PARTNERZY PORTALU

40 lat temu zmarła Ida Kamińska, pierwsza dyrektorka Teatru Żydowskiego w Warszawie

  • PAP    21 maja 2020 - 18:59

21 maja 1980 roku w Nowym Jorku zmarła aktorka, tłumaczka, reżyser oraz pierwsza dyrektorka Teatru Żydowskiego w Warszawie Ida Kamińska; jedyna Polska nominowana do Oscara za rolę pierwszoplanową w czechosłowackim filmie „Sklep przy ulicy głównej”.




"Dzisiaj przypada 40. rocznica śmierci wybitnej aktorki, jedynej jak dotąd Polki nominowanej do Oscara za rolę pierwszoplanową, reżyser, wieloletniej dyrektorki i patronki naszego teatru - Idy Kamińskiej" - przypomniał Teatr Żydowski w Warszawie.

Ida Kamińska urodziła się 4 września 1899 r. w Odessie jako córka wybitnych twórców teatru żydowskiego Estery Racheli i Abrahama Izaaka Kamińskich. Dzieciństwo spędziła jeżdżąc z rodzicami na występy i już jako sześciolatka stanęła pierwszy raz na scenie w sztuce "Di muter" Dawida Pińskiego. Dorastała w teatrze ucząc się wielu prac związanych ze sceną - była suflerem, ustawiała oświetlenie, pilnowała kurtyny. W 1915 roku w wieku 16 lat miała swój dojrzały debiut sceniczny w sztuce Abrahama Goldfadena "Akejdes Icchok" . Występowała z zespołem rodziców, a po śmierci ojca w 1918 r. ruszyła z matką na tournée na wschód. Trafili w zawieruchę rewolucyjną oraz wojenną i dopiero w 1921 r. udało im się wrócić do Warszawy.

W pierwszej połowie lat 20. XX w. Kamińska - już razem z pierwszym mężem Zygmuntem Turkowem - założyła własny zespół Warszewer Jidiszer Kunst Teater (Warszawski Żydowski Teatr Artystyczny, WIKT), do którego dołączyli młodzi zdolni aktorzy jak np. Ajzyk Samberg, Klara Segałowicz, Jonas Turkow, Diana Blumenfeld.

"Jej marzeniem było by teatr żydowski był nie tylko teatrem śmieci, szmiry, ale by był to teatr artystyczny, literacki" - powiedziała prof. Anna Kuligowska-Korzeniewska w Mówionej Encyklopedii Teatru Polskiego w radiowej Dwójce.

Kamińskiej zależało na ambitnym repertuarze, zajmowała się tłumaczeniem współczesnych światowych sztuk na jidysz, robiła adaptacje literatury żydowskiej, reżyserowała i grała. Zespół występował w Teatrze Kamińskiego przy ul. Oboźnej w Warszawie, w wielu miejscach na prowincji, a na pocz. lat 30. XX w. także we Francji oraz Belgii.

Po rozstaniu z Zygmuntem Turkowem Kamińska prowadziła własny zespół, z którym jeździła po Polsce. W 1938 r. rozpoczęła pracę ze swoim zespołem w warszawskim Teatrze Nowości przy Bielańskiej.

"Po kapitulacji Warszawy we wrześniu 1939 r. Kamińska razem z córką Ruth, zięciem Adolfem (Adi) Rosnerem oraz drugim mężem - Meirem (Marianem) Melmanem przedostała się do Lwowa. Tam w 1940 r. pod rządami sowieckimi prowadziła państwowy teatr żydowski. Latem 1941 r., po agresji III Rzeszy na Związek Sowiecki, wyjechała na wschód, do Frunze w Kirgistanie. Również tam organizowała występy teatralne w miejscowej filharmonii a także w okolicznych republikach. W latach 1944-46 Kamińska przebywała w Moskwie, gdzie pracowała w radiu" - czytamy na stronie Teatru Żydowskiego w Warszawie.

Pod koniec 1946 r. udało jej się z mężem i synem, Wiktorem, wrócić do Polski. Zaangażowała się w odbudowę teatru żydowskiego. Występowała na scenach żydowskich we Wrocławiu oraz w Łodzi. W 1948 r. objęła funkcję dyrektora Teatru Żydowskiego w Łodzi. W 1950 r. została dyrektorem artystycznym Państwowego Teatru Żydowskiego złożonego z dwóch zespołów - łódzkiego i wrocławskiego. W 1955 r. udało się jej przenieść siedzibę PTŻ do Warszawy.

"Sprawą dumy narodowej było znalezienie siedziby w Warszawie - mieście uświęconym męczeństwem Żydów, tu, gdzie w powstaniu w getcie Żydzi okazali tak wielkie bohaterstwo" - podsumowała powodzenie swych działań.





REKLAMA




×
KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!