PARTNER PORTALU
  • BGK

105 lat temu powstał Komitet Generalny Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce

  • PAP    9 stycznia 2020 - 06:20

105 lat temu, 9 stycznia 1915 r., w Lozannie powołano Komitet Generalny Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce. Jego prezesem został Henryk Sienkiewicz. Za sprawą autorytetu członków komitetu na całym świecie zebrano miliony franków przekazanych do Polski zniszczonej przez wojnę.




U progu I wojny światowej najbardziej uznany polski pisarz kończył swoją ostatnią powieść. W "Legionach" przedstawiał losy dwóch Polaków z zaboru pruskiego, którzy u boku Napoleona postanowili walczyć o niepodległość. Przesłanie było więc jawnie antyniemieckie. Henryk Sienkiewicz znany był ze swoich związków z Narodową Demokracją, a tym samym był bliski poglądom większości mieszkańców Królestwa Polskiego, którzy jednoznacznie opowiadali się za lojalizmem wobec Petersburga. Odrzucał jednak wszelkie propozycje bezpośredniego zaangażowania w politykę, m.in. przez start w wyborach do Dumy. Swoje poglądy wolał wyrażać w powieściach. Jako symbol można potraktować fakt, że ostatni odcinek "Legionów" ukazał się na łamach "Tygodnika Ilustrowanego" 1 sierpnia 1914 r. Tego samego dnia Niemcy wypowiedziały wojnę Rosji.

W tym czasie Sienkiewicz wypoczywał w podarowanym mu przez naród dworku w Oblęgorku. W połowie sierpnia hołd złożyli mu przybyli do dworu ułani z I Kompanii Kadrowej. Pisarz postanowił wyjechać do Krakowa. Tam zastała go wieść o powołaniu w mieście Naczelnego Komitetu Narodowego tworzonego przez niepodległościowych polityków z Galicji. Sienkiewicz postanowił pozostać na uboczu. Wbrew swojej woli został jednak zaangażowany w działania endecji jednoznacznie wspierającej Rosję i jej sojuszników. Pod jedną z odezw wzywających do walki przeciw państwom centralnym, wbrew wiedzy Sienkiewicza, znalazło się jego nazwisko. Mimo to jako powszechnie szanowanemu nobliście udało mu się zdobyć zezwolenie na wyjazd do Szwajcarii podpisane przez samego premiera Austrii. 3 października wraz z rodziną opuścił Wiedeń. Pretekst stanowiły względy zdrowotne. Rzeczywiście pisarzowi dokuczał artretyzm. Była to jego ostatnia dłuższa podróż.

W szwajcarskim kurorcie Vevey nad Jeziorem Genewskim Sienkiewicz nie żywił złudzeń co do szybkiego zakończenia wojny. "Wojna długo jeszcze może potrwać i tak być musi, albowiem jest to walka nie tylko armat, ale i łopat" - podkreślił w jednym z listów. Kraj neutralny, którym do końca wojny pozostała Szwajcaria, stwarzał okazję do zorganizowania pomocy ofiarom konfliktu. Ponadto w tym państwie od lat działały organizacje polskiej emigracji, takie jak Muzeum Polskie w Rapperswilu. Zaangażowanie autorytetu i światowa sława Sienkiewicza umożliwiały pozyskiwanie funduszy.

Od początku wojny w wielu krajach powstawały organizacje charytatywne. Największą z nich była Komisja Pomocy Belgii zarządzana przez przyszłego prezydenta USA Herberta Hoovera. Organizacja niosła pomoc nie tylko na terenie okupowanej przez Niemców Belgii, ale również północnej Francji. W październiku 1914 r. w Petersburgu pod patronatem córki cara Mikołaja II powstał tzw. Komitet Tatianowski. Pomagał m.in. uchodźcom i przymusowo ewakuowanym z ziem Królestwa Polskiego. Niemal od początku walk biskup krakowski książę Adam Sapieha organizował pomoc dla ofiar I wojny światowej, rozdzielaną przez założony przez niego Krakowski Biskupi Komitet dla Dotkniętych Klęską Wojny (nazywany także Książęco-Biskupim Komitetem).





REKLAMA




×
KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.