Nowelizacja ustawy o RIO: Na jakie zmiany muszą szykować się samorządy?

• Projekt nowelizacji ustawy o RIO, przygotowany przez MSWiA, został w debacie publicznej odebrany jako zagrożenie dla samodzielności JST oraz narzędzie do szukania haków na politycznych przeciwników.
• Interwencja ustawodawcy wobec rosnącej „księgowej kreatywności” w ukrywaniu samorządowego długu jest jednak niezbędna. Problem w tym, że przedstawiony projekt najprawdopodobniej tej sytuacji nie zmieni – twierdzi ekspert ds. samorządu terytorialnego Łukasz Strutyński, współpracownik Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego.
Nowelizacja ustawy o RIO: Na jakie zmiany muszą szykować się samorządy?
Ekspert wskazuje trzy główne obszary zmian legislacyjnych w nowelizacji ustawy o regonalnych izbach obrachunkowych (fot. pixabay)

Celem MSWiA w projekcie zmian w ustawie o regionalnych izbach obrachunkowych jest wzmocnienie zabezpieczeń przed niekontrolowanym zadłużeniem gmin. Jak twierdzi Łukasz Strutyński w analizie dla CA KJ, wgląd w poszczególne przepisy nowelizacji ustawy o RIO pozwala określić trzy główne obszary zmian legislacyjnych.

Kontrola, czy raczej nadzór?

Pierwsza kategoria obejmuje m.in. poszerzenie kryteriów dokonywanej kontroli o rzetelność oraz gospodarność. Tutaj pojawiają się już samorządowe wątpliwości, bowiem pojęcie kontroli i nadzoru nie są tożsame.

Główną różnicą jest stosowanie władczych środków przy sprawowaniu nadzoru. W praktyce jednak nadzór zawsze poprzedzony jest jakąś formą kontroli – przed zastosowanie ingerencji trzeba porównać stan faktyczny ze stanem oczekiwanym. Tymczasem zgodnie z art. 171 Konstytucji RP działalność samorządu terytorialnego podlega nadzorowi jedynie z punktu widzenia legalności.

- Samorządy obawiają się więc, czy wzmocnienie funkcji kontrolnych RIO nie spowoduje faktycznej intensyfikacji jej działań nadzorczych i czy będą one oparte rzeczywiście wyłącznie na kryterium legalności – mówi Łukasz Strutyński.

Procedura wyboru prezesa 

Druga kategoria postulowanych zmian to istotne kwestie organizacyjne. Dotyczą one m.in. wyboru prezesa RIO.

Obecnie kandydata na to stanowisko wybiera w drodze konkursu kolegium izby. Zgodnie z nowymi przepisami w pięcioosobowej komisji konkursowej większość (trzy osoby) mają stanowić przedstawiciele administracji rządowej. Ponadto projekt wprowadza też ograniczenia liczby kadencji prezesa izby.

- Wątpliwość może budzić fakt, że zgodnie z projektem przepisy dotyczące zakończenia trwających konkursów na stanowiska prezesów regionalnych izb obrachunkowych wejdą w życie już z dniem ogłoszenia ustawy – dodaje ekspert.

Dwuetapowa procedura nadzorcza

W trzecim obszarze zmian ważną regulację stanowi wprowadzenie dwuetapowej procedury nadzorczej wobec uchwał zmieniających uchwałę budżetową oraz w sprawie wieloletniej prognozy finansowej, w tym jej zmiany.

- Propozycję tę należy ocenić pozytywnie, bowiem umożliwi ona samorządom dokonywanie korekt uchwał, a tym samym ograniczy stosowanie środka nadzoru w postaci ich unieważnienia – uważa Łukasz Strutyński.

Zdaniem współpracownika CA KJ cel nowelizacji ustawy w postaci wzmocnienia funkcji kontrolnych RIO zapewne zostanie osiągnięty, choć większość środowisk samorządowych z dużym prawdopodobieństwem będzie temu przeciwna. Z kolei sama nowelizacja, w ocenie eksperta, raczej nie pomoże w uporządkowaniu samorządowej gospodarki finansowej i nie ograniczy nieprzemyślanego zaciągania długów.

Podobał się artykuł? Podziel się!

 


KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

PARTNER SERWISU