Abstrakcyjność i ogólność, czyli charakter prawa miejscowego

  • Tomasz Gawarecki, prawnik z Kancelarii KKPW
  • 13-01-2012
  • drukuj
Nie wszystkie uchwały jednostek samorządu terytorialnego lub terenowych organów administracji publicznej są aktami prawa miejscowego, które wymagają ogłoszenia w urzędowych dziennikach. Dlaczego?
Abstrakcyjność i ogólność, czyli charakter prawa miejscowego
Akty prawa miejscowego stanowią jedną z kategorii źródeł prawa powszechnie obowiązującego na mocy art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zakres obowiązywania tego rodzaju aktów prawnych został jednak ograniczony do obszaru działania organów, które je ustanowiły.

Kto wydaje?

Kompetencję do wydawania aktów prawa miejscowego posiadają organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji publicznej, a ponadto każdy taki akt powinien być wydany na podstawie ustawy i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. W praktyce najbardziej znane i najczęściej występujące w obrocie są akty prawa miejscowego stanowione przez gminy.

Akty te podejmowane są przez organ stanowiący gminy (radę gminy), w formie uchwały, która stanowi jej główną, choć nie jedyną formę wypowiadania się. Ponadto rada gminy uzewnętrznia swoją wolę podejmując również apele, wnioski, stanowiska oraz rezolucje. Uchwała jest jednak tą formą, w której rada gminy wypowiada się wykonując swoje ustawowe kompetencje, o których mowa w art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz przepisach materialnego prawa administracyjnego (np. przyjmuje miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego działając na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Kompetencje rady

Zasadniczy katalog kompetencji rady gminy wymieniony został we wspomnianym art. 18 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Należy do niego m.in. uchwalanie statutu gminy, ustalanie wynagrodzenia wójta, powoływanie i odwoływanie skarbnika gminy, uchwalanie programów gospodarczych, podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat lokalnych, podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu (m.in. dotyczących nabywania i zbywania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania, zaciągania długoterminowych pożyczek i kredytów, tworzenia i przystępowania do spółek i spółdzielni), podejmowanie uchwał w sprawach współdziałania z innymi gminami oraz wydzielanie na ten cel odpowiedniego majątku, a ponadto nadawanie honorowego obywatelstwa gminy.

Zwrócić trzeba uwagę, że realizacja tylko niektórych z wymienionych kompetencji wiąże się z przyjęciem przez radę gminy uchwały mającej charakter aktu prawa miejscowego. Taki status mają jedynie te uchwały, które posiadają cechy ogólności i abstrakcyjności, a więc nie odnoszą się do konkretnej, jednostkowej i niepowtarzalnej sytuacji. Gdy takich cech nie odnajdziemy w uchwale rady gminy, wówczas nie może ona zostać uznana za powszechnie obowiązujący akt normatywny stanowiący źródło prawa.

Czytaj też: Poskromienie uchwałodawczej samowolki

Zauważyć trzeba, że cechą odróżniającą akt normatywny generalny przyjęty przez radę gminy od aktu indywidualnego jest to, iż akt indywidualny reguluje prawne stosunki między gminą a daną jednostką (adresatem aktu) w indywidualnym przypadku, zaś akt normatywny generalny rady gminy ustala normę prawną mającą regulować wiele stosunków społecznych z nieoznaczonymi w momencie przyjmowania tego aktu jednostkami.

Nie każda uchwała aktem prawa miejscowego

Powyższe ustalenia potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2002 roku, gdzie stwierdzono iż z samego faktu podjęcia uchwały przez radę gminy nie można jeszcze wywodzić, że mamy do czynienia z aktem prawa miejscowego. Jedynie charakter norm prawnych zawartych w tej uchwale i kształtowania przez te normy sytuacji prawnej adresatów mają przesądzające znaczenie dla kwalifikacji danego aktu, jako prawa miejscowego. Innymi słowy, jeżeli akt prawotwórczy zawiera co najmniej jedną normę postępowania o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, to jest to akt prawa miejscowego.

Podsumowują, stwierdzić należy, że nie wszystkie uchwały jednostek samorządu terytorialnego lub terenowych organów administracji publicznej są aktami prawa miejscowego. W praktyce nie będą nimi np. uchwała rady gminy w sprawie ustalenia wynagrodzenia wójta, nadania honorowego obywatelstwa lub zaciągnięcia długoterminowej pożyczki przez gminę, czy też uchwała dotycząca zawarcia umowy zbycia lub dzierżawy nieruchomości o znacznej wartości.

 


KOMENTARZE (1)ZOBACZ WSZYSTKIE

najlepiej podać pewne informacje do wiadomości ogólnej

Róża, 2012-01-14 18:21:12 odpowiedz

ZOBACZ WSZYSTKIE


ZOBACZ TAKŻE