Planowanie strategiczne w samorządach nie istnieje. Potrzeba kreatywności i konsekwencji

Lokalne finanse potrzebują planowania strategicznego - opartego na kreatywności, ciągłości i doświadczeniach sektora prywatnego.
Planowanie strategiczne w samorządach nie istnieje. Potrzeba kreatywności i konsekwencji
Planowanie strategiczne w samorządach wymaga sprawdzonych wzorców stosowanych w sektorze prywatnym. (fot. fotolia)

• Samorządy przywykły do zamykania budżetów z wynikami ujemnymi, a wieloletnie prognozy finansowe na niewiele się zdają.

• Eksperci podkreślają, że w jednostkach samorządu terytorialnego potrzebne jest planowanie strategiczne, jako proces złożony i wielowymiarowy.

• Ich zdaniem potrzeba myślenia kreatywnego, które jest przeciwieństwem typowej dla administracji publicznej biurokracji. 

Autorzy raportu „Realizacja usług publicznych w jednostkach samorządu terytorialnego – ograniczenia, możliwości, rekomendacje” zwracają uwagę, że stan lokalnych finansów jest wypadkową wielu uwarunkowań wewnętrznych i zewnętrznych. Wynikają one z potencjału lokalnej bazy ekonomicznej, sytuacji demograficznej, umiejętności zarządzania finansami, a także z uwarunkowań prawnych i polityki państwa w zakresie kształtowania zadań i finansów jednostek samorządu terytorialnego.

Pisząc o długach budżetów JST autorzy podkreślają, że przez większą część okresu 2004-2015 samorządy zamykały budżety wynikiem ujemnym. Dominujący i stale rosnący udział w strukturze zadłużenia mają kredyty i pożyczki (94 proc. w 2015 r.).

Wieloletnie prognozy finansowe na nic się zdają

W raporcie podkreślono również, że wieloletnie prognozy finansowe charakteryzują się występowaniem kilku typowych dla tego rodzaju dokumentów trendów. Po pierwsze, są to wydatki majątkowe, wśród których dominują wydatki inwestycyjne, systematycznie spadają (w roku 2020 w stosunku do roku 2015 o blisko 40 proc.), co – zdaniem autorów raportu – nie jest prawdopodobne.

Po drugie – zannualizowany wzrost wydatków bieżących do roku 2020 wynosi 1,26 proc., co – zważywszy na historyczne stopy wzrostu – również wydaje się być nierealne, tym bardziej, że prognozy te wydają się nie uwzględniać kosztów związanych z eksploatacją oddawanych do użytku inwestycji (zannualizowany wzrost dochodów bieżących w tym samym okresie wynosi 1,75 proc.).

Potrzeba myślenia ciągłego i kreatywnego

Autorzy zwracają uwagę na dużą rolę planowania strategicznego w jednostkach samorządu terytorialnego, jako procesu złożonego i wielowymiarowego. Podkreślają, że racjonalne planowanie w gminie, powiecie czy województwie, wymaga znajomości specyfiki i celów sfery użyteczności publicznej oraz umiejętnego stosowania nowoczesnych metod zarządzania, sprawdzonych w sektorze prywatnym. Jako podstawowe cechy dobrego planowania strategicznego wskazują:

- identyfikację problemów,

- kompleksowość rozwiązywania problemów,

- orientację na przyszłość,

- orientację na wyniki.

Jako podstawę zarządzania strategicznego autorzy wskazują kreatywność. Na szczeblu lokalnym oznacza ona zdolność władzy samorządowej do efektywnego wykorzystywania posiadanych zasobów, przy zastosowaniu właściwych metod, technik i instrumentów, w celu poprawy bieżącego funkcjonowania i rozwoju jednostki terytorialnej.

Administracja publiczna jest niczym zaprogramowany robot

Niestety w praktyce wygląda to zupełnie odwrotnie. Jak czytamy w raporcie, źródłem wielu problemów w zakresie zarządzania JST są uwarunkowania historyczne.  Autorzy piszą o najwcześniej ukształtowanym i poniekąd „klasycznym” modelu zarządzania w sektorze publicznym, określanym często mianem biurokratycznego.

 


KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

PARTNER SERWISU