Oświata potrzebuje pilnej reformy. Samorządy mają propozycje zmian

  • AKC
  • 19 października 2020 - 16:06
Oświata potrzebuje pilnej reformy. Samorządy mają propozycje zmian
Zdaniem samorządów, oświata potrzebuje pilnej reformy (fot. Pixabay)
Ogólnopolskie Porozumienie Organizacji Samorządowych przyjęło stanowisko, w którym  apeluje o przeprowadzenie reformy systemu edukacji w Polsce. Proponuje szereg zmian w zarządzaniu i finansowaniu oświaty. Samorządowe organizacje przypominają też, że ze względu na kumulację wielu negatywnych zjawisk budżety gmin i powiatów niedługo nie udźwigną nie tylko zadań oświatowych, ale też innych, równie ważnych dla mieszkańców.
  • Oświata to jedna z kluczowych dziedzin funkcjonowania samorządów lokalnych i jednocześnie wciąż rodząca wiele problemów.
  • Ogólnopolskie Porozumienie Organizacji Samorządowych kolejny raz wskazuje na konieczność zmian, które usprawnią jej funkcjonowanie, nie obciążając przy tym samorządowych finansów. 
  • Uważamy, że reforma systemu finansowania i organizacji oświaty jest konieczna - podkreśla Krzysztof Kołtyś, przewodniczący zarządu Związku Gmin Lubelszczyzny, burmistrz Janowa Lubelskiego.

Ogólnopolskie Porozumienie Organizacji Samorządowych (OPOS) proponuje w swoim stanowisku wprowadzenie kierunkowych zmian w systemie oświaty w Polsce. Zwraca uwagę, że od momentu przekazania samorządom prowadzenia placówek oświatowych część oświatowa subwencji ogólnej w coraz mniejszym stopniu zapewnia gminom pokrycie kosztów realizowania tych zadań.

- W większości jednostek samorządu terytorialnego subwencja nie pokrywa nawet środków przeznaczonych na wynagrodzenia nauczycieli. Z kolei w ujęciu budżetowym zadania z zakresu oświaty stanowią około 30-50 proc. wszystkich wydatków - mówi Anna Grygierek, członek zarządu Śląskiego Związku Gmin i Powiatów, burmistrz Strumienia.

Samorządy rokrocznie muszą pokrywać coraz większą lukę finansową, która tworzy się w oświacie. Dlatego OPOS w swoim stanowisku wnioskuje o to, by to państwo przejęło sferę wydatków oświatowych, które związane są z zatrudnieniem personelu. Samorządy byłyby z kolei zobowiązane do utrzymania infrastruktury oraz realizowania nowych inwestycji w obszarze opieki oraz edukacji dzieci i młodzieży. Rozliczenie pomiędzy budżetem państwa a samorządami lokalnymi mogłoby być dokonywane na podstawie sprawozdań składanych co kwartał.

Negatywne skutki reformy wciąż rezonują

Samorządowe organizacje przypominają, że wprowadzona w ostatnich latach reforma oświaty wywołała wiele praktycznych problemów związanych z koniecznością dostosowania infrastruktury szkolnej do nowych założeń. Dodają, że wiązała się ona również ze wzrostem kosztów funkcjonowania tej dziedziny życia. W ocenie OPOS seria podwyżek dla nauczycieli była uzasadniona, jednak samorządowcy podnoszą, że stało się to bez zapewnienia ze strony rządu pełnej rekompensaty finansowej.

Ponadto nastąpił wzrost liczby etatów nauczycielskich, przy jednoczesnym spadku liczby uczniów w szkołach podstawowych. To również znacząco obciążyło samorządowe budżety.

Skumulowany efekt dobije finanse gmin i powiatów

Rosnące w ostatnich latach dochody samorządów lokalnych z tytułu udziału w podatku PIT i CIT, w większości przypadków, były niższe niż wzrastające koszty oświaty. Jednocześnie dochody z tego tytułu powinny stanowić podstawę finansowania wszystkich samorządowych zadań, a nie tylko samej oświaty.

W stanowisku OPOS przypomina, że 2019 r. upłynął pod znakiem zmian w przepisach „okołopodatkowych”, które zmniejszyły dochody gmin z tytułu udziału w podatku PIT. Z kolei 2020 r. przyniósł ogólnoświatowy kryzys spowodowany epidemią, który oczywiście pogłębia trudną sytuację budżetową samorządów lokalnych.

- Skumulowany efekt wystąpienia wielu niekorzystnych zjawisk oznacza dla samorządów spadek nadwyżki operacyjnej netto. To z kolei ogranicza możliwości finansowania z własnego budżetu kolejnych działań inwestycyjnych i usług publicznych - wyjaśnia Wojciech Giecko, przewodniczący zarządu Związku Gmin Warmińsko-Mazurskich, wójt gminy Jonkowo.

Czytaj też: Propozycje nowych modeli finansowania oświaty. Związek Miast Polskich liczy na uwagi

Samorządowcy tworzący porozumienie kolejny raz przypominają, że rosnące koszty realizowania usług publicznych, w tym wykonywania zadań z zakresu oświaty, przy równoczesnym spadku dynamiki dochodów sprawią - i to w niedługiej perspektywie - że samorządowe finanse się załamią.

-  Coraz częściej stajemy przed koniecznością rezygnowania z kolejnych inwestycji, ważnych dla mieszkańców. Widmo utraty płynności finansowej bardzo wielu samorządów jest naprawdę realne - mówi Marek Cebula, prezes Zrzeszenia Gmin Województwa Lubuskiego, burmistrz Krosna Odrzańskiego.

OPOS, proponując w swoim stanowisku pakiet zmian oświatowych podkreśla, że powinien on być wstępem do szerokiego dialogu środowiska rządowego, samorządowego i nauczycielskiego.

- Deklarujemy chęć współpracy w poszukiwaniu rozwiązań, które usprawnią polską oświatę - podsumowuje Krzysztof Kołtyś, przewodniczący zarządu Związku Gmin Lubelszczyzny.

Poniżej publikujemy pełną treść stanowiska OPOS:

TAGI
KOMENTARZE1

  • Księgowy 2020-10-20 10:28:45
    Szkoda czasu i zdrowia na takie dywagacje. Albo podejmuje się rzetelnego dialogu w oparciu o realne dane, albo uprawia propagandę. I tak dochody budżetu państwa z tytułu PIT w mld.: 2015 r. - 45,04; 2016 r. - 48,23; 2017 r. - 52,67; 2018 -59,56; i 2019 r. - 65,44. Skoro odpis z tego tytułu dla poszc...zególnych typów j.s.t. się nie zmienił, to nie możliwym jest, by dochody samorządów od odpisów podatkowych od osób fizycznych malały. Ten artykuł jest tyle rzetelny, co nagonka związków samorządowych. Im zawsze będzie mało (trochę to nie dziwi, ale tylko trochę), ale na forsowanie durnych inicjatyw jakoś wystarcza. Redakcjo!, to wstyd powielać kłamstwa i oszukiwać wspólnoty samorządowe. Przecież dynamika dochodów z PIT 2019 r. : 2015 r. wynosi 145,3%. Zatem jeszcze raz, nieprawdą jest, że np. zwolnienia podatkowe pracowników (również członków wspólnot samorządowych) spowodowały spadek dochodów j.s.t. To nie ma nic do rzeczy, bo rekompensowane jest to ogólny wzrostem płac pracowników i w konsekwencji wpływów podatkowych. Jeszcze raz apeluję, informujcie rzetelnie!  rozwiń

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!