PARTNER PORTALU
  • BGK

75 lat temu ostatnim dowódcą Armii Krajowej został gen. Leopold Okulicki

  • PAP    21 grudnia 2019 - 06:21

75 lat temu, 21 grudnia 1944 r., prezydent RP Władysław Raczkiewicz mianował gen. Leopolda Okulickiego komendantem głównym Armii Krajowej. Powierzone mu zadanie było niezwykle trudne ze względu na słabość struktur AK, działalność Sowietów i konflikty polityczne w kraju i na emigracji.




Przyszły dowódca największej podziemnej armii Europy urodził się 12 listopada 1898 r. w Bratucicach koło Bochni. W roku 1913 wstąpił do Związku Strzeleckiego, a dwa lata później do Legionów. Walczył m.in. w słynnej bitwie pod Kostiuchnówką. Po kryzysie przysięgowym w lipcu 1917 został wcielony do armii austriackiej, z której uciekł w 1918 r. Został członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej (POW). 31 października 1918 r. brał udział w rozbrajaniu żołnierzy austriackich stacjonujących w Krakowie. Walczył w wojnach z Ukrainą i bolszewikami. Został odznaczony Srebrnym Krzyżem Virtuti Militari i trzykrotnie Krzyżem Walecznych.

W międzywojniu Okulicki poświęcił się pracy sztabowej. Od 1935 r. służył w Sztabie Głównym WP, gdzie m.in. opracowywał plany wojny z ZSRS i Niemcami. We wrześniu 1939 r. Okulicki pełnił obowiązki delegata Sztabu Naczelnego Wodza przy dowództwie obrony Warszawy. Nie tylko organizował zbrojny opór przeciw wojskom niemieckim, lecz również brał bezpośredni udział w walkach o stolicę, za co został odznaczony Złotym Krzyżem Virtuti Militari. Po kapitulacji stolicy wstąpił do konspiracyjnej Służby Zwycięstwu Polski, którą przemianowano później na Związek Walki Zbrojnej. Okulicki sprawował funkcję komendanta łódzkiego okręgu ZWZ, następnie - będąc komendantem ZWZ we Lwowie - organizował konspirację na terenach okupowanych przez ZSRS.

W nocy z 21 na 22 stycznia 1941 r. Okulicki został aresztowany przez NKWD. Przeszedł kilkumiesięczne śledztwo; NKWD bezskutecznie proponowało mu współpracę. W sierpniu 1941 r., na mocy amnestii po podpisaniu układu Sikorski-Majski, opuścił więzienie i wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych organizowanych w ZSRS. Od marca 1942 r. dowodził 7. Dywizją Piechoty, którą sformowano w Uzbekistanie. W sierpniu 1942 r. ewakuował się z ZSRS do Iranu.

W lipcu 1943 r. przybył do Wielkiej Brytanii, gdzie pracował w londyńskim Sztabie Naczelnego Wodza. Wziął udział w przeszkoleniu spadochronowym dla Cichociemnych przygotowującym do przerzutu do Polski. Okulicki został zrzucony do Polski w ramach operacji "Weller 29", w nocy z 21 na 22 maja 1944 r. Po przedostaniu się do Warszawy rozpoczął działalność w strukturach Komendy Głównej AK. Był zwolennikiem odbicia stolicy z rąk niemieckich przed nadejściem wojsk sowieckich.

W obliczu wkroczenia Sowietów i aresztowania dowództwa AK pojawiała się konieczność zapewnienia ciągłości funkcjonowania podziemia. 1 września gen. Tadeusz Bór-Komorowski przesłał do Naczelnego Wodza, gen. Kazimierza Sosnkowskiego, depeszę, w której informował, że w przypadku zajęcia Warszawy przez Sowietów zostanie aresztowany. 11 września 1944 r. Okulicki objął obowiązki szefa sztabu KG AK. Jednocześnie ustalono, że obejmie obowiązki dowódcy AK, w przypadku gdy nie będzie ich w stanie wykonywać zdekonspirowany gen. Bór.

1 października 1944 r., dzień przed kapitulacją powstania, nowy Naczelny Wódz gen. Tadeusz Bór-Komorowski mianował Okulickiego komendantem głównym AK. Stawiało go to w niezwykle trudnej sytuacji. Zgodnie z decyzją prezydenta gen. Bór-Komorowski miał objąć swoje obowiązki dopiero po przybyciu do Londynu. Decyzja o nominacji dla Okulickiego nie została skonsultowana z prezydentem, a to bardzo osłabiało jej wymowę i pozycję polityczną nowego komendanta głównego AK. Rozdźwięk ten dał o sobie znać już kilka dni później. 6 października, po ucieczce z obozu przejściowego dla ludności cywilnej w Pruszkowie, Okulicki dotarł do Kielc i skontaktował się z miejscowymi strukturami Armii Krajowej. Niemal natychmiast nadał depeszę, w której informował rząd RP, że udało mu się skutecznie objąć funkcję komendanta AK.





REKLAMA




×
KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.