Odroczono sprawę komisji majątkowych

Trybunał Konstytucyjny bez podania powodu odroczył w środę badanie skargi RPO na pozbawienie samorządu terytorialnego prawa do odwołań od orzeczeń komisji zwracających Kościołowi katolickiemu oraz gminom żydowskim mienie zagrabione im w PRL.
Odroczono sprawę komisji majątkowych
Pełny skład TK badał tego dnia sprawę przez ponad 7 godzin (z przerwami). Na koniec - jeszcze przed końcem fazy pytań sędziów do stron - prezes TK Andrzej Rzepliński ogłosił bezterminowe odroczenie rozprawy.

Odpowiednie zapisy zaskarżyła RPO Irena Lipowicz. Zakwestionowała to, że miasta, powiaty czy gminy musiały zwracać własne mienie, a nie miały prawa odwołania od takich decyzji Komisji Majątkowej - co do Kościoła katolickiego - oraz Komisji Regulacyjnej ds. Gmin Wyznaniowych Żydowskich. Zamiast samorządów, przed komisjami wypowiadał się rząd, a to nie on był właścicielem spornego majątku.

Komisję Majątkową zlikwidowano ustawą w 2011 r. Nadal pracują zaś inne komisje: ds. zwrotu mienia gminom żydowskich (działa od 1997 r.) kościołom: prawosławnemu i ewangelicko-augsburskiemu oraz Międzykościelna Komisja Regulacyjna (dla pozostałych związków wyznaniowych). Obecnie Kościół katolicki musi zatem dochodzić roszczeń majątkowych w sądach powszechnych - pozostałe wyznania mają od tego komisje majątkowe. Można mówić o nierówności - przyznawali w TK przedstawiciele Sejmu i Prokuratury Generalnej.

Wiceprokurator generalny i reprezenant Sejmu wnosili, by TK umorzył sprawę co do skargi RPO na brak prawa do odwołań od orzeczeń Komisji Majątkowej. Podzielone były zaś wnioski co do skargi RPO na pozbawienie takiego prawa wobec orzeczeń Komisji Regulacyjnej ds. Gmin Wyznaniowych Żydowskich. O uznanie ich niekonstytucyjności wniósł Sejm. Adwokat związku wskazał, że przedłużyłoby to postępowania o zwrot majątku gmin żydowskich nawet o 20 lat.

Zastępca RPO Stanisław Trociuk mówił, że TK powinien wydać wyrok co do wątku Komisji Majątkowej - mimo że ustawa o niej już nie obowiązuje, gdyż sprawa dotyczy "ochrony konstytucyjnych wolności i praw" (a tylko wtedy TK może wydać wyrok co do nieobowiązującego aktu prawnego). Według Trociuka taka ochrona może przysługiwać także i samorządom.

Poseł PO Jerzy Kozdroń wniósł o umorzenie wątku Komisji Majątkowej, bo konstytucyjna ochrona wolności dotyczy jedynie praw człowieka, a nie samorządów. Wniósł zarazem o uznanie niekonstytucyjności zapisu o komisji ds. gmin żydowskich. Także wiceprokurator generalny Robert Hernand wniósł o umorzenie wątku Komisji Majątkowej, bo brak dowodów, by wyrok był niezbędny dla ochrony konstytucyjnych wolności.

Mec. Mikołaj Pietrzak, reprezentujący przed TK Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich RP, wyraził obawę związku, iż danie samorządom prawa odwołań od decyzji komisji regulacyjnej sprawi, że większość postępowań o zwrot mienia gminom żydowskim, lub o słuszne zadośćuczynienie za nie, wydłuży się nawet o 20 lat.

Według Związku spowodowałoby to też spadek chęci do zawierania ugód przed komisją, a w tej formie kończy się większość spraw przed nią. Kilka procent spraw, które nie skończyły się ugodami, trafiło do sądów - dodał Pietrzak. Według niego ograniczenie zaskarżone przez RPO jest uzasadnione. Podkreślił brak sukcesji Związku co do przedwojennych gmin żydowskich oraz zniszczenie ich dokumentów w czasie wojny, a większość roszczeń Związku wciąż nie jest zakończona. Do tej komisji wpłynęło ponad 5 tys. wniosków o zwrot mienia, do załatwienia przez nią zostalo ponad 3 tys. spraw - 57 proc. całości.

 


KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

ZOBACZ TAKŻE