Partner portalu

Zatrudnianie pedagogów specjalnych. Problemy były do przewidzenia

Zatrudnianie pedagogów specjalnych. Problemy były do przewidzenia
Wsparcie psychologiczno-pedagogiczne musi być zapewnione w każdej szkole i przedszkolu zgodnie z wyznaczonym przepisami standardem (fot. shutterstock).
Wejście w życie przepisów nakazujących zatrudnienie odpowiedniej liczby nauczycieli specjalistów - a więc pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów, logopedów itd. - według z góry określonego algorytmu, nie ucieszyło ani organów prowadzących, ani dyrektorów szkół i placówek edukacyjnych. Bo niby skąd mieliby ich wziąć? A jednak - mimo dużych obaw - jakoś się to udaje.
  • Od 1 września obowiązuje standard w zakresie zatrudniania nauczycieli specjalnych.
  • Mimo sporych obaw, organy prowadzące szkoły i przedszkola nie mają z tym większych problemów.
  • Dyrektor placówki nie może nie stosować przepisów. Nawet jeśli wie, że pracownika nie znajdzie, musi go szukać.

Jeszcze zaledwie kilka tygodni temu można było sądzić, że przepisy wymagające od dyrektorów szkół i przedszkoli zatrudnienia nauczycieli specjalistów - a więc nauczycieli pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów, logopedów lub terapeutów pedagogicznych - według algorytmu zamieszczonego w dodanym do Karty nauczyciela art. 42d, nie będą w pełni obowiązywały. Ministerstwo Edukacji i Nauki w tej sprawie wystąpiło nawet do parlamentu, by ze względu na problemy ze znalezieniem odpowiednich specjalistów, zwłaszcza pedagogów specjalnych, odsunąć w czasie wprowadzenie tego przepisu, ale się nie udało.

Przepis wszedł i obecnie (w okresie przejściowym, który przewidziano) na dyrektorach szkół i placówek ciąży obowiązek zatrudnienia poszczególnych specjalistów w liczbie nie niższej niż:

  • 1,5 etatu, który powiększa się o 0,2 etatu na każdych kolejnych 100 dzieci lub uczniów – jeżeli liczba dzieci lub uczniów przekracza 100;
  • 1 etat – jeżeli liczba dzieci lub uczniów przekracza 50 i nie przekracza 100;
  • 0,5 etatu – jeżeli liczba dzieci lub uczniów przekracza 30 i nie przekracza 50;
  • 0,25 etatu – jeżeli liczba dzieci lub uczniów wynosi od 1 do 30.

Potwierdziła to odpowiedź Ministerstwa Edukacji i Nauki na interpelację posła Borysa Budki (KO), który zwrócił uwagę MEiN na to, że organy prowadzące zmniejszają wymiar zatrudnienia nauczycieli specjalistów, korzystając z wprowadzonych w 2020 r. przepisów jako rzekomej podstawy prawnej dla takiego działania.

Resort jednoznacznie odpowiedział, że wszelkie tego typu praktyki są niezgodne z obowiązującym prawem.

- Zmniejszanie wymiaru zatrudnienia nauczycieli specjalistów w porównaniu ze stanem na 30 września 2021 r. oraz 30 września 2020 r. jest niezgodne z wprowadzonymi przepisami. Jedynym wyjątkiem jest sytuacja, w której w danym przedszkolu albo szkole doszło do zmniejszenia liczby dzieci lub uczniów - orzekło Ministerstwo Edukacji i Nauki.

Nie taki diabeł straszny

Dla uzmysłowienia tej prostej zależności wystarczy wskazać, że według wyliczeń MEiN wprowadzenie standardu zatrudnienia specjalistów powinno zwiększyć liczbę pracowników oświaty o około 21 tys. osób. Fakt ten był też przyczyną obaw dyrektorów placówek i organów prowadzących co do możliwości ich znalezienia. Wygląda jednak na to, że szkoły i przedszkola jakoś sobie z tym radzą.

- Wszyscy dyrektorzy, którzy wystąpili do nas o zwiększenie etatów o pedagoga specjalnego, otrzymali naszą zgodę i finansowanie, a to znaczy, że zatrudnili takie osoby - mówi Tomasz Łubiński, wicestarosta poznański, odpowiedzialny za sprawy edukacji.

Dodaje, że szkołom udało się też zatrudnić psychologów i pedagogów specjalnych, którzy generalnie mają lepsze oferty pracy poza oświatą. Co więcej, w związku z tym do starostwa nie wpłynęły ze strony szkół żadne sygnały o konieczności zmiany regulaminu wynagradzania - niemniej władze powiatu chcą go zmienić.

- Będzie to z korzyścią dla nauczycieli, bo obecnie większość nauczycieli pracuje więcej niż na jednym etacie. Nasze średnie wynagrodzenia pokazują, że za ubiegły rok szkolny nadpłaciliśmy 5 mln zł - stwierdza.

Problemów ze standardami narzuconymi nowymi przepisami nie ma również Bożena Ratajczyk, naczelnik Wydziału Edukacji w UM w Ostródzie.

- One są jak najbardziej do utrzymania. W szkołach i placówkach mamy bardzo dużo dzieci, które mają problemy po pandemii. Więc dla nas nie było trzeba tej ustawy w ogóle wprowadzać, ponieważ tych specjalistów mieliśmy zatrudnić wcześniej, bo to wynikało z orzeczeń, które dzieciom wydały poradnie psychologiczno-pedagogiczne. Mamy więc pedagogów, psychologów i innych specjalistów w liczbie przekraczającej obecne wymogi, a kurator oświaty kontroluje to wszystko. Teraz musimy tylko liczyć te etaty wg algorytmu wynikającego z przepisów - wyjaśnia.  

Zobacz też: Dyrektorzy szkół liczą potrzebnych specjalistów. Polegli na algorytmie

Obecnie najgorzej jest z pedagogami specjalnymi, których po prostu jeszcze nie ma. Ale - jak podkreśla Bożena Ratajczyk - minister dał tyle zastępczych możliwości, że nie będzie z tym problemu. Bo to może być np. osoba, która ma skończoną oligofrenopedagogikę. Miasto będzie się starało, by nie zwiększać zatrudnienia.

Po pandemii wiele dzieci potrzebuje dodatkowego wsparcia (fot. pixabay).
Po pandemii wiele dzieci potrzebuje dodatkowego wsparcia (fot. pixabay).

Z dość gwałtownie wprowadzonymi standardami poradziła sobie również Grażyna Chuda, dyrektor Szkoły Podstawowej w Gaworzycach.

- Jesteśmy w okresie przejściowym. Mamy 8 nauczycieli, którzy spełniają kryteria określone w przepisach. Natomiast, jeśli chodzi o oddzielny etat dla pedagoga specjalnego, to go jeszcze nie mamy - mówi Chuda. - Mamy dwóch pedagogów, psychologa, oczywiście nie w pełnym wymiarze, tylko w wymiarze 8 godzin, mamy logopedów i innych specjalistów, którzy zapewniają uczniom pełne wsparcie - wylicza.

Podkreśla, że kuratorium dostało już informację, jakich szkoła ma specjalistów, w postaci aneksów dotyczących organizacji pracy szkoły i nie ma jeszcze żadnego sygnału, żeby coś było źle. Czeka więc jeszcze tylko na konsultację wizytatora z kuratorium oświaty.

Zobacz też: Nauczyciele pedagodzy specjalni w szkołach i przedszkolach. Jakie będą ich obowiązki?

- Myślę, że po tym spotkaniu będziemy wiedzieli, na czym stoimy i czy będziemy mieli obowiązek zatrudnienia takiego specjalisty - mówi dyrektor Chuda.

Proste przepisy

Zdaniem Jolanty Misiak, dyrektor Wydziału Pragmatyki Zawodowej i Analiz Kuratorium Oświaty w Lublinie, dyrektorzy szkół nie mają się czego obawiać, jeśli tylko przewidzą etat dla pedagoga specjalnego, bo przepisy dotyczące jego zatrudnienia niczym nie różnią się od tych dotyczących nauczycieli innych specjalności.

- Są standardy, jest określony okres przejściowy. Ponadto arkusz organizacyjny szkoły przewiduje etapy dojścia do stanu pożądanego, określonego w przepisach - wyjaśnia. - Więc jeżeli w arkuszu organizacyjnym dyrektor przewiduje taki etat, na podstawie innych przepisów zawiesi na stronie kuratorium oświaty informację, że zamierza zatrudnić nauczyciela specjalnego, a mimo to go nie znajdzie, to działa zgodnie z prawem.

Wtedy też może skorzystać z dodatkowych możliwości – np. wystąpić do kuratorium o zgodę na zatrudnienie nauczyciela, który jest w trakcie studiów podyplomowych, i taką zgodę najprawdopodobniej otrzyma.

Natomiast jeżeli dyrektor nie przewiduje zatrudnienia pedagoga specjalnego, to łamie prawo i będą wszczęte wobec niego odpowiednie czynności przewidziane przepisami prawa.

Cudów nikt nie wymaga

Podkreśla, że w tym działaniu nie ma nic szczególnego. Taka sama procedura obowiązuje w przypadku, kiedy wchodzi nowy przedmiot lub przepis, do którego szkoły muszą się przystosować. Natomiast nie ma tutaj jakiejś swobody interpretacyjnej lubelskiego czy gdańskiego kuratora.

- Cały problem polega na tym, żeby podjąć odpowiednie starania. Wrzesień jest tym miesiącem, kiedy można jeszcze wprowadzać aneksy do arkuszy organizacyjnych szkoły. Bo to jest życie - dodaje.

TAGI
KOMENTARZE0

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!