Partnerzy portalu

Kiedy gmina może odliczać VAT? Samorządy pytają, fiskus odpowiada

Kiedy i po spełnieniu jakich warunków gminie przysługuje prawo odliczenia VAT, m.in. w ramach komunalnych inwestycji? Zwrot tego podatku może stanowić dla samorządów źródło istotnych oszczędności. Dlatego warto występować do Krajowej Informacji Skarbowej o stosowne interpretacje.
  • Ustalenie, czy danej jednostce samorządu terytorialnego przysługuje odliczenie VAT w przypadku komunalnych inwestycji, w wielu sytuacjach staje się swoistym „śledztwem”. Nierzadko są to dość zawiłe kwestie.
  • - Dlatego w przypadku wątpliwości warto występować do Krajowej Informacji Skarbowej o stosowne interpretacje - mówi Ewelina Skwierczyńska, doktor prawa finansowego i doradca podatkowy.
  • W PortalSamorzadowy.pl publikujemy kilka interpretacji Krajowej Informacji Skarbowej ze stycznia br. dotyczących wysokości VAT oraz odliczania tego podatku przez samorządy.
  • Przykłady dotyczą między innymi rozliczania VAT-u w komunalnych inwestycjach drogowych, wodno-kanalizacyjnych i związanych z odnawialnymi źródłami energii w ramach projektu dofinansowanego z dotacji.  

Inwestycje wodno-kanalizacyjne - jaki podatek VAT?

11 stycznia br. Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) - będąca jednostką organizacyjną Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) - udzieliła jednej z gmin wiążącej interpretacji dotyczącej stawki VAT w przypadku prac związanych z zaopatrzeniem w wodę i odprowadzaniem ścieków. Te usługi obłożone są 8-proc. VAT-em.

- Samorządy dość często pytają, czy taką obniżoną stawkę VAT (8 proc.) można zastosować także w odniesieniu do czynności składających się na kompleksową dostawę czy usługę i polegających np. na doprowadzeniu przyłącza wodno-kanalizacyjnego, wymianie liczników itp. - mówi Ewelina Skwierczyńska, doktor prawa finansowego i doradca podatkowy, współpracująca z wieloma jednostkami samorządu terytorialnego.

Jedna z gmin skierowała do KIS pytanie o wysokość stawki VAT w przypadku takich czynności - w ramach inwestycji dotyczącej zaopatrzenia w wodę i odprowadzenia ścieków (na rzecz mieszkańców, przedsiębiorców instytucji) przez zakład komunalny - jak między innymi:

  • kompletowanie niezbędnych materiałów i sprzętu,
  • wytyczenie przebiegu trasy,
  • rozbiórka nawierzchni,
  • wykonanie wykopu,
  • ułożenie przewodu kanalizacyjnego (np. z rur PE/PCV) w przygotowanym wykopie,
  • uruchomienie przewodu,
  • prace porządkowe,
  • inwentaryzacja powykonawcza,
  • odbiór techniczny.

Odliczanie podatku VAT może stanowić dla gmin źródło istotnych oszczędności (Fot. PAP/Darek Delmanowicz)
Odliczanie podatku VAT może stanowić dla gmin źródło istotnych oszczędności (Fot. PAP/Darek Delmanowicz)

- Nie są to wprawdzie usługi będące bezpośrednio dostawą wody czy odbiorem ścieków, ale Krajowa Informacja Skarbowa jednoznacznie odpowiedziała, że te czynności - jako ściśle związane z tą usługą - również należy objąć 8-proc. stawką podatku VAT - zaznacza Ewelina Skwierczyńska.

- Pamiętajmy jednak, że ustalenie, czy danej jednostce samorządu terytorialnego przysługuje odliczenie VAT, a także w jakiej wysokości, w wielu sytuacjach staje się swoistym „śledztwem”, gdyż nierzadko są to dość zawiłe kwestie. Dlatego w przypadku wątpliwości warto występować do Krajowej Informacji Skarbowej o stosowne interpretacje - zwraca uwagę ekspertka.

VAT naliczony w związku z realizacją projektu zwiększającego świadomość ekologiczną

Natomiast 12 stycznia br. KIS przekazała jednemu z samorządów interpretację stanowiącą odpowiedź na pytanie o możliwość odliczenia podatku VAT związku z realizacją „projektu dotyczącego zwiększenia świadomości ekologicznej mieszkańców”.

W tym przypadku Krajowa Informacja Skarbowa uznała - na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług - że gmina nie ma prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z nabyciem towarów i usług na potrzeby realizacji wspomnianego projektu.

- Podstawowym warunkiem takiego odliczenia jest związek nabywanych towarów i usług ze sprzedażą generującą podatek należny (sprzedażą opodatkowaną - przyp. red). W analizowanej sprawie taki związek nie występuje, ponieważ gmina nie osiąga i nie będzie osiągać jakichkolwiek dochodów z tytułu świadczeń realizowanych w ramach projektu - wyjaśnia Krajowa Informacja Skarbowa.

I dodaje: - Ponadto efekty realizowanego projektu wykorzystywane są przez gminę wyłącznie na potrzeby niepodlegające opodatkowaniu VAT.

Czy gmina może odliczać VAT od wydatków na przebudowę drogi?

Także 12 stycznia 2023 r. KIS udzieliła podobnej odpowiedzi innej gminie, tym razem w sprawie braku prawa do odliczania podatku VAT od wydatków związanych z prowadzeniem inwestycji dotyczącej przebudowy drogi.

Krajowa Informacja Skarbowa stwierdziła, że w omawianym przypadku nie zostaną spełnione warunki uprawniające do odliczenia VAT-u, ponieważ wskazywana inwestycja będzie realizowana w ramach zadań własnych gminy (o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym).

- Zakończona inwestycja będzie służyć wszystkim użytkownikom dróg. Ich przebudowa (zakup usług) nie podlega sprzedaży, tj. gmina nie będzie pobierała opłat za korzystanie z tych dróg, a wybudowana infrastruktura ma na celu poprawę jakości życia mieszkańców - wyjaśnia KIS.

- Gmina nie będzie działała w charakterze podatnika VAT, lecz w zakresie realizacji swoich zadań własnych polegających na zaspokajaniu potrzeb mieszkańców. Ponadto nabywane towary i usługi w ramach realizacji projektu dotyczącego przebudowy drogi będą wykorzystywane do czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT-em. W konsekwencji gmina nie będzie miała prawa do odliczania podatku VAT - czytamy w uzasadnieniu odpowiedzi udzielonej samorządowi przez Krajową Informację Skarbową.

Gmina może odliczyć VAT od wydatków na budowę stacji ładowania elektrycznych samochodów i rowerów

Z kolei 9 stycznia br. KIS rozstrzygnęła wątpliwości jednego z samorządów dotyczące możliwości odliczania podatku VAT od wydatków na budowę stacji ładowania elektrycznych samochodów i rowerów.

- W tych przypadkach gminie będzie przysługiwało prawo do odliczania podatku VAT, ponieważ, jak wynika z przedstawionych przez samorząd informacji, gmina będzie świadczyć usługi ładowania publicznego - komercyjnego. Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy (dotyczącej VAT - przyp. red.) energia jest towarem - tłumaczy KIS.

- W swojej interpretacji urząd podkreśla, że za korzystanie ze stacji ładowania samochodów oraz stacji ładowania rowerów gmina będzie pobierać opłaty od wszystkich korzystających z tej infrastruktury. Krajowa Informacja Skarbowa podkreśla, że opłaty te będą podlegały opodatkowaniu VAT i będą wykazywane przez gminę w jej rozliczeniach dla celów VAT - zwraca uwagę Ewelina Skwierczyńska.

Siedziba Krajowej Administracji Skarbowej w Poznaniu (Fot. PAP/Jakub Kaczmarczyk)
Siedziba Krajowej Administracji Skarbowej w Poznaniu (Fot. PAP/Jakub Kaczmarczyk)

- Pobieranie opłat za korzystanie ze stacji ładowania samochodów oraz rowerów wykonywane będzie na podstawie zawartej umowy cywilno-prawnej - nawet jeśli ta umowa zawierana będzie bez formy pisemnej, a jedynie poprzez korzystanie z punktów ładowania - wyjaśnia KIS.

Kiedy gmina nie występuje jako organ władzy publicznej

Wskazuje, że w ramach tych czynności gmina nie występuje jako organ władzy publicznej, ponieważ udostępnianie punktów ładowania nie będzie stanowić zadania nałożonego na jednostkę samorządu terytorialnego osobnymi przepisami.

- Tym samym zakupione towary i usługi finansowane ze środków Funduszu Polski Ład, Regionalnego Programu Operacyjnego oraz środków własnych gminy w zakresie budowy stacji ładowania elektrycznych samochodów i rowerów na cele komercyjne będą przez gminę wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług - podaje KIS w odpowiedzi na pytanie samorządu.

- Tym samym gminie będzie przysługiwać prawo do odliczania podatku VAT naliczanego w związku z budową stacji ładowania elektrycznych samochodów i rowerów - konkluduje Krajowa Informacja Skarbowa.

Rozliczanie VAT-u przez gminę w związku z inwestycją w zakresie OZE

Kolejny przykład dotyczy rozliczania podatku VAT przez gminę w związku z realizowaniem inwestycji w zakresie odnawialnych źródeł energii (OZE). Gmina realizowała w ramach tego projektu dwie różne usługi:

  • zakup i montaż instalacji OZE - tę usługę gmina nabyła od firmy zewnętrznej na podstawie umowy (instalacja stała się własnością gminy),
  • świadczenie przez gminę usługi (przy użyciu zakupionej wcześniej instalacji) polegającej na udostępnianiu mieszkańcom - w ramach zawartej z nimi umowy - instalacji celem korzystania z nich, a następnie przekazanie mieszkańcom instalacji na własność.

Zawierając z mieszkańcami umowy cywilno-prawne na wykonanie instalacji gmina działała jako podatnik prowadzący działalność gospodarczą (w zakresie realizacji omawianego zadania).

-  W związku z tym należy stwierdzić, że w ramach tego projektu realizowane jest odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT-em. Zatem otrzymane przez gminę wpłaty mieszkańców z tytułu wkładu własnego w związku z realizacją zadań objętych projektem podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT jako wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług - wyjaśnia w interpretacji Krajowa Informacja Skarbowa.

Na realizację projektu w zakresie OZE gmina otrzymała zewnętrzne dofinansowanie (dotację przeznaczoną wyłącznie na wykonanie tego zadania).

- Otrzymana przez gminę dotacja - w ramach dofinansowania projektu - stanowi część podstawy opodatkowania świadczonych przez gminę usług dostawy i montażu instalacji na rzecz mieszkańców. Dlatego otrzymane dofinansowanie także będzie opodatkowane VAT-em - podkreśla KIS.

- Z wymienionych powodów gminie przysługuje prawo pełnego odliczenia podatku VAT związanego z poniesionymi wydatkami w ramach przedmiotowego projektu, ponieważ nabywane towary usługi związane z jego realizacją były i są wykorzystywane wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych VAT-em - zaznacza Krajowa Informacja Skarbowa.

Odliczanie przez gminę VAT-u za administrowanie cmentarzem przez zewnętrzną firmę

Inna styczniowa interpretacja KIS dotyczy możliwości odliczania przez gminę kwoty naliczonego podatku VAT z faktur za administrowanie przez zewnętrzną firmę komunalnymi cmentarzami na terenie jednej z gmin.

Z tytułu tej działalności zarządca cmentarzy w imieniu gminy wystawia faktury VAT, opodatkowując wykonywane czynności stawką 8 proc. Za administrowanie cmentarzami gmina otrzymuje faktury VAT. - Usługi administrowania cmentarzami są związane wyłącznie z czynnościami opodatkowanymi VAT-em - przypomina KIS.

- W takiej sytuacji gmina jest uprawniona do odliczania podatku VAT w pełnej wysokości - potwierdziła Krajowa Informacja Skarbowa.

-----

Wszystkie wypowiedzi i informacje w tekście pochodzą z webinaru pt. "Jak rozliczyć VAT w jednostkach samorządu terytorialnego w 2023 r.", który został zorganizowany przez EIB 19 stycznia br.

KOMENTARZE0

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!