NIK, zadania publiczne: Problemy przytłaczają budżety małych gmin

• Objęte kontrolą NIK wybrane małe gminy słabo radziły sobie z realizacją zadań publicznych: utrzymaniem dróg, rozwijaniem sieci kanalizacyjnej, czy zapewnieniem opieki zdrowotnej.
• Wynikało to przede wszystkim z niskich budżetów, ale także z rozproszonej zabudowy i ukształtowania terenu.
• Z wykonywaniem zadań największe problemy miały gminy o niskich dochodach własnych, co zmuszało je do zaciągania kredytów i pożyczek.
• NIK ostrzega, że systematycznie rosnące zadłużenie skontrolowanych gmin bez wątpienia wpłynie na możliwość realizacji inwestycji i skuteczność wykonywania zadań w przyszłości.
NIK, zadania publiczne: Problemy przytłaczają budżety małych gmin
Odpływ mieszkańców to największy problem małych gmin (zdj. ilustracyjne/wikimedia)

Małe gminy, w których liczba ludności nie przekracza pięciu tysięcy mieszkańców, mają trudności z prawidłowym i skutecznym wykonywaniem należących do nich zadań – czytamy w raporcie Najwyższej Izby Kontroli.

W szczególności chodzi o te zadania, które służą zaspokajaniu potrzeb lokalnych, czyli m.in. utrzymaniem dróg, rozwijanie i utrzymanie sieci kanalizacyjnej, czy zapewnienie opieki zdrowotnej.

Największym problemem jest kanalizacja

Skontrolowane przez NIK gminy nie radziły sobie głównie z obowiązkiem zapewnienia prawidłowej gospodarki ściekowej. Na koniec 2014 roku na terenie trzech z 21 gmin objętych kontrolą nie było sieci kanalizacyjnej, a w 16 kolejnych dostęp do niej miało od 4 proc. do 69 proc. gospodarstw domowych, co odbiegało od średniej w powiatach i województwach, na terenie których znajdują się zbadane gminy.

Pomimo braku dostatecznie rozwiniętej sieci kanalizacyjnej, większość gmin objętych kontrolą (66 proc.) nie wiedziała o sposobie i stanie zagospodarowania ścieków komunalnych lub nie pomagała mieszkańcom w budowie przydomowych oczyszczalni ścieków, pozwalających na ekologiczne ich zagospodarowanie.

Kiepska opieka zdrowotna

NIK stwierdziła, że tylko trzy skontrolowane gminy analizowały potrzeby w zakresie opieki zdrowotnej i realizowały profilaktyczne programy dla swoich mieszkańców.

Wśród wskazywanych przez wójtów powodów nierozpoznawania potrzeb zdrowotnych i stanu zdrowia mieszkańców oraz nierealizowania programów polityki zdrowotnej były: niezgłaszanie przez mieszkańców potrzeb w tym zakresie, brak „tradycji” w ich prowadzeniu, czy funkcjonowanie na terenie gminy niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej.

Brak cmentarzy, mimo ustawowego obowiązku

Większość gmin (15 z 21 zbadanych) nie prowadziła cmentarzy komunalnych i nie skorzystała z możliwości zawarcia porozumienia z innymi samorządami w celu wspólnej realizacji tego zadania.
Podkreślenia wymaga, że działo się tak pomimo ustawowego obowiązku założenia takiego cmentarza dla każdej gminy, a jedynie w uzasadnionych przypadkach dla kilku. Funkcjonowanie w gminach jedynie cmentarzy wyznaniowych może stwarzać problemy z zapewnieniem miejsca pochówku dla osób niewierzących lub innego wyznania.

Drogi w opłakanym stanie

W objętych kontrolą gminach z 32 proc. w 2011 roku do 35 proc. w 2014 roku wzrósł odsetek dróg gminnych w stanie niezadowalającym lub złym, a tylko 30 proc. posiadało nawierzchnię utwardzoną. W ośmiu gminach nie zadbano też o przeprowadzanie wymaganych przeglądów tych dróg lub nie prowadzono ich ewidencji.

Rośnie odsetek dróg w stanie niezadowalającym lub złym. (fot. pixabay)
Rośnie odsetek dróg w stanie niezadowalającym lub złym. (fot. pixabay)

Jednym z powodów pogarszającego się stanu dróg gminnych było dofinansowanie przez prawie wszystkie skontrolowane gminy (19 z 21) nawet połowy kosztów remontów, modernizacji lub budowy dróg powiatowych.

 


KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

ZOBACZ TAKŻE