Kiedy umowa o wykonanie zamówienia publicznego jest nieważna?

Prezes Urzędu Zamówień Publicznych może wystąpić do sądu o unieważnienie umowy w przypadku dokonania przez zamawiającego czynności lub zaniechania dokonania czynności z naruszeniem przepisu ustawy Pzp, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik postępowania.
Kiedy umowa o wykonanie zamówienia publicznego jest nieważna?
Prezes UZP może wystąpić o unieważnienie umowy (fot.fotolia)

Prezes Urzędu Zamówień Publicznych może wystąpić o unieważnienie umowy.

Umowa o wykonanie zamówienia publicznego podlega unieważnieniu jeżeli zamawiający:

1) z naruszeniem przepisów ustawy zastosował tryb negocjacji bez ogłoszenia lub zamówienia z wolnej ręki;

2) nie zamieścił ogłoszenia o zamówieniu w Biuletynie Zamówień Publicznych albo nie przekazał ogłoszenia o zamówieniu Urzędowi Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich;

3) zawarł umowę z naruszeniem przepisów art. 94 ust. 1 albo art. 183 ust. 1 ustawy PZP, jeżeli uniemożliwiło to Izbie uwzględnienie odwołania przed zawarciem umowy;

4) uniemożliwił składanie ofert orientacyjnych wykonawcom niedopuszczonym dotychczas do udziału w dynamicznym systemie zakupów lub uniemożliwił wykonawcom dopuszczonym do udziału w dynamicznym systemie zakupów złożenie ofert w postępowaniu o udzielenie zamówienia prowadzonym w ramach tego systemu;

5) udzielił zamówienia na podstawie umowy ramowej przed upływem terminu określonego w art. 94 ust. 1 ustawy PZP, jeżeli nastąpiło naruszenie art. 101 ust. 1 pkt 2 ustawy PZP;

6) z naruszeniem przepisów ustawy zastosował tryb zapytania o cenę.

Powyższy katalog przypadków nie ma jednak charakteru wyłącznego.

Unieważnienie umowy

Wskazać należy, że w sytuacji stwierdzenia, iż umowa o wykonanie zamówienia publicznego została zawarta z pominięciem procedur określonych ustawą w części przypadków dla jej unieważnienia stosowany jest art. 146 ust. 1 pkt. 2 (tj. nie zamieszczono ogłoszenia o udzielanym zamówieniu w odpowiednim publikatorze).

Korzystanie ze wskazanej podstawy uznać należy za niewłaściwe. Wskazać należy, że art. 146 ust. 1 ustawy Pzp odwołuje się do konkretnych naruszeń poczynionych przez zamawiającego w toku procedury przewidzianej ustawą Pzp. Ponadto, brak wskazania w art. 146 ustawy Pzp wprost jako przesłanki czynności polegającej na zawarciu umowy bez stosowania procedur przewidzianych ustawą Pzp może rodzić wątpliwości, czy jej unieważnienie bądź ustalenie nieważności nie będzie następowało na podstawie innego przepisu (np. art. 58 § 1 kodeksu cywilnego).

Wskazany powyżej art. 58 § 1 KC powoduje bezwzględną sankcję nieważności wadliwej czynności prawnej. Podstawę do skorzystania z art. 58 § 1 KC daje ustawa Prawo zamówień publicznych, która w art. 139 ust. 1 odsyła do przepisów Kodeksu cywilnego.

Bezwzględna nieważność

W przeciwieństwie do instytucji unieważnienia umowy, bezwzględna nieważność skutkuje z mocy prawa od momentu jej zawarcia, a ustalający ją wyrok sądu ma charakter deklaratoryjny.

Zgodnie ze wskazanym przepisem art. 58 kc nieważna jest czynność prawna sprzeczna z ustawą, przy czym należy przez to rozumieć sprzeczność z każdym bezwzględnie obowiązującym przepisem prawa. Bez wątpienia taki charakter mają przepisy ustawy Pzp. Stanowisko, że umowa w sprawie zamówienia publicznego zawarta z pominięciem obowiązkowej procedury jest nieważna bez względu na to, czy przepisy regulujące ten typ umowy przewidują sankcję nieważności został wyrażony również przez Sąd Najwyższy (wyrok z dnia 13 września 2001 roku IV CKN 381/00).

Zgodnie z art. 146 ust. 6 ustawy Prawo zamówień publicznych Prezes Urzędu Zamówień Publicznych może wystąpić do sądu o unieważnienie umowy w przypadku dokonania przez zamawiającego czynności lub zaniechania dokonania czynności z naruszeniem przepisu ustawy Pzp, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Wydaje się uzasadnione, aby niezastosowanie procedur przewidzianych ustawą Pzp uznać za wyczerpujące treść wskazanego przepisu. Co istotne, w przypadku powództw wytaczanych w przypadkach przewidzianych art. 146 ust. 1 lub 6 ustawy Pzp Prezes UZP nie musi legitymować się interesem prawnym w rozumieniu art. 189 kpc. Stanowisko takie potwierdził również Sąd Najwyższy (wyrok z dnia 16 września 2009 roku, sygn akt. II CSK 104/09).

Podobał się artykuł? Podziel się!

 


KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

ZOBACZ TAKŻE

PARTNER SERWISU