PARTNER PORTALU
  • BGK

65 lat temu Władysław Gomułka został zwolniony z aresztu MBP

  • PAP    13 grudnia 2019 - 06:34

65 lat temu, 13 grudnia 1954 r., Władysław Gomułka został zwolniony z aresztu Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w Miedzeszynie. Niecałe dwa lata później stanął na czele PZPR. Władzę sprawował do grudnia 1970 r.




Władysław Gomułka ps. Wiesław był długoletnim działaczem Komunistycznej Partii Polski. W latach 1943-1948 pełnił funkcję I sekretarza PPR. Gomułka próbował forsować własną koncepcję budowy komunizmu, (tzw. polska droga do socjalizmu), co spowodowało konflikt z prezydentem Bolesławem Bierutem, zwolennikiem kopiowania sowieckiego modelu władzy.

Na przełomie sierpnia i września 1948 roku, podczas plenum KC PPR, Bierut oskarżył Gomułkę o "odchylenie prawicowo - nacjonalistyczne" oraz "działalność frakcyjną". "Wiesław" złożył samokrytykę, lecz pozbawiono go stanowiska I sekretarza.

Proces odsuwania Gomułki od władzy był wielostopniowy. W marcu 1949 roku powierzono mu niską w hierarchii władzy funkcję wiceprezesa NIK. Kilkanaście miesięcy później został przeniesiony na stanowisko kierownika oddziału Ubezpieczalni Społecznej.

2 sierpnia 1950 roku Gomułka wraz z żoną Zofią został aresztowany podczas urlopu w Krynicy przez agentów UB, którymi kierował płk Józef Światło. Bezpieka aresztowała również grupę zwolenników Gomułki z wiceministrem obrony narodowej, gen. Marianem Spychalskim na czele. "Wiesław" trafił do specjalnego więzienia w willi w Miedzeszynie k/Warszawy zwanej przez ubowców "Spacerem", która była strzeżona przez kilkudziesięciu uzbrojonych funkcjonariuszy X Departamentu MBP i żołnierzy KBW.

Przetrzymywano go na pierwszym piętrze budynku, w dwudziestometrowym pokoju z pomieszczeniem sanitarnym. W ciągu dnia aresztant podlegał obserwacji przez pięciu strażników. Gomułka otrzymywał dwa posiłki dziennie, miał dostęp do książek, lecz nie dostarczano mu gazet. Do celi w budynku trafiła małżonka, Zofia z d. Szoken. W "Spacerze" uwięziony był także M. Spychalski. W sumie w Miedzeszynie więziono jednorazowo kilkanaście osób. Kilka z nich zmarło na skutek brutalnych metod śledczych UB.

W latach 1951-54 funkcjonariusze, podlegający płk. Anatolowi Fejginowi z X Departamentu wielokrotnie przesłuchiwali Gomułkę. "Władysław Gomułka nie był torturowany jak większość innych więźniów bezpieki. Próbowano go złamać raczej metodą perswazji. Podczas przesłuchań oskarżano, że jest amerykańskim agentem, że pracował dla gestapo i zdradził partię. Zarzucano mu odchylenie prawicowo - nacjonalistyczne i wrogą postawę wobec Kremla. +Wiesław+ okazał się twardszy od wielu innych komunistów, którzy przyznawali się do, tego, czego oczekiwali oficerowie śledczy. Nie wiemy jednak jak zachowałby się po zastosowaniu brutalnych metod" - mówił prof. Antoni Dudek.

Podczas śledztwa Gomułka żądał przedstawienia dowodów winy i odpierał zarzuty. Bierut planował pokazowy proces Gomułki i jego popleczników. W latach 1949-52 na podobnych procesach skazano na śmierć komunistycznych przywódców Węgier László Rajka i Czechosłowacji - Rudolfa Slánsky'ego.

Do dziś nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, dlaczego wówczas nie doszło pokazowego procesu Gomułki. "Wydaje się, że Bierut był zbyt ostrożny, by nakazać śledczym stosowanie tortur, a był to jedyny sposób, by Gomułka +przyznał się+ do zarzutów. Wstępem do procesu Gomułki mogły być procesy jego sprzymierzeńców m.in. Spychalskiego i Korczyńskiego. Funkcjonuje także pogląd, że Bierut nie zdążył zmontować wielkiego, pokazowego procesu, lecz osobiście sądzę, że miał na to dość czasu, gdyż Gomułkę więziono ponad 3 lata" - uważa Dudek.





REKLAMA




×
KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.