PARTNERZY PORTALU
  • BGK
  • BGK

Nauczycielskie pensje w gestii rządu? Tak jest m.in. we Francji czy w Holandii

  • Katarzyna Domagała-Szymonek    28 stycznia 2019 - 05:52
Nauczycielskie pensje w gestii rządu? Tak jest m.in. we Francji czy w Holandii
Państwo jako główna instytucja subwencjonująca oświatę w Polsce powinno określić, jakie minimalne warunki powinny spełniać szkoły, czyli powinno określić i wprowadzić standardy finansowania oświaty (fot. Shutterstock.com)

Związek Miast Polskich chce, by wynagrodzenia nauczycieli były wypłacane bezpośrednio z budżetu państwa, w formie dotacji celowej dla gmin, powiatów i województw. - Mam tu mieszane uczucia. Z jednej strony pozbawiłoby to samorządy autonomii w wydatkowaniu środków. Z drugiej, jeśli system finansowania wynagrodzeń nauczycielskich nadal ma być tak skomplikowany i nieprzejrzysty, to równie dobrze państwo może przejąć ten obowiązek i wypłacać pensje bezpośrednio - ocenia pomysł dr Mikołaj Herbst, ekonomista i badacz systemów edukacyjnych związany z Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych na Uniwersytecie Warszawskim.




  • Niedawno na łamach PortalSamorzadowy.pl informowaliśmy, że samorządy zrzeszone w ZMP przyjęły stanowisko, w którym domagają się radykalnej zmiany zasad finansowania pensji nauczycieli. 
  • Chcą, by były one wypłacane w formie dotacji celowej dla gmin, powiatów i województw.
  • - Idea decentralizacji oświaty nie kłóci się centralną regulacją wynagrodzeń - mówi dr Mikołaj Herbst, i podaje przykłady innych państw, w których rząd odpowiada za nauczycielskie pensje. Jego zdaniem gruntowej zmiany wymaga cały system wynagradzania nauczycieli. 

- W poczuciu odpowiedzialności za wspólnoty samorządowe, których funkcjonowanie jest zagrożone, wnosimy o to, by zmienione zostały zasady wypłacania wynagrodzeń dla nauczycieli. Skoro nie mamy wpływu na wysokość tych wynagrodzeń, a otrzymywane w subwencji środki finansowe nie pokrywają ich kosztów, wnioskujemy, aby wypłacane były bezpośrednio z budżetu państwa, w formie dotacji celowej dla gmin, powiatów i województw - napisali w przyjętym w połowie stycznia 2019 stanowisku.

Ich zdaniem tylko w ten sposób administracja rządowa weźmie odpowiedzialność za podejmowane przez siebie decyzje dotyczące kwestii kluczowej dla finansowania oświaty, jaką jest wynagradzanie nauczycieli.

Równo rok temu, przed wejściem w życie pierwszej z trzech tur podwyżek dla nauczycieli, na ten problem w rozmowie z PortalSamorzadowy.pl zwracał uwagę Krzysztof Iwaniuk, wójt gminy Terespol. - Państwo powinno przejąć oświatę. Samorządy, mimo że nadal musiałyby dopłacać do edukacji, odetchnęłyby z ulgą (...) Ktoś u góry planuje centralnie podwyżki płac nauczycieli, nie pytając, czy dana jednostka samorządu ma na to pieniądze. Zadania zlecone w oświacie to dziś fikcja. Jaki zatem wpływ mamy na oświatę? Żaden. Czy to jest normalne? Najgorsze, że nikt tego nie chce uzdrowić - obawia się wójt Iwaniuk - mówił włodarz Terespola. 

Dr Herbst pytany o zasadność takiego rozwiązania mówi tak: - Mam mieszane uczucia. Z jednej strony pozbawiłoby to samorządy autonomii w wydatkowaniu środków. Z drugiej strony, jeśli system finansowania wynagrodzeń nauczycielskich nadal ma być tak skomplikowany i nieprzejrzysty, to równie dobrze państwo może przejąć ten obowiązek i wypłacać pensje bezpośrednio. Obecnie samorządy pełnią i tak rolę listonoszy, którzy z racji zagmatwania systemu, z jakim muszą sobie radzić, nie wywiązują się dobrze ze swojej roli.

Przytacza przykład Francji czy Holandii, gdzie wynagrodzenia nauczycielskie są opłacane bezpośrednio przez państwo. Jak dodaje, w innych, nawet silnie zdecentralizowanych systemach (jak np. system fiński), dokładna wysokość wynagrodzeń jest ustalana bezpośrednio między nauczycielskimi związkami zawodowymi a rządem na poziomie centralnym. - Zatem idea decentralizacji oświaty nie kłóci się centralną regulacją wynagrodzeń - podkreśla ekspert badający systemy oświatowe.

Czytaj więcej: Nauczyciele chcą podwyżek. Czy słusznie? Rozwiewamy mity wokół ich zarobków





REKLAMA




×
KOMENTARZE (4)

  • babcia Alinka , 2019-01-28 10:04:27

    W Holandii wszystkie szkoły zostały uspołecznione - przekazane organizacjom pozarządowym/rodzicom. Proces przekazywania trwał blisko 100 lat, a był rozpoczęty z inicjatywy Premiera, który chciał chronić oświatę przed partiami politycznymi wykorzystującymi oświatę do gry o władzę.
  • Z. Walczak, 2019-01-28 09:25:51

    Oświata w Polsce to socjalizm w czystej, krystalicznej postaci. Samorządom gminnym uniemożliwia się pełnienie roli pełnoprawnego gospodarza szkół i placówek oświatowych. Nadal utrzymywany jest gorset nadmiernie szczegółowych przepisów prawa oświatowego, a zwłaszcza ustawy - Karta Nauczyciela, tej „...źrenicy” prawa oświatowego. Samorząd gminny jest tylko pozornie organem prowadzącym, odpowiedzialnym za działalność szkół i placówek. W oświacie publicznej dominuje dyktat administracji rządowej z wiodącą rolą MEN i wojewódzkich kuratorów oświaty. Rozwiązaniem problemu byłby bon oświatowy dla rodziców. To rodzice uczniów zdecydowaliby o sieci szkół. Wiem, że w obecnej, etatystycznej Polsce jest to nierealne. Dlatego też samorządy i ich organizacje powinny dojść do porozumienia i oddać szkoły na powrót do prowadzenia przez państwo, skoro ono lepiej wie jak to robić. Niechby nawet był przywrócony model przedwojenny, w którym państwo decydowało, gdzie może powstać szkoła, ale za to opłacało pensje nauczycieli i wydatki na pomoce naukowe, materiały do nauki i biblioteki, gminy zaś utrzymywały budynki szkolne, dbały o remonty i utrzymanie czystości. Przynajmniej podział kompetencji pomiędzy samorządem a państwem był bardzo czytelny.  rozwiń
  • Alina Kozińska, FIO, 2019-01-28 09:04:33

    Federacja Inicjatyw Oświatowych od blisko 20 lat domaga się zmiany systemu organizacji i finansowania oświaty. Domagamy się przede wszystkim uwzględnienia specyfiki oświaty wiejskiej, a nie dostosowania całego systemu do organizacji oświaty w miastach. Jesteśmy za pogłębianiem samorządności, a nie z...mniejszaniem. Zwiększenie wynagrodzeń nauczycieli bez zmiany systemu organizacji i finansowania oświaty będzie konserwowało obecny system. Będzie to marnowanie pieniędzy publicznych. Potrzebne jest zebranie doświadczeń z innych krajów, wypracowanie kilku różnych projektów, skonsultowanie ich z różnymi organami prowadzącymi szkoły (samorządy, organizacje pozarządowe, osoby prywatne), ale przede wszystkim akceptacja i konsensus ze społeczeństwem. To my, obywatele powinniśmy zdecydować, jak chcemy wynagradzać nauczycieli naszych dzieci i wnuków. Budżet państwa i budżet gminy to NASZ budżet, nasze pieniądze. Pora, abyśmy MY - OBYWATELE zdali sobie z tego sprawę i nauczyli się dobrze zarządzać wspólnymi pieniędzmi.  rozwiń

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.