Partner portalu

Jak mądrze wydać unijne pieniądze w latach 2014-2020? Radzą eksperci

Prorozwojowość, innowacyjność, nowoczesność - określania te w związku z kolejną perspektywą unijną odmieniane są przez wszystkie przypadki. Aby wprowadzić je w życie, trzeba jednak dobrej współpracy świata biznesu i samorządów.

Z budżetu polityki spójności na lata 2014-2020 Polska otrzyma 82,5 mld euro. Podstawę do ich wydawania będą stanowiły regionalne programy operacyjne.

Ich projekty trafiły właśnie do Komisji Europejskiej. Ma ona trzy miesiące na zapoznanie się z nimi i ewentualne zaproponowanie zmian.

Czytaj też: Gra o wielką kasę. Oto jak wyglądają projekty operacyjne województw

Europejskie miliardy zostaną rozdysponowane w kilku programach. Na program infrastruktura i środowisko przeznaczono 27,5 mld, na inteligentny rozwój 8,6 mld, na wiedzę, edukację i rozwój 4,6 mld, na program Polska cyfrowa 2,25 mld, Polska wschodnia otrzyma 2,11 mld. 700 mln trafi na pomoc techniczną.

Na pierwszy rzut oka widać, że programy stawiają na prorozwojowość, innowacyjność i nowoczesność.

- Nowa perspektywa finansowa UE jest prawdopodobnie ostatnią tak zasobną i bogatą w środki, więc rozsądne zaplanowanie wydania tych pieniędzy jest ostatnią wielką szansą na przyśpieszenie rozwoju i zmniejszenie dystansu do krajów wysoko rozwiniętych - mówił niedawno prezydent Bronisław Komorowski.

Jego zdaniem mamy szanse na sukces, ale musimy wykazać się zdyscyplinowaniem w wydawaniu pieniędzy nie na konsumpcje, ale na elementy prorozwojowe.

- Inwestycje prorozwojowe należy oceniać przede wszystkim pod kątem efektów, z których korzystać będzie mogła jak największa liczba osób jeszcze długo po ich zakończeniu – podkreśla Paweł Orłowski, wiceminister infrastruktury i rozwoju.

Jak tłumaczy wiceminister, inwestycje prorozwojowe mają przyczyniać się do wzrostu konkurencyjności i innowacyjności lokalnych gospodarek. Dlatego w nowym okresie programowania zdecydowana większość funduszy europejskich zostanie przeznaczona na projekty o tym właśnie charakterze. Przykładowo, wsparcie uzyskają przedsięwzięcia, dzięki którym na rynek zostaną wprowadzone niespotykane dotąd technologie, rozwiązania czy też produkty.

O czym myślimy, mówiąc o inwestycjach prorozwojowych?


Według Witolda Stępnia, marszałka województwa łódzkiego, słowo „inwestycja” w treści zawiera rozwój. Inwestujemy, czyli wkładamy pieniądze w jakieś przedsięwzięcie, żeby przyniosło efekty. - Moim zadaniem jako samorządowca, który inwestuje pieniądze publiczne, jest takie organizowanie przestrzeni publicznej, żeby stała się atrakcyjna dla inwestorów i dla mieszkańców – mówi marszałek Stępień.

- Zaliczyłbym do tego wszystkie inwestycje tworzące narzędzia dla biznesu, jak choćby łódzki terminal cargo czy kolejowy terminal przeładunkowy. Oczywiście działania upiększające miasta i podnoszące ich atrakcyjność też mają swoje znaczenie prorozwojowe. Ułatwiają choćby pozyskiwanie inwestorów - ocenia z kolei przedstawiciel świata biznesu Przemysław Andrzejak, prezes Łódzkiej Agencji Rozwoju Regionalnego.

Zdaniem Dariusza Kacprzyka, prezesa Banku Gospodarstwa Krajowego, samorząd już u progu decyzji inwestycyjnej musi wiedzieć, jaka jest jego wizja rozwoju.

 – Czy dla danej jednostki właściwą strategią jest przyciąganie prężnego biznesu lub przemysłu, czy może powinna być miejscowością turystyczną – tłumaczy Kacprzyk.

Według niego inwestycja musi wpisywać się w tę wizję. Jeśli jej zabraknie, to prorozwojowy efekt pojawić się może tylko przypadkiem.
Jak podkreśla prezes łatanie dziur – dosłownie i w przenośni – choć bez dwóch zdań niezbędne, trudno uznać za przedsięwzięcie prorozwojowe.

- Z takiego punktu widzenia budowa obiektów rekreacyjnych i sportowych może spełniać to fundamentalne kryterium, jeśli jest odpowiedzią na np. potrzeby demograficzne. Użyteczność projektu należy rozważać pod tym kątem – inwestycja użyteczna powinna służyć realizacji wizji rozwoju danej jednostki samorządowej – mówi Kacprzyk.

Krzysztof Pietraszkiewicz, prezes Związku Banków Polskich, wylicza elementy, na podstawie których ocenia prorozwojowe inwestycje komunalne. Podstawą jest ocena ich przydatności pod kątem rozwoju działalności produkcyjnej lub usługowej na danym terenie, tworzenia nowych miejsc pracy.

- Bardzo ważne są też walory ekologiczne i zdrowotne takich inwestycji. Mam tu na myśli powstawanie przestrzeni do bardziej efektywnego gospodarowania, oszczędność energii czy wody. Wynikiem prorozwojowych inwestycji powinna być większa aktywizacja środowiska biznesu i nauki - uważa Krzysztof Pietraszkiewicz.

Jak podkreśla prezes ZBP, komunalne inwestycje prorozwojowe są ważne, ponieważ władze samorządowe bardzo dobrze rozumieją potrzeby mieszkańców. Świetnie rozumieją też potrzebę koordynacji rożnych działań w regionie. Z tym nie zawsze bywa najlepiej, a miasta bardzo często muszą ze sobą współpracować.

- Inwestycje prorozwojowe tworzą nowe perspektywy oraz szanse dla obywateli i firm. Nie ma potrzeby wielkich migracji, jeśli na danym terenie mamy wykształcone zasoby ludzkie – dodaje prezes Pietraszkiewicz.

Samorząd i biznes mają wspólny cel

Bardzo ważnym czynnikiem prorozwojowym jest także dobra współpraca samorządowców ze światem biznesu i przemysłu.

- Myślę, że wszyscy, czyli strona biznesowa i samorządowa, działają z myślą o korzyściach. Mamy wspólny interes, żeby miasto, region czy Polska stale się rozwijały – mówi prezes Andrzejak.

Uważa, że biznes ma bardzo dobre stosunki z lokalnym samorządem w Łodzi i w innych miastach województwa. Bardzo przychylnie do współpracy jest nastawiony urząd marszałkowski.

Zdaniem prezydenta Katowic Piotra Uszoka tylko działając wspólnie, można osiągnąć sukces. -  Dlatego w Katowicach od wielu lat konsekwentnie zabiegamy o dobre relacje z gospodarką. Ich efektem z pewnością jest decyzja IBM o otwarciu w stolicy regionu Centrum Usług Wspólnych i zatrudnieniu 2500 osób – mówi prezydent Uszok.

Podkreśla, że działania proinwestycyjne miasta to nie tylko udział w licznych wydarzeniach gospodarczych, czy tak jak w wypadku Katowic organizacja Europejskiego Kongresu Gospodarczego, jednego z najlepiej ocenianych wydarzeń tego typu w Polsce. To przede wszystkim otwartość urzędu na współpracę z inwestorem i tworzenie przyjaznych relacji z działającymi w mieście organizacjami otoczenia biznesowego.

Prezes Łódzkiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej Tomasz Sadzyński podkreśla, że współpraca między strefą a samorządem, to często kluczowy czynnik przy podejmowaniu ostatecznej decyzji przez inwestora.

- Kiedy przedsiębiorca widzi na spotkaniu przy jednym stole przedstawicieli marszałka, lokalnego samorządu i strefy, to wie, że jest traktowany po partnersku. Wypracowanie relacji z samorządami jest kluczowe i pomaga przezwyciężać pojawiające się czasem problemy. Muszę przyznać, że relacje z prezydentami, burmistrzami i wójtami, tam, gdzie mamy zlokalizowane podstrefy, jest wzorowa – mówi prezes Sadzyński.

Najpierw obywatel, potem pieniądze

Nie wszystko da się jednak przeliczyć na pieniądze, a samorządowcy muszą przede wszystkim pamiętać o mieszkańcach.

- Nasze działanie sprowadzają się głównie  do zwiększania komfortu życia mieszkańców, wobec których samorząd pełni funkcję służebną – podkreśla marszałek Stępień. - Wtedy mamy pełne prawo mówić o inwestycjach prorozwojowych, bo nie sposób mówić o rozwoju regionu, nie dbając o komfort życia jego mieszkańców.

Jak dodaje prezes BGK,  władze muszą przede wszystkim doprowadzić do społecznej akceptacji projektu.

- Należy zwrócić uwagę na to, czy projekt był konsultowany z mieszkańcami, jak duży mieli oni wpływ na jego powstanie i czy zostali poinformowani o korzyściach z niego płynących. Dotyczy to zwłaszcza inwestycji, które są postrzegane jako obciążenie dla części społeczności, choć są potrzebne, takich jak np. spalarnie śmieci - mówi prezes Kacprzyk.

Jego zdaniem samorządy muszą patrzeć na inwestycje nie tylko przez pryzmat budżetu. -  Byłoby cenne, gdyby w procesie inwestycyjnym uwzględniono nie tylko wąsko rozumiane finanse samorządu, lecz także wpływ decyzji na sytuację jednostki jako wspólnoty – obywateli, firm i innych podmiotów - podkreśla prezes Kacprzyk.

Zdaniem prezydenta Katowic kluczowe jest stworzenia nowych miejsc pracy. -  Mam nadzieję, że inwestycje publiczne zachęcą prywatnych inwestorów do włączenia się w proces rozwoju miasta. Każda złotówka wydana na inwestycje publiczne powinna przyczynić się do zainwestowania kilku złotych przez prywatnych inwestorów.

Na prorozwojowość i innowacyjność można i pewnie trzeba spojrzeć także z nieco innej strony, nie tylko przez pryzmat biznesu, nauki i przemysłu.

- My się boimy mówienia o inwestycjach prorozwojowych czy innowacyjnych, ale trzeba pamiętać, że tu nie chodzi tylko o najnowsze technologie i nowinki techniczne – mówi Jan Olbrycht poseł do PE. – Innowacyjny - to nie znaczy tylko nasycony komputerami. Prorozwojowość to także kwestia poszukiwania nowych, niespotykanych rozwiązań. - Dany region czy miasto musi określić, co jest jego silną stroną i dopiero wtedy decydować się na takie czy inne inwestycje. One będą prorozwojowe, jeśli wpiszą się w te założenia – dodaje poseł.

Tematy związane z nową perspektywą unijną pojawią się podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach (EEC) m.in. na panelach „Finansowanie dużych projektów inwestycyjnych”, który odbędzie się 8 maja w katowickim hotelu Monopol, podczas panelu „Polskie samorządy w nowej perspektywie finansowej UE” również 8 maja w katowickim hotelu Angelo.

Dowiedz się więcej o EEC 2014

KOMENTARZE2

  • Salman 2014-04-29 10:09:09
    Poprzedni okres pomocy był pod tymi samymi hasłami innowacyjności itd. Niewątpliwie popełniono błędy i bez nauki na błędach dalej je będziemy popełniać .
  • Łodzianin 2014-04-29 09:03:25
    Powiedzmy otwarcie: nieźle, ale wstydliwie nie poruszono spraw zasadniczych: 1) Nie marnotrawić, 2) Nie rozkradać, 3) Nie inwestować "pod publiczkę", a w celu zaspokojenia rzeczywistych potrzeb materialnych społeczeństwa. Panem et circenses - najperw chleb, a później igrzyska, a nie ...odwrotnie, jak np. w Łodzi. .  rozwiń

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!