PARTNERZY PORTALU

Dr hab. A. Zawistowski: 9 maja Rosja świętuje tryumf Stalina (wywiad)

  • PAP    9 maja 2020 - 07:12

9 maja Rosja świętuje tryumf Stalina: rocznicę zwycięstwa Wielkiej Wojny Ojczyźnianej, ale też uzyskanie przez ZSRS pozycji światowego mocarstwa; Rosja sowiecką narrację dziejową świadomie i umiejętnie stosuje we współczesnej geopolityce – mówi PAP dr hab. Andrzej Zawistowski, historyk z SGH.




Polska Agencja Prasowa: Panie doktorze, kiedy skończyła się II wojna światowa: 8 czy 9 maja 1945? A może 2 lub 3 września 1945? Różne państwa różnie to świętują.

Andrzej Zawistowski: Gdyby do tego podejść formalnie, to II wojna światowa nigdy się nie skończyła. Polska nie ma traktatu pokojowego z Niemcami, Niemcy nie mają traktatu pokojowego z aliantami… Podstawowe sprawy zostały uporządkowane fragmentarycznie za pomocą dwustronnych i wielostronnych układów międzynarodowych. Symbolicznie najważniejszy z nich zawarto dopiero w 1990 r. pod nazwą traktatu "dwa plus cztery". "Dwa" oznaczało tu RFN i NRD dążące do stworzenia jednego państwa niemieckiego. "Cztery" to USA, ZSRS, Francja i Wielka Brytania - mocarstwa po wojnie okupujące ziemie niemieckie. Rzadko mamy świadomość, że Berlin Zachodni do 1990 r. formalnie znajdował się pod bezpośrednią kontrolą tych trzech ostatnich państw.

PAP: Bezwarunkowa kapitulacja to za mało?

A.Z.: Gdyby wystarczyła, to Polska nie musiałaby zakończyć swojej wojny z Japonią, podpisując w 1957 r. "Układ o przywróceniu normalnych stosunków między PRL a Japonią".

PAP: Mieliśmy wojnę z Japonią?!

A.Z.: W XX w. Polska tylko raz formalnie wypowiedziała wojnę innemu państwu - właśnie Japonii. 11 grudnia 1941 r., cztery dni po ataku na Pearl Harbor. W ramach solidarności z aliantami - nie tylko z USA, ale też z Wielką Brytanią, która wypowiedziała wojnę Japonii trzy dni wcześniej.

PAP: Spore zaskoczenie.

A.Z.: W takim razie co pani powie na fakt, że we wrześniu 1945 r. gen. Karol Świerczewski formalnie został dowódcą Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie?

PAP: Powiem, że myślałam, iż pan jest historykiem, a nie pisarzem political fiction.

A.Z.: Ale to fakt. Po uznaniu przez aliantów Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej i jednoczesnym wycofaniu uznania dla władz polskich na uchodźstwie w Londynie, marszałek Michał Rola-Żymierski formalnie mianował Świerczewskiego zwierzchnikiem polskich żołnierzy dotychczas podległych polskim władzom w Wielkiej Brytanii. Brytyjczycy się sprzeciwili i nic z tego nie wyszło. Oto skala absurdu: w 1945 r. niewiele brakowało, a generałowie Bór-Komorowski, Sosnkowski, Anders i inni zostaliby podwładnymi oficera Armii Czerwonej, generała "Waltera".

PAP: To nie tyle skala absurdu, ile raczej miara naszej przegranej?

A.Z.: Chciałem pokazać, że po II wojnie pozostał bałagan - w porównaniu z I wojną czyli Wielką Wojną, którą na Zachodzie zakończono w sposób, powiedzmy, modelowy.

PAP: To znaczy jak?

A.Z.: W listopadzie 1918 r. przerwano działania wojenne - na froncie zachodnim. Po kilku miesiącach odbyła się w Paryżu konferencja pokojowa. W jej wyniku przygotowano i podpisano traktaty ustalające powojenny porządek czyli tzw. ład wersalski - najpierw z Niemcami, a później z ich sojusznikami. W 1945 r. wystartował analogiczny proces. W maju poddali się Niemcy i zaprzestano walk w Europie, a Japonia skapitulowała we wrześniu, więc skończyły się walki na Dalekim Wschodzie. Tam zresztą ustanowienie powojennego porządku poszło łatwiej, choć stan wojny pomiędzy ZSRS/Rosją a Japonią traktatem pokojowym wciąż nie został zamknięty. Dalej między tymi państwami toczy się spór terytorialny.





REKLAMA




×
KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!