Starożytny Santok na wystawie

„Santok prawobrzeżny. Badania archeologiczne 2014–2015” – to nowa wystawa, którą od 19 lutego będzie można oglądać w Muzeum Lubuskim w Gorzowie Wielkopolskim.
Starożytny Santok na wystawie
W Muzeum Lubuskim w Gorzowie Wielkopolskim od 19 lutego można oglądać wystawę „Santok prawobrzeżny. Badania archeologiczne 2014–2015”. Fot. Santok.pl

Ekspozycja będzie prezentowana w muzealnej oficynie przy ulicy Warszawskiej do 17 kwietnia 2016 roku. Wystawa powstała przy współpracy z Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji w Gorzowie Wielkopolskim.

Prezentuje ona wyniki dwuletnich prac gorzowskich archeologów prowadzonych podczas budowy kanalizacji sanitarnej w Santoku. Badaniami objęli oni wykopy kanalizacyjne o długości około 5,7 km.

Najstarsze odkryte zabytki pochodzą z osady zamieszkiwanej w młodszej epoce kamienia – neolicie (IV-III tysiąclecie p.n.e.). Kolejny okres osadnictwa to czasy kultury łużyckiej. Zebrany materiał pochodzi z początków epoki żelaza – okres halsztacki (około 800-450 r. p.n.e.). Wyeksplorowano z tego okresu ponad 100 obiektów archeologicznych (m.in. wędzarnię ryb) oraz liczne artefakty.

– Do znalezisk łużyckich dotychczas nieznanych na terenach dolnowarciańskich należy ceramika inkrustowana, której fragmenty odkryto w Santoku. W niewielkim zakresie reprezentowane jest osadnictwo z okresu kultury wielbarskiej (I–III w n.e.). Świadectwem tych czasów jest jama gospodarcza zawierająca częściowo zachowane naczynie gliniane i drobne fragmenty kilku innych oraz szczątki pokonsumpcyjne – mówi archeolog z Muzeum Lubuskiego w Gorzowie Stanisław Sinkowski.

W wyniku prac archeologicznych zarejestrowano ponad dwieście obiektów związanych z osadami i 199 pochówków szkieletowych, zebrano kilkanaście tysięcy fragmentów ceramiki i szczątków zoologicznych, botanicznych i ichtiologicznych ze wszystkich zarejestrowanych okresów osadniczych.

Osobny zbiór stanowią zabytki w postaci wyrobów metalowych codziennego użytku, elementy uzbrojenia, ozdoby i monety.

W trakcie prac odsłonięto ponad sto wczesnośredniowiecznych obiektów gospodarczych i mieszkalnych. Badacze nie są pewni czy mają do czynienia z jedną czy kilkoma dawnymi osadami. Z przebadanej części terenu zebrano kilka tysięcy fragmentów naczyń, znaleziono przedmioty metalowe i kościane, denar krzyżowy z XI wieku i wiele innych artefaktów.

W sąsiedztwie osady odkryto pochówki pochodzące z cmentarzyska użytkowanego w czasach piastowskich. Części z nich towarzyszył inwentarz w postaci ozdób, monet, uzbrojenia i narzędzi codziennego użytku. Przy jednym ze zmarłych znaleziono ostrogę inkrustowaną srebrem i miedzią, która nie ma odpowiednika na ziemiach polskich.

– Przebadany fragment osady, jak i cmentarzyska, funkcjonował w okresie od IX/X do połowy XIII wieku w sąsiedztwie piastowskiego grodu – ówczesnej stolicy kasztelanii santockiej. Późne średniowiecze to okres funkcjonowania od około XIV do XVI wieku miasteczka Santok. Zebrane archeologiczne materiały źródłowe pozwalają wyznaczyć granice tego organizmu miejskiego – wyjaśnia Sinkowski.

Do szczególnych znalezisk z tego okresu archeolodzy zaliczają fragmenty naczyń szklanych oraz odsłonięty na długości kilkudziesięciu metrów fragment średniowiecznej, brukowanej ulicy. Również okresy nowożytny i współczesny mają swoje odzwierciedlenie w zebranych materiałach prezentowanych na wystawie.

W historii Polski Santok (pradawny Sątok) miał duże znaczenie od X do XII wieku. Warowne położenie grodu, znajdującego się na szlaku handlowym, sprawiło, że stał się on kasztelanią i prepozyturą kościelną, a tym samym pełnił ważną rolę w tworzącym się państwie Mieszka I i Bolesława Chrobrego. Gall Anonim pisał o Santoku, że jest „strażnicą i kluczem królestwa”.

 


KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

ZOBACZ TAKŻE