Partnerzy portalu

Łódź: Odsłonięto tablicę upamiętniającą bohaterskich nauczycieli

  • PAP
  • 14 października 2021 - 16:43
Na budynku Szkoły Podstawowej nr 114 im. prof. Jana Dembowskiego w Łodzi odsłonięto tablicę poświęconą nauczycielom - Antoninie Chrzczonowicz i Janowi Włodarskiemu - którzy w czasie okupacji niemieckiej, w latach 1939-1942, prowadzili tajne nauczanie.

"Odsłaniamy tablicę poświęconą dwojgu młodym, uzdolnionym i ambitnym nauczycielom, którzy w czasie okupacji niemieckiej kształcili w najtrudniejszych warunkach. A jednak nie mieli wątpliwości, że trzeba dzieciom zorganizować nauczanie. To przykład bohaterstwa, patriotyzmu, a na tamte czasy także niezwykłej odwagi. Takich nauczycieli było bardzo wielu, ponad 8 tysięcy w całej Polsce. Dziś trudno sobie wyobrazić, jak można było być karanym za to, że uczy się pisania i czytania w jakimkolwiek języku. Dlatego musimy pamiętać o ich heroizmie" - podkreśliła wiceprezydent Łodzi Małgorzata Moskwa-Wodnicka podczas uroczystości odsłonięcia tablicy.

Konspiracyjną nazwą nielegalnych kompletów, prowadzonych przez upamiętnionych w Łodzi nauczycieli, była "Szkoła na Księżycu". Antonina Chrzczonowicz była absolwentką Państwowego Gimnazjum Żeńskiego im. E. Szczanieckiej w Łodzi oraz Państwowego Pedagogium, w którym rozpoczęła pracę, jako nauczycielka Szkoły Ćwiczeń, znanej z nowatorskich metod nauczania.

Z jej zapisków wynika, że o rozpoczęciu tajnego nauczania zadecydowały same dzieci, które spontanicznie zgłaszały się na zajęcia. Na miejsce nauczania przeznaczyła duży pokój w mieszkaniu swoich rodziców przy ul. Batorego 66. Uczyła dzieci języka polskiego, geografii, biologii i matematyki. Jak wspominano, stosowała nowoczesne, jak na ówczesne standardy, metody - rozwijała w dzieciach inicjatywę, umiejętność zgłaszania własnych tematów zajęć, uczenia się poprzez zabawę.

Wkrótce chęć pomocy w prowadzeniu lekcji zgłosił Janusz Włodarski - instruktor ZHP, artysta, konspirator i członek Szarych Szeregów. Ukończył Gimnazjum i Liceum im. Mikołaja Kopernika. Zamierzał wstąpić do Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Uczył rysunku.

W "Szkole na Księżycu" realizowano program 7-klasowej szkoły powszechnej. Zajęcia odbywały się od godziny 8 do 16.

Obydwoje nauczyciele zostali aresztowani na przełomie lat 1941/1942. Janusza Włodarskiego aresztowano 30 grudnia 1941 roku. Niemcy zamęczyli go podczas śledztwa - zmarł 17 listopada 1942 roku w więzieniu przy ul. Sterlinga.

Antonina Chrzczonowicz została aresztowana 28 stycznia 1942 roku. Przeszła obozy koncentracyjne w Oświęcimiu, Brzezince, Ravensbruck, Malhof, Buhenwald. Po wojnie ukończyła studia medyczne i pracowała z dziećmi jako lekarz psychiatra.

TAGI
KOMENTARZE0

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!