Samodzielność decyduje o statusie podatnika

  • Michał Zwyrtek (PricewaterhouseCoopers)
  • 10-02-2012
  • drukuj
Jednostka budżetowa podejmując czynności związane z prowadzeniem działalności gospodarczej działa w imieniu gminy, a nie swoim – wynika z wyroku NSA dotyczącego ustawy o podatku od towarów i usług.
Samodzielność decyduje o statusie podatnika
Wyrok NSA z 3 lutego 2012 r. (syg. I FSK 646/11) dotyczy takich podmiotów jak Niepubliczne Zakłady Opieki Zdrowotnej (NZOZ). Nie mniej jednak po raz kolejny wydaje się częściowo odpowiada on również na pytanie, czy jednostki i zakłady budżetowe gmin są odrębnymi podatnikami podatku VAT.

Stan sprawy

Sprawa dotyczyła spółki jawnej, która utworzyła NZOZ zgodnie z ustawą o zakładach opieki zdrowotnej. Utworzony NZOZ zgodnie ze stosownymi przepisami jest zakładem wyodrębnionym organizacyjnie i majątkowo, jednakże nie posiada on osobowości prawnej. NZOZ ma zdolność do wykonywania czynności prawnych, prawo podejmowania decyzji ekonomicznych i gospodarczych. Równocześnie prowadzi działalność gospodarczą na własne ryzyko, i w tym zakresie posiada m.in. stosowne ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej.

W powyższym stanie faktycznym na zadanie pytanie Minister Finansów stwierdził, iż NZOZ jest jedynie wyodrębnioną organizacyjnie formą działalności podmiotu, który go utworzył. Z tego względu NZOZ nie można uznać za podatnika podatku VAT w myśl art. 15 ustawy o VAT. NZOZ nie wykonuje samodzielnie działalności gospodarczej, a świadczone przez niego usługi zdrowotne są wykonywane w ramach działalności spółki jawnej. Z tego też względu obroty przez niego osiągnięte winny być doliczone do obrotów spółki jawnej.

WSA przychylił się jednak do zdania NZOZ i uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że NZOZ jest odrębnym podmiotem od podmiotu założyciela i jako jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Od powyższego orzeczenia wniesiono skargę kasacyjną.

W omawianym wyroku natomiast NSA stwierdził, iż w myśl przepisów podatnikiem VAT jest każdy, kto samodzielnie wykonuje działalność gospodarczą. W ocenie NSA NZOZ Nutrimed jest w dalszym ciągu zbyt zależny od swojego założyciela, z której został wyodrębniony, aby przyznać mu przymiot samodzielności organizacyjnej, wystarczającej aby zostać podatnikiem VAT niezależnym od spółki jawnej, która go powołała.

Co z gminami?

Jest to kolejne po ubiegłorocznym wyroku NSA (wyrok z dnia 23 marca 2010 r, syg. I FSK 273/09) stanowisko sądów, z którego wynika, iż zarejestrowanym podatnikiem VAT może być co do zasady tylko gmina. To gmina posiada osobowość prawną, a w stosunkach cywilnoprawnych działa we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność. Jednostka budżetowa podejmując czynności związane z prowadzeniem działalności gospodarczej działa w imieniu gminy, a nie swoim.

Zgodnie z aktualną praktyką jednostki budżetowe gminy zarejestrowane są jako odrębni od gmin podatnicy VAT. Po ostatnich wyrokach dotyczących urzędów nastąpiła częściowa zmiana tej praktyki i urzędy przestały być odrębnymi od gmin podatnikami VAT. Co prawda ocena samodzielności jednostek samorządu terytorialnego zależy od konkretnego stanu faktycznego, to wydaje się jednak, iż w świetle pojawiajacego się orzecznictwa za kilka lat ta aktualna praktyka może ulec całkowitej zmianie. Obecne jednostki budżetowe gmin przestaną być zarejestrowanymi podatnikami a pozostaną nimi wyłącznie gminy. W większości przypadków zmiana taka umożliwić może gminom odliczanie podatku VAT naliczonego co niewątpliwie pozytywnie wpłynąć może na sytuację budżetową gmin.

Podobał się artykuł? Podziel się!

 


KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

ZOBACZ TAKŻE

PARTNER SERWISU