Partner portalu

Nie wobec każdego i nie po równo. Tak wygląda empatia w wydaniu polskich uczniów

  • AKC
  • 23 listopada 2022 - 18:59
Nie wobec każdego i nie po równo. Tak wygląda empatia w wydaniu polskich uczniów
Z badania wynika, że są grupy, które cieszą się szczególną empatią polskich uczniów. Ale są i takie, wobec których nie ma o niej mowy (Fot. Pixabay)
Uczniowie z ubogich rodzin i z niepełnosprawnościami wywołują u polskiej młodzieży największe współczucie, troskę i potrzebę pomagania. Mniej empatyczny i wykazujący obojętność stosunek ma młodzież do osób należących do wspólnoty religijnej i o odmiennej tożsamości płciowej. Rzecznik Praw Dziecka opublikował wyniki „Badania postaw i zjawiska przemocy w stosunku do grup marginalizowanych społecznie wśród nastolatków”.
  • Zlecone przez Rzecznika Praw Dziecka badanie przeprowadzono w szkołach ponadpodstawowych w całej Polsce. Badaniem objęto łącznie reprezentacyjną próbę 3046 uczniów.
  • Z badania wynika, że młodzież w znacznej większości wykazuje przychylne postawy wobec osób reprezentujących grupy marginalizowane społecznie.
  • Najbardziej - wobec osób z niepełnosprawnością i w nieco mniejszym stopniu wobec ubogich.

Z badania wynika, że w stosunku do osób należących do mniejszości narodowych, postawy młodych ludzi nie różnią się znacząco od wartości odnotowanych dla osób neutralnych, nie charakteryzujących się żadną szczególną cechą. Ta grupa - neutralna - stanowiła w badaniu punkt odniesienia wobec grup marginalizowanych.

"Postawy badanej młodzieży wobec osób ze wspólnoty religijnej odznaczają się częstszym ujawnianiem negatywnych emocji niż wobec osób neutralnych. Najmniej przychylne postawy są deklarowane wobec osób o odmiennej orientacji płciowej" - czytamy w dokumencie.

Źródło: RPD
Źródło: RPD

Wskazano w nim, że wśród badanych uczniów zdarzały się deklaracje co do incydentów związanych z przemocą fizyczną - uderzenia lub popchnięcia - w stosunku do osób marginalizowanych społecznie. Jednak, jak zaznaczono, są to wartości na podobnym poziomie w przypadku każdej analizowanej grupy, w tym grupy neutralnej. Takie zachowania najrzadziej dotyczyły osób z niepełnosprawnością.

Osoba uboga w oczach polskiego nastolatka

Osoby ubogie są postrzegane przez młodzież przede wszystkim jako nieprzeszkadzające i mogące funkcjonować w najbliższym otoczeniu - uważa tak 87,6 proc. badanej młodzieży. Prawie siedmiu na dziesięciu nastolatków było zainteresowanych tym, co taka osoba czuje i myśli (68,4 proc.), a 59,7 proc. chciałoby dowiedzieć się czegoś więcej na jej temat.

Czytaj też: Przybywa ubogich a spada liczba świadczeń pomocy społecznej. Jak to możliwe?

Sytuacja osoby ubogiej wywołuje u młodzieży przede wszystkim smutek i zmartwienie (69,8 proc.). Zdecydowana większość (85,9 proc.) pomogłaby takiej osobie, gdyby ktoś ją krzywdził. Pomimo dominacji stwierdzeń pozytywnych, co dziesiąty nastolatek (9,5 proc.) przyznaje, że zdarzyło mu się wyśmiewać taką osobę.

Źródło: RPD
Źródło: RPD

Osoba z niepełnosprawnością

Młodzież najczęściej deklarowała, że te osoby nie przeszkadzają i mogą funkcjonować w najbliższym otoczeniu (86,5 proc.). Nieco mniej wyrażało zaciekawienie odczuciami takiej osoby (77,4 proc.), a siedmiu na dziesięciu (70 proc.) chciałoby dowiedzieć się czegoś więcej o ich życiu codziennym.

Czytaj też: Oswoić niepełnosprawność. Akceptacji i tolerancji uczmy od małego

Najczęstszym uczuciem było zmartwienie i smutek na myśl o sytuacji takich osób (67,4 proc.). Doświadczają one także najmniej krzywd ze strony nastolatków.

Źródło: RPD
Źródło: RPD

Osoba należąca do mniejszości narodowych

Najczęściej wskazywaną reakcją nastolatków wobec osób należących do mniejszości narodowych jest przyzwolenie na ich funkcjonowanie w bliskim otoczeniu (86,8 proc.). Zaciekawienie tym, co czuje i myśli taka osoba, jest wyrażane przez siedmiu na dziesięciu pytanych (69,0 proc.), a chęć bliższego poznania jej codzienności - przez 63,4 proc.

Źródło: RPD
Źródło: RPD

Nieco ponad połowa badanych uczniów nie odczuwa zmartwienia ani smutku na myśl o tej osobie (55,2 proc.). Przeważnie nie wywołuje ona też lęku (79,0 proc.), choć osoba ta u 8,8 proc. badanych nastolatków wzbudza obawę.

Czytaj też: Przemoc jest poważnym problemem w szkołach. Edukacja antydyskryminacyjna pomaga jej zapobiegać

Większość młodzieży twierdzi, że nie zdarzyło jej się stosować przemocy słownej, a takie przypadki stanowiły niewielki odsetek wskazań (7,0 proc.). Większość nastolatków (83,9 proc.) deklaruje pomoc na wypadek krzywdy.

Osoba ze wspólnoty religijnej

Większość uczniów uważa, że osoba ze wspólnoty religijnej nie przeszkadza im w codziennym życiu (85,2 proc.). Natomiast mniejszy odsetek młodych osób w wieku 15-18 lat wskazuje na chęć poznania odczuć takiej osoby (72,4 proc.) oraz informacji o jej funkcjonowaniu w życiu codziennym (72,1 proc.). Na całkowity brak zainteresowania wskazało 15,6 proc. uczniów szkoły ponadpodstawowej.

Pojawiły się opinie wskazujące na negatywne odczucia w stosunku do osoby ze wspólnoty religijnej (obawy i lęki: 11,0 proc. oraz irytacja i złość: 8,6 proc.). Zdecydowana większość uczniów deklaruje pomoc w potrzebie osobie ze wspólnoty religijnej (82,0 proc.).

Źródło: RPD
Źródło: RPD

Osoba o odmiennej orientacji płciowej

Badana młodzież jest mniej zainteresowana poznaniem uczuć i zasad funkcjonowania w życiu codziennym osób o odmiennej orientacji płciowej. 76,7 proc. nastolatków deklaruje, że osoba ta nie przeszkadza im w codziennym życiu, ale na chęć zdobycia informacji o odczuciach takiej osoby wskazuje tylko 60,9 proc. uczniów.

Czytaj też: Przemoc wśród uczniów: Szkoły bagatelizują problem

Na całkowity brak zainteresowania wskazało 24,3 proc. uczniów szkoły ponadpodstawowej. Częściej też można zaobserwować podejmowanie wobec takich osób negatywnych działań.

O grupach marginalizowanych trzeba rozmawiać

Według Rady Ekspertów przy Rzeczniku Praw Dziecka badanie potwierdza tezę o szkole nie tylko jako środowisku kształcącym, lecz także wychowawczym, w którym dokonuje się kształtowanie dojrzałych postaw w synergii rodziny i szkoły.

W świetle uzyskanych wyników rekomendacją jest podejmowanie tematów dotyczących grup marginalizowanych na lekcjach wychowawczych, wskazania na etyczne i moralne aspekty, a także inicjowanie działań wobec osób marginalizowanych w środowiskach lokalnych.

Czytaj też: Dodatkowa godzina pracy w szkole. Już działa i budzi kontrowersje

Wsparcia wymagają również nauczyciele. Kampania szkoleniowo-konsultacyjna mogłaby pomóc nauczycielom w podjęciu pomocnych działań w sytuacjach marginalizowania osób w środowisku uczniowskim, a co za tym idzie redukcji napięcia w przestrzeni społecznej.

Całość raportu z „Badania postaw i zjawiska przemocy w stosunku do grup marginalizowanych społecznie wśród nastolatków” publikujemy w dziale "Multimedia" pod artykułem. 

DO POBRANIA
Raport-z-badania-postaw-młodzieży-na-zlecenie-Rzecznika-Praw-Dziecka.pdf
769.15 KB format pliku: PDF
TAGI
KOMENTARZE2

  • K. 2022-12-05 07:36:08
    Ja z kolegami i kolezankami z pracy praktycznie nie rozmawiam o swoich relacjach z zoną, zwłaszcza w tym najbardziej osobistym aspekcie, a oni się nie dopytują i wszyscy uważamy że jest to przejaw szacunku i kultury, tu nagle ktos kto ma stać na straży praw i wolności ocenia podobne negatywnie nasta...wienie młodych ludzi , którzy nie maja potrzeby wyciągania spraw osobistych na forum szkolne ... nie potrafie tego zrozumiec  rozwiń
  • Arkadiusz 2022-11-23 20:15:10
    A czemu miałbym się interesować co czuje osoba o odmiennej orientacji seksualnej? Czy ona się interesuje co ja czuję gdy widzę obśliniające się dwie osoby tej samej płci? No bez przesady!

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!