Nowe zabytki w Konstancinie-Jeziornie

Do rejestru zabytków został wpisany malowniczy zespół dworsko-parkowy położony w Kawęczynie-Turowicach, w gminie Konstancin-Jeziorna. To trzeci obiekt w naszej gminie, który w ostatnim czasie został objęty ścisłą ochroną konserwatorską. Pod koniec ubiegłego roku do rejestru ponad 150 konstancińskich zabytków dołączyły również willa Miła przy ul. Piotra Skargi 4 oraz osiedle robotnicze "Mirków".
Nowe zabytki w Konstancinie-Jeziornie
Do rejestru zabytków został wpisany zespół dworsko-parkowy położony w Kawęczynie-Turowicach (fot.MWKZ)

Mazowiecka Wojewódzka Konserwator Zabytków Barbara Jezierska zdecydowała o wpisaniu do rejestru zabytków zespołu dworsko-parkowego, położonego w Kawęczynie-Turowicach i objęciu kompleksu ścisłą ochroną konserwatorską.

Co prawda zabytek miał być wpisany do rejestru już w 2007 roku, ale wskutek odwołania właściciela, decyzja została uchylona i przekazana do ponownego rozpatrzenia. Procedura ciągnęła się prawie 9 lat. Obecna decyzja nie jest jeszcze ostateczna, ponieważ prywatnemu właścicielowi przysługuje odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Dworek otoczony romantycznym parkiem w stylu angielskim znajduje się przy drodze prowadzącej do Dębówki w stronę Wisły, tuż za zjazdem z drogi wojewódzkiej nr 721, prowadzącej do Góry Kalwarii.

Niezwykle malowniczy kompleks składa się z sąsiadującego ze skarpą wiślaną parku krajobrazowego ze stawami, jarami i strumieniem, ukształtowanego na przełomie XIX i XX wieku oraz drewnianego dworu i neogotyckiego pawilonu parkowego (tzw. kaplicy), wzniesionych w pierwszej połowie XIX wieku oraz trzech mostków, zbudowanych na przełomie XIX i XX wieku. Kunsztownie zdobiona, dwukondygnacyjna kaplica, zwieńczona basztą jest unikalną budowlą parkową nie tylko na Mazowszu, lecz także w skali całego kraju. Konserwator uznał cały zespół za niezwykle cenny pod względem artystycznym, historycznym, architektonicznym i naukowym. "Założenie dworsko-parkowe stanowi dokument historii kultury materialnej i niematerialnej regionu, będąc ściśle powiązane z historią i dziejami pokoleń niegdyś tu żyjących – stosownie do ich możliwości ekonomicznych i aspiracji" - uzasadnienia Agnieszka Żukowska Rzecznik Prasowa Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Obecny dwór powstał prawdopodobnie w 1871 roku, kiedy majątek należał do rodziny Marchwińskich. Jednak to miejsce od wieków było siedzibą dziedziców pobliskich wsi. Pierwsze wzmianki o tym majątku pochodzą jeszcze z XV w., kiedy tereny należały do czerskiego sędziego ziemskiego. Mieszkała tu również szlachecka rodzina Szumowskich, a potem zadłużany majątek często zmieniał właścicieli i pod koniec XIX wieku przejął go Apolinary Szymborski, który to spiętrzył wodę w wąwozie i wybudował park z arkadyjskimi mostkami (pierwotnie było ich cztery). Po drugiej wojnie światowej powstał tu PGR, którego działalność rozpoczęła powolną, trwającą do dzisiaj, dewastację zabytku.

Obecnie należy do prywatnego właściciela, który również nie troszczy się o nieruchomość. W 2008 roku z powodu złego stanu technicznego z dworku wykwaterowano lokatorów i do dzisiaj stoi pusty. Mimo że cały kompleks jest zrujnowany, nadal może zachwycać swoim urokiem. Warto odwiedzić ten niezbyt dobrze znany zakątek Konstancina-Jeziorny. Miejmy nadzieję, że wpis do rejestru pomoże konserwatorowi uratować zabytek, mimo że jest bardzo zaniedbany i wymaga odbudowy.

Willa Miła znajduje się obok Parku Zdrojowego przy ul. Piotra Skargi 4 (fot.MWKZ)
Willa Miła znajduje się obok Parku Zdrojowego przy ul. Piotra Skargi 4 (fot.MWKZ)

Pod koniec ubiegłego roku podobną ochroną konserwator zabytków objął również willę Miłą przy ul. Piotra Skargi 4 i układ urbanistyczny osiedla robotniczego "Mirków", rozciągający się między ulicami Mirkowską i Jaworskiego, naprzeciwko byłej fabryki papieru, która już wcześniej została wpisana do rejestru.

W skład zabytkowego osiedla wchodzą: pięć kamienic mieszkalnych (1894-1906 r.), budynki dawnych szkoły powszechnej (Jaworskiego 24 - 1892 r.), ochronki, pralni, magla, łaźni, a także ambulatorium (Mirkowska 56 - rozpoczęcie budowy 1905 r.), dom ludowy z osiedlowym kinem (1906 r.), w którym dziś mieści się filia Konstancińskiego Domu Kultury oraz kościół (rozpoczęcie budowy – 1907 r.) oraz rozległy park.

Natomiast willa Miła, znajdująca się obok Parku Zdrojowego przy ul. Piotra Skargi 4 powstała w 1910 roku. Zadbany drewniany, kunsztownie zdobiony budynek łączy wpływy architektury rosyjskiej i szwajcarskiej z elementami tradycyjnego budownictwa uzdrowiskowego i letniskowego przełomu XIX i XX wieku. Willa należy do najlepiej zachowanych budynków w naszym letnisku, dlatego też często "występuje" w filmach, ostatnio w serialu "Czas Honoru".

Podobał się artykuł? Podziel się!

 


KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

ZOBACZ TAKŻE