Zmiany w awansie dotkną również nauczycieli za granicą

Zmiany w awansie dotkną również nauczycieli za granicą
Zmienia się status nauczycieli szkół polskich za granicą. Nowe rozporządzenie w konsultacji (fot. shutterstock).
Do konsultacji trafił projekt rozporządzenia ministra edukacji i nauki w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli szkół za granicą. Jak wskazuje MEiN, projekt jest konsekwencją nowelizacji Karty nauczyciela z 23 czerwca. Szkopuł w tym, że ustawa nie została jeszcze uchwalona i nie podpisał jej również prezydent RP.
  • Do konsultacji trafiło rozporządzenie w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli szkół za granicą.
  • Na zaopiniowanie projektu uprawnione podmioty dostały 21 dni, bo nowe przepisy mają obowiązywać od 1 września.
  • Dyskusja nad projektem rozporządzenia może być przedwczesna, ponieważ warunkującą ją zmiana przepisów Karty nauczyciela nie jest jeszcze przesądzona.

Ministerstwo Edukacji i Nauki przedłożyło do konsultacji projekt rozporządzenia w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli szkół za granicą. Projekt ten - jak wskazano w uzasadnieniu do regulacji - wynika z procedowanych jeszcze zmian w ustawie - Karta nauczyciela przyjętej przez Sejm 23 czerwca 2022 r., które wprowadza z dniem 1 września 2022 r. nowe brzmienie przepisu upoważniającego zawartego w art. 9w ustawy. W związku z tym obowiązujące dotychczas rozporządzenie ministra edukacji narodowej z 15 października 2020 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli szkół za granicą, z dniem 1 września 2022 r. utraci moc”.

Wprowadzane nowelizacją Karty zmiany w systemie awansu nauczyciela zakładają wprowadzenie etapu przygotowania do zawodu nauczyciela (w miejsce stażu i stopnia nauczyciela kontraktowego) oraz utrzymanie dwóch stopni awansu - nauczyciela mianowanego i dyplomowanego. Zmiany te dotyczą również nauczycieli szkół polskich za granicą.

Projektowane rozporządzenie dotyczy więc przede wszystkim sposobu odbywania przygotowania do zawodu i uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego.

Obowiązki i wsparcie

Zgodnie z projektem rozporządzenia, nauczyciel szkoły za granicą w trakcie odbywania przygotowania do zawodu będzie obowiązany zapoznać się z organizacją, zadaniami i zasadami funkcjonowania szkoły za granicą, prowadzić powierzone mu zajęcia oraz uczestniczyć w pracach związanych z realizacją zadań dydaktycznych, wychowawczych, opiekuńczych i innych zadań szkoły za granicą wynikających z potrzeb tej szkoły i środowiska lokalnego, w tym środowiska Polonii i Polaków zamieszkałych za granicą, a także uczestniczyć jako obserwator w zajęciach prowadzonych przez mentora lub innego nauczyciela, w wymiarze co najmniej jednej godziny w miesiącu, które następnie będzie omawiał z prowadzącym zajęcia.

Ponadto, nauczyciel ten powinien w tym okresie doskonalić swoje kompetencje w związku z wykonywanymi obowiązkami, w szczególności w zakresie nauczania języka polskiego, historii, geografii, kultury polskiej oraz innych przedmiotów nauczanych w języku polskim wśród Polonii i Polaków zamieszkałych za granicą oraz w zakresie specyfiki kształcenia uczniów z doświadczeniem migracyjnym i uczniów dwujęzycznych.

Nauczyciel w trakcie przygotowania do zawodu powinien również dokonywać ewaluacji własnej pracy i wykorzystywać jej wyniki do doskonalenia dalszej pracy, a także dzielić się wiedzą z innymi nauczycielami w ramach wewnątrzszkolnego doskonalenia zawodowego.

Zgodnie z projektowanym rozporządzeniem, obserwowanie, przeprowadzanie i omawianie ww. zajęć może odbywać się w formie wideokonferencji przy wykorzystaniu narzędzi teleinformatycznych umożliwiających przesyłanie dźwięku i obrazu w czasie rzeczywistym.

Na podstawie przepisów ustawy w okresie przygotowania do zawodu nauczyciel szkoły za granicą ma realizować plan rozwoju zawodowego, który powinien być przedłożony ministrowi do zatwierdzenia, w terminie 20 dni od dnia rozpoczęcia zajęć. Następnie minister, w terminie 30 dni od dnia przedłożenia planu rozwoju zawodowego, będzie zatwierdzał ten plan albo zwróci go nauczycielowi do poprawienia, wskazując jednocześnie wszystkie konieczne do wprowadzenia poprawki (w tym przypadku zatwierdzenie planu nastąpi dopiero po wprowadzeniu wszystkich wskazanych przez ministra poprawek).

W okresie przygotowania do zawodu nauczyciel polskiej szkoły za granicą musi mieć plan rozwoju i go realizować (fot. shutterstock)
W okresie przygotowania do zawodu nauczyciel polskiej szkoły za granicą musi mieć plan rozwoju i go realizować (fot. shutterstock)

Przepisy gwarantują, że w tym rozwoju nauczyciel będzie mógł liczyć na wsparcie zarówno ministra edukacji i nauki, w szczególności poprzez umożliwienie mu uczestniczenie w formach doskonalenia zawodowego oraz korzystanie z pomocy merytorycznej publicznych placówek doskonalenia nauczycieli (taką placówką będzie Polonijne Centrum Nauczycielskie wchodzące w skład Ośrodka Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą), ale i mentora (obecnie opiekun stażu) wpisanego na listę mentorów prowadzoną przez tego ministra.

Ocena pracy i egzamin

Projekt rozporządzenia reguluje też tryb działania komisji (powołanej przez ministra), która ocenia przeprowadzenie przez nauczyciela tzw. zajęć otwartych w ostatnim roku odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela.

Komisja będzie oceniać te zajęcia pod względem poprawności merytorycznej, umiejętności nauczyciela (m.in. w zakresie elastycznego reagowania na zmieniającą się sytuację na zajęciach, kultury osobistej oraz komunikacji werbalnej i pozawerbalnej z uczniami). Przeprowadzi również rozmowę z nauczycielem na temat metodyki przeprowadzonych zajęć, w trakcie której nauczyciel wykona zadanie wskazane przez komisję z użyciem narzędzi multimedialnych.

Komisja oceni przeprowadzone przez nauczyciela zajęcia, przyznając mu maksymalnie 10 punktów i jeżeli średnia arytmetyczna wyniesie co najmniej 5 pkt, to wyda pozytywną opinię.

W przypadku otrzymania negatywnej opinii nauczyciel będzie obowiązany odbyć dodatkowe przygotowanie do zawodu w wymiarze 9 miesięcy.

Po przeprowadzonej ocenie formalnej wniosku i dokumentacji, komisja zapozna się z dokumentami dołączonymi do wniosku (tj. sprawozdaniem z realizacji planu rozwoju zawodowego, opinią mentora o realizacji tych zadań, pozytywną opinią o przeprowadzonych zajęciach, opinią osoby kierującej szkołą i przedstawicielstwa rodziców uczniów uczęszczających do szkoły za granicą dotyczące pracy nauczyciela  oraz pozytywną oceną realizacji planu rozwoju zawodowego nauczyciela. Następnie przeprowadzi egzamin, podczas którego nauczyciel będzie odpowiadał na pytania dotyczące wymagań z zakresu wiedzy i umiejętności niezbędnych do efektywnego realizowania obowiązków nauczyciela oraz będzie obowiązany wykazać się umiejętnością rozwiązania wskazanego przez komisję problemu związanego z wykonywaną pracą.

W przypadku nauczycieli ubiegających się o awans na nauczyciela dyplomowanego będzie to rozmowa z komisją kwalifikacyjną. Trzeba jednak zaznaczyć, że i w tym przypadku, choć w znacznie mniejszym zakresie, również zaproponowano pewne zmiany.

Problemy proceduralne

Uprawnione podmioty otrzymały na zaopiniowanie projektu rozporządzenia 21 dni, tak żeby przepisy mogły zacząć obowiązywać od 1 września. Warto jednak nadmienić - na co już zwracano uwagę przy okazji konsultowania projektu rozporządzenia w sprawie minimalnych stawek wynagrodzeń nauczycieli, że ustawa nowelizująca Kartę nauczyciela nie jest jeszcze uchwalona. Co więcej, Senat na posiedzeniu 21 lipca przyjął do niej liczne uwagi, które teraz - 5 sierpnia, będą przez Sejm głosowane.

W uchwale w sprawie ww. ustawy nowelizującej Kartę nauczyciela Senat m.in. uznał, że rozporządzenie nie powinno regulować szczegółowych kryteriów dokonywania oceny pracy nauczyciela. Uchwalił także bardzo istotną zmianę, polegająca na podwyższeniu znajdujące się w Karcie nauczyciela wskaźników procentowych, wpływające na wysokość średniego wynagrodzenia nauczyciela mianowanego i nauczyciela dyplomowanego nie zostały zmienione.

Według senatorów wskaźnik ten powinien wynosić dla nauczyciela poczatkującego 130 proc. kwoty bazowej, dla mianowanego - 187 proc. natomiast dla nauczyciela dyplomowanego - 233 proc., podczas gdy w proponowanej przez Sejm ustawie ta relacja wynosi odpowiednio - 120 proc., 144 proc. i 184 proc. kwoty bazowej.

Zobacz też: 20-procentowa podwyżka płac nauczycieli jest możliwa. "Za lata krzywd"

Senat za niezasadne uznał również rozszerzanie dotychczasowej grupy podmiotów, które wspierają system oświaty o instytuty badawcze, instytucje kultury oraz szeroko pojęte podmioty prowadzące statutową działalność w zakresie oświaty i wychowania.

W związku z powyższym należy się spodziewać, że zaproponowane przez senatorów zmiany do nowelizacji wywołają bardzo silną dyskusję w Sejmie, a wynik głosowania nie jest przesądzony.

Należy też odnotować, że w opinii środowiska oświatowego proponowane zmiany nie są entuzjastycznie przyjmowane. Zainteresowani twierdzą, że zmiany w awansie zawodowym to trochę sztuka dla sztuki.

Zobacz też: "Nowy system awansu zawodowego to sztuka dla sztuki". Pracownicy oświaty jednym głosem

TAGI
KOMENTARZE0

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!