Koszty życia w polskich regionach: czynsz, lekarz, urlop i rozrywki

• W województwach świętokrzyskim i podkarpackim najwięcej osób rezygnuje ze spędzania czasu poza miejscem zamieszkania z powodów finansowych.
• Z kolei świętokrzyski, podlaski i warmińsko–mazurski to regiony, gdzie mieszkańcy mają największe zaległości w opłatach za mieszkania.
Koszty życia w polskich regionach: czynsz, lekarz, urlop i rozrywki
Najczęściej z wyjazdów grupowych dzieci musiały rezygnować w gospodarstwach domowych w województwach świętokrzyskim i podkarpackim (fot.fotolia)

Jak wynika z „Diagnozy społecznej 2015” Rady Monitoringu Społecznego, raportu pod redakcją Janusza Czapińskiego i Tomasza Panka, na poziom życia Polaków, na ich sposób spędzania czasu ma wpływ wiele czynników. Duże znaczenie ma tu sytuacja finansowa, a pewne tendencje można zauważyć w rozbiciu na poszczególne regiony czy wielkość zamieszkiwanej miejscowości.

Sytuacja finansowa a rezygnacja Polaków z wyjazdów

Procent gospodarstw domowych zmuszonych w 2015 r. do rezygnacji z wyjazdów wypoczynkowych z powodów finansowych wahał się od prawie 35 proc. w przypadku wyjazdów rodzinnych (dorosłych z dziećmi niepełnoletnimi) do prawie 40 proc. dla wyjazdów dorosłych.

Autorzy raportu zaobserwowali jednak znaczącą poprawę w tym zakresie w stosunku do 2011 i 2013 r.

Zdecydowanie najwyższy procent gospodarstw zmuszonych do rezygnacji ze względów finansowych z wybranych form wypoczynku występował w 2015 r. na wsi. W przypadku wyjazdów dorosłych w gospodarstwach zamieszkujących wieś rezygnacje te dotyczyły ponad 48 proc. gospodarstw, a w odniesieniu do wyjazdów grupowych dzieci i wyjazdów rodzinnych prawie około 40 proc. gospodarstw.

Najgorsza sytuacja pod względem rezygnacji z wyjazdów rodzinnych występowała w województwach świętokrzyskim i podkarpackim (rezygnację z tego typu wyjazdów zgłosiło odpowiednio ponad 48 proc. i prawie 45 proc. gospodarstw z tych województw), a z wyjazdów dorosłych w województwach łódzkim i świętokrzyskim (zrezygnowało z wyjazdów odpowiednio prawie 56 proc. i około 51 proc. gospodarstw z tych województw).

Najczęściej z wyjazdów grupowych dzieci musiały natomiast rezygnować gospodarstwa domowe w województwach świętokrzyskim i podkarpackim (konieczność rezygnacji zgłosiło odpowiednio prawie 46 proc. i ponad 41 proc. gospodarstw z tych województw). W ostatnich dwóch latach wzrost rezygnacji, ze względów finansowych z wyjazdów wypoczynkowych obserwujemy tylko w grupie gospodarstw domowych zamieszkujących średniej wielkości miasta, o liczbie mieszkańców 100-200 tys. i to tylko w przypadku wyjazdów grupowych dzieci (o ponad 11 punktów procentowych).

Znaczący wzrost rezygnacji z badanych form wypoczynku nastąpił w ostatnich dwóch latach tylko w województwie świętokrzyskim (odpowiednio o ponad 5 punktów procentowych w przypadku wyjazdów dorosłych, o 7 punktów procentowych w przypadku wyjazdów rodzinnych oraz o prawie 4 punkty procentowe w przypadku wyjazdów dzieci).

Rezygnacja z usług medycznych

Największa grupa gospodarstw domowych zmuszona była z powodu braku środków zrezygnować z leków, leczenia zębów i usług lekarza. Najczęściej dochodziło do rezygnacji z powodu braku pieniędzy z wyjazdu do sanatorium (w prawie 29 proc. gospodarstw), z uzyskania protez zębowych (w ponad 24 proc. gospodarstw) oraz z leczenia zębów (w ponad 22 proc. gospodarstw). W ostatnich czterech latach odsetek gospodarstw domowych zmuszonych do takich rezygnacji nie wzrósł znacząco dla żadnej z usług ochrony zdrowia. Nastąpił natomiast znaczący spadek tego typu rezygnacji w przypadku zakupu leków, wyjazdu do sanatorium oraz uzyskania protez zębowych (odpowiednio o ponad 4, o prawie 4 i o ponad 3 pp.).

Gospodarstwa domowe wiejskie znacznie częściej były zmuszone do omawianych rezygnacji niż gospodarstwa domowe miejskie. Najwięcej rodzin zmuszanych do takich wyrzeczeń zamieszkiwało województwo warmińsko-mazurskie.

Sytuacja finansowa Polaków a rezygnacja z kultury

Od 10 do 13 proc. badanych gospodarstw domowych musiało z powodów finansowych zrezygnować w 2013 r. z wyjścia do kina, teatru, opery, operetki, filharmonii (na koncert), zwiedzenia muzeum czy też wystawy, z zakupu książki lub prasy. Najwięcej rezygnacji (16 proc. gospodarstw) dotyczyło wyjścia do kina a najmniej (10,3 proc.) zwiedzenia muzeum lub wystawy.

Jednocześnie we wszystkich grupach społeczno-ekonomicznych zmniejszyła się znacząco w 2015 r., w porównaniu z 2011 rokiem, liczba tych rezygnacji (od ponad 11 punktów procentowych w przypadku teatru, opery, operetki, filharmonii, koncertu oraz muzeum lub wystawy do ponad dwóch punktów procentowych w przypadku kina).

Wśród grup gospodarstw domowych, które mimo potrzeby musiały rezygnować z wyjścia na wybrane imprezy kulturalne, najgorzej miały się gospodarstwa rodzin niepełnych oraz wielodzietnych, w których częstość rezygnacji z form uczestnictwa w kulturze przekraczała nawet 35 proc.

Zróżnicowanie pomiędzy grupami gospodarstw domowych zamieszkującymi różne klasy miejscowości, pod względem konieczności rezygnacji ze względów finansowych z wybranych form uczestnictwa w kulturze, nie było w 2015 r. zbyt duże, chociaż najwyższe w gospodarstwach domowych zamieszkujących największe miasta (w przypadku teatru, opery, operetki, filharmonii i koncertu nawet 29 proc. rodzin zamieszkujących te miasta musiało zrezygnować z tej rozrywki).

Rozpatrując rezygnacje w układzie wojewódzkim, najczęściej zgłaszały ten fakt gospodarstwa domowe zamieszkujące województwo łódzkie (w przypadku teatru, opery, operetki, filharmonii, koncertu prawie 41 proc. gospodarstw z tego województwa).

W ostatnich dwóch latach zaobserwowano spadek konieczności rezygnacji, ze względów finansowych, z wybranych form uczestnictwa w kulturze we wszystkich klasach miejscowości zamieszkania w tym największy w małych miastach o liczbie mieszkańców 20-100 tys. (w przypadku teatru, opery, operetki, filharmonii i koncertu nawet o 7 punktów procentowych).

Zwiększenie się możliwości uczestnictwa w kulturze w tym okresie zgłaszały gospodarstwa we wszystkich województwach, w tym najczęściej zamieszkujące województwa lubuskie (wzrost zgłoszeń od 14 do ponad 20 punktów procentowych) i łódzkie (wzrost od prawie 3 do ponad 9 punktów procentowych).

Zaległości w opłatach za mieszkanie

Najwięcej rodzin zalegających z opłatami za mieszkanie oraz za gaz i energię elektryczną jest w grupie gospodarstw utrzymujących się z niezarobkowych źródeł (odpowiednio ponad 25 za mieszkanie i prawie 23 proc. gospodarstw za gaz i prąd) oraz w grupach gospodarstw rodzin niepełnych (odpowiednio ponad 19 i prawie 5 proc. gospodarstw) i nierodzinnych wieloosobowych (odpowiednio ponad 9 i ponad 3 proc. gospodarstw).

Z opłatami za mieszkanie nieznacznie częściej zalegają gospodarstwa domowe wiejskie niż miejskie, a w przypadku opłat za energię elektryczną i gaz zaobserwowano sytuację odwrotną. W okresie marzec 2013 – marzec/czerwiec 2015 nastąpił znaczący spadek odsetka gospodarstw domowych zalegających z opłatami za mieszkanie w każdej z wyróżnionych klas miejscowości poza grupą gospodarstw zamieszkujących duże miasta, o liczbie mieszkańców 200-500 tys. W przypadku opłat za gaz i energię elektryczną spadek odsetka gospodarstw domowych zalegających z tymi opłatami obserwujemy już we wszystkich klasach miejscowości zamieszkania.

Najwyższe odsetki gospodarstw domowych nieuiszczających w terminie opłat za czynsz występowały w marcu/czerwcu 2015 r. w województwach podlaskim i świętokrzyskim (odpowiednio po około 10 proc. gospodarstw zamieszkujących w tych województwach) a nieuiszczających opłat za gaz oraz energię elektryczną w województwie warmińsko-mazurskim (w prawie 6 proc. gospodarstw zamieszkujących to województwo).

Źródło wykresów i tabel: Diagnoza społeczna 2015. Rada Monitoringu Społecznego.

 


KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

ZOBACZ TAKŻE