Zmiany w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego

Jeżeli osoba ubezwłasnowolniona i jej przedstawiciel ustawowy mają różne zdanie na temat umieszczenia jej w domu pomocy społecznej, decyduje o tym sąd - proponuje ministerstwo zdrowia w założeniach do projektu noweli ustawy o ochronie zdrowia psychicznego.
Zmiany w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego

Jak czytamy w projekcie założeń do planowanej nowelizacji ustawy o ochronie zdrowia psychicznego oraz ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, celem proponowanej zmiany jest dostosowanie przepisów do zmienionych uwarunkowań prawnych będących konsekwencją orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Czytaj: Pomoc społeczna nie może polegać tylko na wypłacaniu świadczeń

Istotą zmian jest zwiększenie gwarancji ochrony praw osób objętych reżimem prawnym ustaw - podkreślił resort zdrowia w dokumencie.

Chodzi m.in. o zwiększenie uprawnień osób ubezwłasnowolnionych kierowanych do domów pomocy społecznej (DPS); jeżeli są one zdolne do wyrażenia opinii w sprawie umieszczenia w takiej placówce, to - zgodnie z nowymi przepisami - będzie wymóg uzyskania ich zgody przed przyjęciem do DPS. W przypadku wniosku opiekuna ustawowego o umieszczenie ubezwłasnowolnionego w DPS i jednoczesnym braku jego zgody - zdecyduje sąd opiekuńczy.

Czytaj: Jak będziemy przeciwdziałać ubóstwu i wykluczeniu

Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu w październiku 2012 r. rozstrzygał sprawę ubezwłasnowolnionego mężczyzny przeciwko Polsce. Skarżący został ubezwłasnowolniony przez sąd, a następnie, na wniosek opiekuna, umieszczony w domu pomocy społecznej.

DPS - na podstawie wewnętrznych przepisów - potraktował przyjęcie mężczyzny jako dobrowolne i niewymagające zatwierdzenia przez sąd. Skarżący przebywał w zakładzie opiekuńczym przez 10 lat, bezskutecznie występując o zwolnienie i o uchylenie ubezwłasnowolnienia.

Trybunał uznał, że skarżący był zdolny do wyrażania opinii o swojej sytuacji, a umieszczenie go w domu pomocy społecznej - który całkowicie kontrolował jego leczenie, poruszanie się i przysługującą mu rentę inwalidzką - było pozbawieniem wolności naruszającym konwencję praw człowieka. Trybunał stwierdził, że tryb umieszczenia skarżącego w ośrodku był niezgodny z prawem m.in. ze względu na brak zaangażowania sądu.

W projekcie założeń jest także mowa o konieczności zmiany przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości, aby uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący przymusu bezpośredniego w formie unieruchomienia.

24 lipca 2013 r. TK uznał, że przepis dotyczący kwestii stosowania w izbach wytrzeźwień niewymienionych wprost w ustawie środków przymusu bezpośredniego jest niezgodny z konstytucją. Przymus w formie unieruchomienia osoby - według zakwestionowanych przepisów - polega na obezwładnieniu z użyciem pasów, uchwytów, prześcieradeł lub kaftanów bezpieczeństwa albo "innych urządzeń technicznych".

Zapis ten przewidywał więc otwarty katalog środków przymusu, co nie jest zgodne z ustawą zasadniczą - potwierdził TK.

Resort zdrowia proponuje ponadto, aby w projektowanej nowelizacji doprecyzować m.in. zapisy dotyczące możliwości stosowania przymusu bezpośredniego wobec osób wykazujących zaburzenia psychiczne w placówkach innych niż szpitale psychiatryczne, a także przepisy dotyczące wyznaczania lekarzy uprawnionych do oceny zasadności zastosowania przymusu bezpośredniego.

W nowych przepisach miałyby też znaleźć zapisy dotyczące monitorowania pomieszczenia, w którym realizowany jest przymus bezpośredni w formie izolacji. Chodzi o wskazanie osób uprawnionych do dostępu do urządzeń i zapisów z monitoringu pomieszczeń, a także zapewnienia właściwego przechowywania i zabezpieczenia zapisu z monitoringu.

Projekt założeń trafił obecnie do uzgodnień, a uwagi można składać do 3 września

 


KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

ZOBACZ TAKŻE