PARTNER PORTALU
  • BGK

W Chorzowie ulica po dekomunizacji uhonoruje noblistę

  • PAP/JS    30 marca 2018 - 19:45
W Chorzowie ulica po dekomunizacji uhonoruje noblistę
Ulica, honorująca dotąd chorzowskiego działacza komunistycznego Józefa Maronia, to część połączenia dzielnicy Batory z katowicką dzielnicą Obroki. (fot. pixabay.com/zdj.ilustracyjne)

Podlegająca ustawie dekomunizacyjnej ul. Józefa Maronia w Chorzowie będzie nosiła imię pochodzącego z tego miasta noblisty, niemieckiego chemika Kurta Aldera. Zdecydował o tym, na wniosek prezydenta Chorzowa, wojewoda śląski Jarosław Wieczorek.




  • Wniosek dotyczący patronatu Aldera - wystosowany w reakcji na prośbę wojewody o propozycję nowej nazwy - prezydent Chorzowa poparł życiorysem wybitnego chemika.
  • Zgodnie z nim Alder spędził młodość w Chorzowie, ucząc się w męskiej szkole powszechnej nr V, w której nauczał jego ojciec, a następnie w Wyższej Szkole Realnej o profilu matematyczno-przyrodniczym.
  • Rodzina Alderów przeżyła w Królewskiej Hucie okres powstań śląskich i plebiscytu, przenosząc się po maturze Kurta do Berlina, a następnie do Kilonii.

Upamiętnienie Aldera przewiduje jedna z dwunastu wydanych w drugiej połowie marca br. decyzji wojewody Wieczorka, wynikających z tzw. ustawy dekomunizacyjnej; opublikowanych następnie pod koniec miesiąca w Dzienniku Urzędowym Woj. Śląskiego.

Ulica, honorująca dotąd chorzowskiego działacza komunistycznego Józefa Maronia, to część połączenia dzielnicy Batory z katowicką dzielnicą Obroki.

Po dekomunizacji będzie ona nosiła imię urodzonego w 1902 r. w Königshütte (Królewska Huta, obecnie Chorzów), zmarłego w 1958 r. laureata Nagrody Nobla z chemii w 1950 r. - za odkrycie i badania nad reakcjami z udziałem dienów (węglowodory nienasycone, w których występują dwa wiązania podwójne między atomami węgla).

Wniosek dotyczący patronatu Aldera - wystosowany w reakcji na prośbę wojewody o propozycję nowej nazwy - prezydent Chorzowa poparł życiorysem wybitnego chemika.

Zgodnie z nim Alder spędził młodość w Chorzowie, ucząc się w męskiej szkole powszechnej nr V, w której nauczał jego ojciec, a następnie w Wyższej Szkole Realnej o profilu matematyczno-przyrodniczym. Rodzina Alderów przeżyła w Królewskiej Hucie okres powstań śląskich i plebiscytu, przenosząc się po maturze Kurta do Berlina, a następnie do Kilonii.

Alder studiował tam w Uniwersytecie Chrystiana Albrechta, uzyskując w 1924 r. absolutorium. Zwrócił uwagę ówczesnego dyrektora Instytutu Chemii Otto Dielsa, który prowadził badania nad reakcją addycji estrów kwasu azodikarboksylowego do związków nienasyconych. Alder efekt swoich badań pod kierunkiem Dielsa uwieńczył pracą doktorską. Od 1927 r. badał - nadal pod kierunkiem Dielsa - reakcje pericyklicznych węglowodorów nienasyconych.

Pierwsze wyniki tych badań Diels i Alder opublikowali w 1928 r., wprowadzając wówczas pojęcie syntezy dienowej (obecnie znanej pod nazwą reakcji Dielsa-Aldera). Wiedza ta była ważna do wyjaśnienia budowy chemicznej związków naturalnych oraz przebiegów procesów życiowych. Umożliwiała otrzymywanie środków owadobójczych, produkcję różnych barwników, leków, czy półproduktów do tworzyw sztucznych. W sumie Alder opublikował na ten temat ok. 150 prac.

Alder w 1930 r. habilitował się na wydziale filozoficznym Uniwersytetu Kilońskiego, a w 1934 r. otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego. W 1936 r. objął stanowisko kierownika laboratorium w zakładach IG Farben w Leverkusen, gdzie pracował nad kauczukiem syntetycznym "Buna". W 1940 r. objął w Uniwersytecie w Kolonii kierownictwo Katedry Chemii Eksperymentalnej i Technologii Chemicznej oraz funkcję dyrektora Instytutu Chemii.

W grudniu 1950 r. Alder otrzymał wraz z Dielsem Nagrodę Nobla - za odkrycie syntezy dienowej. W 1955 r. wziął udział w spotkaniu niemieckich laureatów Nagrody Nobla w Lindau nad Jeziorem Bodeńskim, na którym uchwalono manifest z Lindau - wzywający do zakazu użycia broni atomowej.

Facebook Podobał się artykuł? Podziel się!




REKLAMA




×
KOMENTARZE (3)

  • SLONZOK, 2018-04-04 01:37:37

    Do ja-kiś tam: A ty, KAKIs-tam "polakowcu", wiesz, gdzie lezy Slask i o co w ogóle chodzi ?
  • ja-kiś tam, 2018-04-03 16:09:14

    To super !!! nie mamy Polskich Noblistów ? Kurt Adler został mianowany profesorem przez Hermana Goringa, w 1936 roku został kierownikiem laboratorium w IG Farben, organizacją (kartel) uznaną w procesach norymberskich za zbrodniczą. IG Farben pracowało na rzecz machiny wojennej III Rzeszy i korzystał...o z pracy przymusowej więźniów min. z Obozu Auschwitz-Birkenau. W Monowicach, gdzie były zakłady należące do IG Farben (produkujące kauczuk syntetyczny wymyślony przez Aldera ? patrz. Wacław Szukiewicz), specjalnie dla tej firmy założono obóz koncentracyjny... Nie wspomnę, że IG Farben było współwłaścicielem firmy Degesch produkującej Cyklon-B. I nich mi teraz ktoś powie, że biedny naukowiec nie wiedział dla kogo pracuje, został wykorzystany, a w ogóle to był antyfaszystą.....? No to mają patrona.  rozwiń
  • Ola, 2018-04-03 15:44:53

    Szkoda, że ta ulica ALDERA- laureata nagrody Nobla będzie na takim zadxpiu, bo dom w którym mieszkał jest w centrum!!!