Opłata podwyższona za korzystanie ze środowiska nie jest bezwzględna

  • Filip Poniewski, kancelaria KSP Legal&Tax Advice
  • 13-03-2012
  • drukuj
Podwyższone opłata środowiskowa nie może być wymierzona wszystkim, którzy nie zdobyli decyzji o czasie.
Opłata podwyższona za korzystanie ze środowiska nie jest bezwzględna

Problem: Posiadacz instalacji posiadał pozwolenie zintegrowane obowiązujące do 15 czerwca 2011 roku. Przewidując, że postępowanie administracyjne będzie długotrwałe, wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego na kolejny okres zostało złożone 20 września 2010 roku. Na skutek zgłoszenia się do postępowania mieszkańców pobliskich zabudowań oraz okresowej bezczynności organu, decyzja została wydana dopiero 21 września 2011 roku. Czy wobec tego, że zakład korzystał ze środowiska bez posiadania ostatecznej decyzji, będzie zobowiązany do zapłaty opłaty podwyższonej?

Analiza prawna: Bezkrytyczna interpretacja treści art. 276 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska (dalej: p.o.ś.) prowadzi do wniosku, że wymierzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska następuje bez względu na towarzyszące tej sytuacji okoliczności. Brak posiadania odpowiedniej ostatecznej decyzji oznacza konieczność poniesienia opłaty podwyższonej. Ustawodawca użył bowiem słowa „ponosi”, nie wskazując aby organ ochrony środowiska miał możliwość jakiejkolwiek oceny zasadności wymierzenia tej opłaty.

Zajmując się tym problemem, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął 12 grudnia 2011 uchwałę, w której stwierdził, że przepis art. 276 ust. 1 p.o.ś. należy interpretować zgodnie z wykładnią systemową i celowościową. Stąd też, jak podkreślono w uzasadnieniu, „w sprawie o wymierzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji, o której mowa w art. 276 ust. 1 p.o.ś., przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska na podstawie wymaganego pozwolenia wystąpił o wydanie pozwolenia na kolejny okres.” (sygn. akt II OPS 2/11).  Z interpretacją przedstawioną przez Naczelny Sąd Administracyjny należy się w pełni zgodzić.

Sytuacje braku pozwolenia mogą być diametralnie różne. Wymierzenie podwyższonej opłaty środowiskowej powinno nastąpić w stosunku do podmiotu, który rozpoczął działalność i nie uzyskał jeszcze odpowiedniej decyzji. To samo będzie dotyczyć podmiotu, w stosunku do którego uchyloną decyzję lub w przypadku którego upłynął termin obowiązywania decyzji.

Diametralnie odmienna sytuacja będzie miała miejsce, gdy co prawda termin obowiązywania decyzji upłynął, ale wniosek o jej wydanie został złożony w czasie obiektywnie umożliwiającym wydanie kolejnego pozwolenia jeszcze przed tym terminem. Taki odpowiedni czas to, jak się wydaje (w przypadku pozwolenia zintegrowanego), od roku do 9 miesięcy przed upływem terminu dotychczasowej decyzji. Należy zauważyć, że w przypadku pozwolenia zintegrowanego decyzja powinna zostać wydana w terminie 6 miesięcy, a dodatkowo należy liczyć się z możliwością postępowania odwoławczego.

Cytowana wyżej uchwała NSA dotyczy co do zasady wystąpienia przewlekłości postępowania z winy organu. Jednak w moim przekonaniu, analogicznie należy brać pod uwagę sytuacje, gdy do postępowania wstąpią inne podmioty, które nie będą miały charakteru strony, lub ich zarzuty okażą się nieuzasadnione. Może to jednak może mieć istotny wpływ na chwilę wydania decyzji, która miałaby charakter ostateczny.

Z drugiej jednak strony, podmiot korzystający ze środowiska, aby uniknąć konieczności zapłaty opłaty podwyższonej, powinien złożyć do organu taki wniosek, który będzie spełniał wszelkie ustawowe wymagania. Jeśli bowiem okaże się, że wniosek był niekompletny i wymagał jego uzupełniania, przed koniecznością zapłaty opłaty podwyższonej może nie uchronić nawet przewlekłość postępowania, której dopuściłby się organ.

NSA w uchwale potwierdził zatem, że posiadacz instalacji, wbrew literalnemu brzmieniu art. 276 ust. 1 p.o.ś., ma możliwość uniknięcia zapłaty opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska w przypadku braku odpowiedniego pozwolenia środowiskowego. Jednak sytuacja ta dotyczy niezmiernie rzadkich sytuacji, gdy posiadacz ten dochował wszelkiej staranności, aby uzyskać ostateczną decyzję w terminie. Komentowana uchwała napawa optymizmem, że orzecznictwo sądów administracyjnych nie tylko bierze pod uwagę literalne brzmienie przepisów, ale zwraca również uwagę na realia postępowań administracyjnych.

 


KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

ZOBACZ TAKŻE