza? W końcu nie trzeba za niego płacić, zapobiega powodziom, jest naturalny i absorbuje dwutlenek węgla.

Jednak według dr. Jerzego Parusela, dyrektora Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska, nie powinno nas interesować, czego potrzebuje przyroda, tylko czego potrzebujemy my sami. – A potrzebujemy różnorodności, zachowania ginących gatunków i ziemi, którą można gospodarczo wykorzystać. Innymi słowy – wzorca kulturowego, stworzonego przez człowieka, a tym właśnie są hale – wyjaśnił.

– Pasterstwo daje pewne nieprzeliczalne wartości: unikalny i nieodtwarzalny potencjał tradycji może przełożyć się na szukanie konkurencyjnych przewag regionu. Co więcej, można też liczyć na sprzedaż produktów regionalnych, które generują całkiem bezpośredni zysk – dodaje Patrycja Adamska z Centrum UNEP/GRID-Warszawa.





REKLAMA




×
KOMENTARZE (1)

  • RGwroc, 2016-04-11 09:39:42

    nt. "Owce były przeszkodą w ochronie parku, a dziś pomagają" Istnieje pewna intensywność wypasu (około 1 sztuki dużej na hektar (w większości ekosystemów półnaturalnych, ale dokładniej określa się indywodualnie), Żle jest kiedy jest za dużo, ale i kiedy za mało

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.