PARTNER PORTALU
  • BGK

Urząd powinien udostępniać kopie akt stronie postępowania? NSA rozwieje wątpliwości

  • KDS    11 kwietnia 2018 - 10:38
Urząd powinien udostępniać kopie akt stronie postępowania? NSA rozwieje wątpliwości
Prawo dostępu strony do akt sprawy ma swoje podstawy w przysługującym każdemu prawie dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów (art. 51 ust. 3 Konstytucji) - pisze RPO (fot.shutterstock.com)

Adam Bodnar, rzecznik praw obywatelskich interweniuje w Naczelnym Sądzie Administracyjnym w sprawie kopiowania w urzędach dokumentów z akt danej sprawy na wniosek strony postępowania. Obecnie orzecznictwa sądów w tej kwestii są rozbieżne.




  • RPO do NSA skierował następujące pytanie: Czy w ramach udostępniania akt stronie, na podstawie art. 73 ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z posiadanych możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy.
  • Obecnie istnieją rozbieżności orzecznictwa sądów w odniesieniu do zakresu prawa strony do wglądu w akta sprawy i sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów.
  • - Prawidłowe i jednolite rozumienie przepisów Kpa jest niezbędne dla budowania zaufania obywateli do władzy publicznej i ochrony praw jednostki w postępowaniu administracyjnym - motywuje konieczność rozwiania wątpliwości Stanisław Trociuk, zastępca RPO. 

Jak w piśmie skierowanym do NSA podaje rzecznik, zgodnie z art. 73 ust. 1 Kpa strona postępowania ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów - w lokalu organu administracji publicznej i w obecności jego pracownika. Natomiast art. 73 ust. 2 przyznaje stronie prawo żądania uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Na odmowę można się zażalić.

Różne linie orzecznictwa 

Przepisy te przez sądy administracyjne są rożnie interpretowane. Jak wskazuje RPO, według linii dominującej w orzecznictwie, art. 73 ust. 1 Kpa nie nakłada na organ obowiązku sporządzania kopii, bo wykonanie notatek, kopii lub odpisów należy do strony. Sporządzenie kopii na jej żądanie jest zaś możliwe jedynie w przypadku wykazania przez nią "ważnego interesu". Stanowisko takie wyrażono w uzasadnieniu wyroku NSA z 5 lipca 2005 r. (sygn. akt GSK 898/04). To naczelny argument za uznawaniem przez sądy administracyjne, iż strona nie może żądać, aby organ administracji wykonywał i dostarczał kserokopie akt - nawet odpłatnie.

Natomiast druga linia orzecznicza mniej rygorystycznie podchodzi do tekstu ustawy. Podkreśla zaś konieczność uwzględniania norm konstytucyjnych i ogólnych zasad prawa administracyjnego, w tym zasady prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. W postanowieniu z 19 stycznia 2010 r. NSA (sygn. akt II OSK 2043/09) wskazał, iż sporządzenie kopii z akt za pomocą kserokopiarki należy zaliczyć do pojęcia „udostępniania” w rozumieniu art. 73 ust. 1 Kpa. Przepis ten ma bowiem zapewnić rzeczywiste funkcjonowanie zasady jawności postępowania wobec strony.

Czytaj więcej: Skuteczne dostarczenie wniosku do urzędu mailem. Jest wyrok WSA

Z kolei w wyroku z 16 lipca 2015 r. (sygn. akt II OSK 3043/13), który przytacza rzecznik, NSA zaakcentował obowiązek współdziałania organu przy wykonywaniu przez stronę jej uprawnień. Może to oznaczać nie tylko powinność odpłatnego wykonania kserokopii, ale i ich doręczenie. Odmowa mogłaby nastąpić tylko jeśli organ wykazałby utrudnienia wynikające z braku sprzętu lub dużej ilości dokumentów do kopiowania. Według NSA ta interpretacja nie oznacza bezwzględnego związania organu żądaniem strony, lecz wprowadza ograniczenia mające wykluczyć nieuzasadnioną odmowę.





REKLAMA




×
KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.