PARTNER PORTALU
  • BGK

Czołgi na ulicach Gdańska - IPN opublikował nagrania z pacyfikacji miasta w grudniu 1981 r.

  • PAP    13 grudnia 2019 - 11:18

IPN opublikował nagrania rozmów jednostek MO i wojska, biorących udział w pacyfikacji Gdańska 16 grudnia 1981 r., które zostały podsłuchane przez działaczy Solidarności i zachowane na kasetach. W tle słychać m.in. salwy czołgów wyprowadzonych na ulice miasta.




Z nigdy dotąd niepublikowanymi nagraniami oraz towarzyszącymi im artykułem i komentarzem historycznym - jak poinformowało w piątek PAP Biuro Badań Historycznych IPN - można zapoznać się na nowym portalu IPN Przystanekhistoria.pl, a także na głównej stronie internetowej Instytutu.

"16 grudnia 1981 r. o godzinie 6.27 oddziały wojska i milicji wkroczyły na teren Stoczni Gdańskiej im. Lenina pacyfikując zakład i kończąc trwający od paru dni strajk. Okazało się jednak, że akcja sił bezpieczeństwa nie tylko nie rozładowała napiętej sytuacji w mieście, lecz wręcz przeciwnie, przyczyniła się do jej eskalacji" - napisał historyk Robert Chrzanowski z Oddziałowego Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku.

Przedstawiając przebieg wydarzeń badacz przypomniał, że od ok. godziny 8 coraz więcej ludzi zbierało się przed blokadami MO i wojska w rejonie Pomnika Poległych Stoczniowców. O godzinie 10.35 tłum liczący ok. trzy tysiące osób sforsował kordon i zebrał się pod pomnikiem i bramą nr 2. Demonstranci zostali wkrótce zaatakowani przez milicjantów z Pułku Manewrowego oraz z Wyższej Szkoły Oficerskiej ze Szczytna i Szkoły Podoficerskiej MO ze Słupska.

W ciągu następnych godzin na ulicach śródmieścia Gdańska rozgorzały walki uliczne, w których wzięło udział od 25 do 30 tysięcy ludzi. "O godzinie 20 walki koncentrowały się w rejonie Dworca Głównego. Aby wspomóc oddziały milicji, czołgi 8. Dywizji Zmechanizowanej ochraniające Komitet Wojewódzki PZPR oddały kilka salw ślepą amunicją w kierunku dworca. Wkrótce potem milicjanci uderzyli na demonstrantów i w ciągu godziny opanowali sytuację" - podsumował Chrzanowski.

Opublikowany przez IPN zapis dźwiękowy znajduje się w zbiorach Oddziałowego Archiwum IPN w Gdańsku. Są to dwie kasety podarowane przez uczestnika wystąpień studenckich w 1968 r. i działacza NSZZ "Solidarność" Kazimierza Koralewskiego oraz osobę anonimową. Zawierają nagrania rozmów jednostek MO i wojska biorących udział w pacyfikacji Gdańska 16 grudnia 1981 r., które zostały podsłuchane przez specjalnie dostrojone odbiorniki działaczy solidarnościowych.

Na nagraniach został zarejestrowany moment oddania salw przez czołgi - z nagrania wynika, że były to strzały oddane ślepą amunicją w okolicach dworca kolejowego. "Jarosz. W odległości 300 metrów od dworca zatrzymaj się i skierować lufy w kierunku na dworzec kolejowy. Do góry! Do góry! Skierować lufy w kierunku dworca do góry i z dwóch pierwszych oddać strzały. I z dwóch pierwszych oddać strzały ślepą" - brzmią opublikowane rozkazy.

Na nagraniach słychać także nerwowe rozmowy milicjantów i żołnierzy pacyfikujących protesty. W pewnym momencie pada pytanie: "teraz tak, z ilu metrów możemy strzelać amunicją ostrą". Padają też liczne polecenia m.in. "czołgi należy ustawić tak, żeby można było je jak najszybciej podciągnąć, jak najszybciej do bramy albo do bram na tych kierunkach, gdzie będą atakować, a przede wszystkim na bramę środkową".

IPN podał, że wśród występujących zapisie kryptonimów AS-15 oznacza stanowisko dowodzenia sztabu Komendy Wojewódzkiej MO w Gdańsku (tu prawdopodobnie dyspozycje wydawał naczelnik Wojewódzkiego Stanowiska Kierowania KWMO mjr Ryszard Guzikowski lub wyznaczona przez niego osoba), zaś 48 i 268 oznaczają jednostki MO pacyfikujące ulice Gdańska. Instytut zwrócił także uwagę, że istotnym uzupełnieniem opublikowanego materiału jest pozyskana w tym roku relacja Lecha Reglińskiego, który w grudniu 1981 r. pełnił służbę w jednostce wojskowej - 16 pułku czołgów średnich - skierowanej do Gdańska.





REKLAMA




×
KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.