PARTNER PORTALU
  • BGK

Urząd powinien udostępniać kopie akt stronie postępowania? NSA rozwieje wątpliwości

  • KDS    11 kwietnia 2018 - 10:38
Urząd powinien udostępniać kopie akt stronie postępowania? NSA rozwieje wątpliwości
Prawo dostępu strony do akt sprawy ma swoje podstawy w przysługującym każdemu prawie dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów (art. 51 ust. 3 Konstytucji) - pisze RPO (fot.shutterstock.com)

Adam Bodnar, rzecznik praw obywatelskich interweniuje w Naczelnym Sądzie Administracyjnym w sprawie kopiowania w urzędach dokumentów z akt danej sprawy na wniosek strony postępowania. Obecnie orzecznictwa sądów w tej kwestii są rozbieżne.




  • RPO do NSA skierował następujące pytanie: Czy w ramach udostępniania akt stronie, na podstawie art. 73 ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z posiadanych możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy.
  • Obecnie istnieją rozbieżności orzecznictwa sądów w odniesieniu do zakresu prawa strony do wglądu w akta sprawy i sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów.
  • - Prawidłowe i jednolite rozumienie przepisów Kpa jest niezbędne dla budowania zaufania obywateli do władzy publicznej i ochrony praw jednostki w postępowaniu administracyjnym - motywuje konieczność rozwiania wątpliwości Stanisław Trociuk, zastępca RPO. 

Jak w piśmie skierowanym do NSA podaje rzecznik, zgodnie z art. 73 ust. 1 Kpa strona postępowania ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów - w lokalu organu administracji publicznej i w obecności jego pracownika. Natomiast art. 73 ust. 2 przyznaje stronie prawo żądania uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Na odmowę można się zażalić.

Różne linie orzecznictwa 

Przepisy te przez sądy administracyjne są rożnie interpretowane. Jak wskazuje RPO, według linii dominującej w orzecznictwie, art. 73 ust. 1 Kpa nie nakłada na organ obowiązku sporządzania kopii, bo wykonanie notatek, kopii lub odpisów należy do strony. Sporządzenie kopii na jej żądanie jest zaś możliwe jedynie w przypadku wykazania przez nią "ważnego interesu". Stanowisko takie wyrażono w uzasadnieniu wyroku NSA z 5 lipca 2005 r. (sygn. akt GSK 898/04). To naczelny argument za uznawaniem przez sądy administracyjne, iż strona nie może żądać, aby organ administracji wykonywał i dostarczał kserokopie akt - nawet odpłatnie.

Natomiast druga linia orzecznicza mniej rygorystycznie podchodzi do tekstu ustawy. Podkreśla zaś konieczność uwzględniania norm konstytucyjnych i ogólnych zasad prawa administracyjnego, w tym zasady prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. W postanowieniu z 19 stycznia 2010 r. NSA (sygn. akt II OSK 2043/09) wskazał, iż sporządzenie kopii z akt za pomocą kserokopiarki należy zaliczyć do pojęcia „udostępniania” w rozumieniu art. 73 ust. 1 Kpa. Przepis ten ma bowiem zapewnić rzeczywiste funkcjonowanie zasady jawności postępowania wobec strony.

Czytaj więcej: Skuteczne dostarczenie wniosku do urzędu mailem. Jest wyrok WSA

Z kolei w wyroku z 16 lipca 2015 r. (sygn. akt II OSK 3043/13), który przytacza rzecznik, NSA zaakcentował obowiązek współdziałania organu przy wykonywaniu przez stronę jej uprawnień. Może to oznaczać nie tylko powinność odpłatnego wykonania kserokopii, ale i ich doręczenie. Odmowa mogłaby nastąpić tylko jeśli organ wykazałby utrudnienia wynikające z braku sprzętu lub dużej ilości dokumentów do kopiowania. Według NSA ta interpretacja nie oznacza bezwzględnego związania organu żądaniem strony, lecz wprowadza ograniczenia mające wykluczyć nieuzasadnioną odmowę.





REKLAMA




×
KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.