Trybunał Sprawiedliwości: jednostki budżetowe nie mogą być podatnikiem VAT

Gmina i jej jednostki budżetowe powinny być jednym podatnikiem dla celów VAT - tak orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w długo wyczekiwanym wyroku. Zdaniem prawnika należy przygotować się na rewolucję w rozliczaniu VAT przez samorządy.
Trybunał Sprawiedliwości: jednostki budżetowe nie mogą być podatnikiem VAT
Spodziewać się można konieczności skorygowania przez samorządy dotychczasowych rozliczeń podatku VAT (fot.fotolia)

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał 29 września wyrok w sprawie uznania gminnych jednostek budżetowych za odrębnych od gminy podatników VAT (sprawa C-276/14, Gmina Wrocław przeciwko Ministrowi Finansów).

Jednostki budżetowe nie są samodzielne

Zgodnie ze stanowiskiem zajętym przez TSUE, jednostki te nie spełniają kryterium samodzielności, a tym samym nie mogą zostać uznane za podatników.

Zdaniem Trybunału, kryterium to powinno być stosowane zarówno względem podmiotów prywatnych jak i działających głównie w sferze publicznoprawnej. W efekcie gmina i jej jednostki budżetowe powinny być jednym podatnikiem dla celów VAT.

- Orzeczenie to oznacza, iż należy przygotować się na rewolucję w rozliczaniu VAT przez gminy. Spodziewać się można konieczności skorygowania przez samorządy dotychczasowych rozliczeń podatku VAT, gdyż TSUE opowiedział się przeciwko ograniczeniu w czasie skutków wyroku. Co więcej możliwe jest, iż zweryfikowaniu podlegać będzie także zasadność otrzymywanego dofinansowania unijnego w części dotyczącej VAT kwalifikowanego – komentuje prawnik Roman Namysłowski, Wspólnik w Crido Taxand.

Na konsekwencje wyroku dotyczące realizacji projektów unijnych zwrócił też uwagę ekspert z kancelarii GWW w zakresie zamówień publicznych oraz funduszy unijnych Grzegorz Karwatowicz. Wskazał, że dotychczas zakład budżetowy był uznawany za podatnika podatku VAT, w związku z tym gmina, realizując projekt w obszarze działania takiej jednostki, oświadczała o braku możliwości rozliczenia podatku VAT, co pozwalało jej uzyskać środki z dofinansowania unijnego nie tylko na wydatki związane z wykonaniem przedmiotu projektu, ale również na opłacenie podatku VAT. To się jednak zmieni.

-Ta nowa sytuacja stanowi kolosalne wyzwanie dla polskich gmin. Będą one musiały znaleźć skuteczną metodę na uniknięcie zwrotu kwoty wsparcia unijnego, w tej części, jaka odpowiadała dofinansowaniu podatku VAT. W innym przypadku gminy mogą zostać zobligowane do zwrotu dofinansowania, jakie uzyskały na podatek VAT i to wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. Wówczas kwoty zwrotu środków mogą być nawet wielomilionowe - ostrzegł Karwatowicz.

Zdaniem Janiny Fornalik, doradcy podatkowego z firmy MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy wyrok oznacza, że VAT od czynności realizowanych przez jednostki budżetowe powinien być rozliczany w jednej deklaracji składanej przez gminę. Dotychczas jednostki budżetowe były traktowane jako odrębni podatnicy, zastosowanie do nich miały przepisy, które mówią, że nie trzeba się rejestrować na potrzeby VAT i rozliczać podatku, jeżeli obroty nie przekraczają 150 tys. zł rocznie.

- Tymczasem, zgodnie z wyrokiem TSUE, obroty te powinny być uwzględniane w deklaracjach VAT gminy, co może skutkować powstaniem zaległości podatkowych i koniecznością zapłaty odsetek. Ponadto, problemem może okazać się brak fiskalizacji sprzedaży dokonywanej przez jednostki na rzecz osób fizycznych, przy czym niemożliwe jest już wypełnienie tego obowiązku za okresy przeszłe. W tym zakresie dużo będzie zależeć od stanowiska, jakie zaprezentuje Ministerstwo Finansów. Zasadne byłoby niestosowanie sankcji wobec gmin, skoro błędne rozliczenia były wynikiem praktyki organów podatkowych" - oceniła Fornalik.

Zaznaczyła, że Trybunał nie przychylił się do wniosku polskiego rządu, aby ograniczyć w czasie skutki wyroku, czyli uznać, że będzie on mieć zastosowanie jedynie co do przyszłości. "W przyszłości gminy niewątpliwie będą więc musiały zmienić swoje rozliczenia VAT i konsolidować księgi podatkowe wszystkich jednostek budżetowych i samej gminy, co wymagać będzie dodatkowych nakładów pracy administracyjnej - dodała.

Zaznaczyła, że konsolidacja taka może mieć też wymierne korzyści dla gmin - wyeliminuje bowiem wątpliwości dotyczące odliczania VAT od inwestycji gminnych wykorzystywanych w działalności jednostek.

Podobał się artykuł? Podziel się!

 


KOMENTARZE (6)ZOBACZ WSZYSTKIE

Do pracownik: Gdy by było o 4/5 mniej urzędasów to by nie było takiego burdelu. Do roboty na kasjerów do biedronki lidla,sprzątania ulic jak się ma siano we łbie zamiast mózgu itp.Wstyd sami tworzą prawo a unia wydaje interpretacje

gość, 2015-12-18 12:50:27 odpowiedz

Do Józef Binda: Zgadzam się "jednostka budżetowa" zbyt uproszczone sformułowanie.
Hmmmm czy mam rozumieć, że jednostka budżetu państwa też ?

Joanna D., 2015-11-18 11:08:46 odpowiedz

Zwracam uwagę na określenie "jednostka budżetowa" i polecam to uwadze autora informacji. Zakład budżetowy nie jest jednostką budżetową, tylko jednostką pomocniczą lub organizacyjną gminy. Czy wobec tego wyrok TSUE dotyczy samorządowych zakładów budżetowych? Moim zdaniem nie.

Józef Binda, 2015-11-04 13:02:36 odpowiedz

ZOBACZ WSZYSTKIE


PARTNER SERWISU