Wody lecznicze w Polsce. Gdzie występują i jakie mają właściwości?

W Polsce obecnie jest 45 miejscowości, które uzyskały status uzdrowiska. Na ich terenach znajduje się 200 sanatoriów i 55 szpitali. Miejscowości te są podzielone ze względu na położenie geograficzne i na występujące tam naturalne surowce lecznicze, głównie wody.



Sekretem leczniczych wód korzystnie wpływających na organizm jest wysoka zawartość składników mineralnych oraz odpowiednia proporcja tzw. składników swoistych (fot.ilustracyjne:szczawno-jedlina.pl)

Artykuł zawiera podstawowe definicje dotyczące wód leczniczych, klasyfikację stosowaną w balneologii, dane dotyczące występowania, wydobycia i wykorzystania eksploatowanych wód na przykładzie uzdrowisk w Polsce i w oparciu o obowiązujące przepisy. Zwrócono w nim również uwagę na podstawowe zalety stosowania wód leczniczych z podaniem konkretnych przykładów ich działania.

Wprowadzenie

Powszechnie za wody lecznicze uważa się wody naturalne pobierane do celów leczniczych, najczęściej przez ujęcie źródeł. Wody te zawierają szczególnie duże ilości rozpuszczonych gazów oraz soli, czemu zawdzięczają swoje specyficzne właściwości.

Ogólny podział wód leczniczych rozróżnia tzw.:

- szczawy - zawierające dwutlenek węgla i wodorowęglany metali alkalicznych;

- wody gorzkie - zawierające siarczan magnezowy (siarczan magnezowy tworzy kilka hydratów, najważniejsze spośród nich, to heptahydrat MgSO4 • 7H2O - minerał epsomit, sól gorzka, sól angielska - stąd nazwa wód, w których występuje);

- wody siarczane - zawierające siarkowodór;

- wody żelaziste - zawierające wodorowęglan żelazawy Fe(HCO3)2;

- solanki - zawierające jako główny składnik chlorek sodowy NaCl;

- wody radioaktywne - zawierające substancje promieniotwórcze;

- cieplice (termy) - gorące wody o różnym składzie [1, 2].

Niektóre wody lecznicze są szczególnie bogate w związki bromu lub jodu. Istnieją również sztuczne wody lecznicze, o składzie i działaniu leczniczym analogicznym do wód naturalnych, otrzymywane głównie poprzez rozpuszczenie w wodzie odpowiedniego zestawu soli.

Polskie uzdrowiska

W Polsce obecnie jest 45 miejscowości, które uzyskały status uzdrowiska.

Na ich terenach znajduje się 200 sanatoriów i 55 szpitali [16]. Miejscowości te są podzielone ze względu na położenie geograficzne i na występujące tam naturalne surowce lecznicze.

Ze względu na położenie geograficzne, wyróżnia się uzdrowiska: nadmorskie - 6 (co stanowi 13% ogólnej liczby uzdrowisk w Polsce), górskie - 8 (18%), podgórskie - 14 (31%), nizinne - 17 (38%). Biorąc natomiast pod uwagę występujące na obszarze uzdrowiska naturalne surowce lecznicze, podzielono je na: posiadające borowinę - 5 (co stanowi 11% ogólnej liczby uzdrowisk w Polsce), posiadające wody lecznicze i borowinę - 7 (16%) oraz na posiadające wody lecznicze - 33 (73%). Niemniej jednak, liczba miejscowości posiadających status uzdrowiska może się zmienić, bowiem jak podaje Najwyższa Izba Kontroli w komunikacie z 25 stycznia 2017 r. o statusie uzdrowisk, "posiadanie statusu uzdrowiska nie gwarantuje, że dany obszar spełniał i nadal spełnia wymogi wyznaczone dla uzdrowiska". Raport przedstawiony przez NIK dotyczy m.in.: właściwości leczniczych klimatu i wykorzystywania surowców naturalnych.

Wykazano w nim brak odpowiedniej dbałości gmin o stan środowiska naturalnego, co może skutkować utratą statusu uzdrowiska, a w konsekwencji ograniczenia pacjentom dostępu do lecznictwa uzdrowiskowego.

 


KOMENTARZE (1)ZOBACZ WSZYSTKIE

Ciekawy, ale bardzo pobieżny artykuł. Po macoszemu potraktowano m.in. wody siarczkowe i nie wspomniano o Swoszowicach, w których ma swoje źródło jedna z najmocniejszych wód siarczkowych w Polsce i Europie. Zamieszczenie w artykule oprócz spisu literatury również wykazu wszystkich polskich uzdrowisk... wraz z informacją o wydobywanych tam wodach leczniczych byłoby dobrym pomysłem, bez tego jest niekompletny i pomija wiele ciekawych miejscowości uzdrowiskowych. rozwiń

ata, 2017-06-29 11:06:30 odpowiedz

ZOBACZ WSZYSTKIE