Dawna Warszawa w ilustrowanym atlasie

Mapy Warszawy XIX w. autorstwa Williama Lindleya z zaznaczoną zabudową ówczesną i obecną oraz siatką współczesnych ulic, uzupełnione serią dawnych pocztówek i tekstów przybliżających ciekawe miejsca stolicy znalazły się w "Ilustrowanym atlasie dawnej Warszawy".

Tereny miasta sprzed I wojny, czyli obecne centrum, fragmenty Mokotowa, Woli, Żoliborza i tzw. starej Pragi, zostały przedstawione na mapie przygotowanej przez Lindleya na potrzeby powstających pod koniec XIX w. wodociągów.

Na mapach zaznaczono zabudowę z 1900 r. dziś nieistniejącą (z zaznaczeniem budynków, które można było odbudować po wojnie) oraz budynki sprzed 1939 r. istniejące obecnie (zachowane lub odtworzone z zachowaniem zabytkowego charakteru).

Barwy na mapach prezentują zmiany w zabudowie. Np. im ciemniejszy brąz, tym nieistniejący już budynek był w lepszym stanie po wojnie, im ciemniejszy fiolet, tym starszy budynek dotąd istniejący. "Mapa prezentuje przemiany, jakim podlegało miasto na przestrzeni lat, zwłaszcza wpływ jaki miała na nie II wojna i okres tzw. odbudowy, kiedy często z premedytacją niszczono piękne zabytkowe budowle, które przetrwały wojnę, by paść ofiarą socrealistycznej wizji miasta" - powiedział autor albumu Robert Marcinkowski.

W jego ocenie, od czasu map stworzonych przez Lindleya i jego synów nie powstało lepsze opracowanie kartograficzne Warszawy. "To mapy naprawdę wyjątkowe, stworzone w takiej skali i rzucie, w którym widać każdy zaułek budynku i szczegóły architektury. Lindleyowie stworzyli cały cykl map w różnych skalach, które stały się fundamentalnym opracowaniem dla historii naszego miasta. Na zachowanych oryginałach nadal widać ślady twórców - gdzie wbijali cyrkiel, jak przeciągali rysik. To naprawdę mapy unikalne w skali światowej" - podkreślił autor albumu.

Mapy wzbogaca seria czarno-białych pocztówek z początku XX w. wydanych przez nieznaną osobę podpisującą się inicjałami "H.P.". Pokazują one zarówno miejsca reprezentacyjne takie jak Zamek Królewski, Rynek Starego Miasta, Łazienki Królewskie czy ul. Marszałkowska, jak i mniej znane - stację telefonów na ul. Zielnej, elektrownię na Powiślu czy centralną stację tramwajów elektrycznych.

Całość uzupełniają opisy losów prezentowanych obszarów.

Współczesnego czytelnika może zaskoczyć widok kramów i straganów zapełniających Rynek Starego Miasta, nieliczne konne tramwaje na ruchliwej dziś Marszałkowskiej, renesansowa synagoga niemal dokładnie w miejscu obecnego Błękitnego Wieżowca przy pl. Bankowym czy zdobne szyldami licznych sklepików uliczki dawnej dzielnicy żydowskiej.

Podobał się artykuł? Podziel się!

 


KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.