PARTNER PORTALU
  • BGK

Gdańsk: W historycznym centrum stanęła makieta Wielkiej Synagogi

  • PAP/JS    8 października 2018 - 21:45
Gdańsk: W historycznym centrum stanęła makieta Wielkiej Synagogi
Panorama Gdańska z Wielką Synagogą (spiczaście zwieńczona kopuła, na lewo od Kościoła Mariackiego), 1895 rok Mat. Muzeum Gdańska

W historycznym centrum Gdańska, w miejscu, w którym do 1939 r. istniała Wielka Synagoga, stanęła makieta obiektu. Bożnicę zburzyli Niemcy, po wojnie jej nie odbudowano: część placu, na którym stała zajął otwarty przed kilkoma laty Gdański Teatr Szekspirowski.




  • Makieta Wielkiej Synagogi stanęła niedaleko wejścia do Teatru Szekspirowskiego.
  • Umieszczony na postumencie rzeźbiarski model budynku wykonał Michał Wysocki, a projektantem cokołu oraz otoczenia był Michał Witkowski.
  • Prace sfinansowała miejska spółka Gdańskie Infrastruktura Wodociągowo-Kanalizacyjna.

Wielka Synagoga została otwarta we wrześniu 1887 r. W końcu 1938 r., w efekcie prześladowań ze strony nastawionych nacjonalistycznie Niemców, w tym kilku próbach podpalenia bożnicy, społeczność żydowska przyjęła propozycję niemieckich władz i sprzedała wszystkie swoje nieruchomości w zamian za zgodę na emigrację. W maju 1939 r. Niemcy rozebrali Wielką Synagogę. Dziś na terenie, który zajmowała, znajdują się ulica i parking oraz otwarty w 2014 r. Gdański Teatr Szekspirowski.

W odsłonięciu makiety, które miało miejsce w poniedziałek, wzięli udział m.in. wicemarszałek Senatu Bogdan Borusewicz, prezydent Gdańska Paweł Adamowicz oraz przewodniczący Gminy Żydowskiej w Gdańsku Michał Samet.

"Przez 52 lata stała w tym miejscu Wielka Synagoga gdańska, przez 52 lata gdańszczanie wyznania mojżeszowego tu modlili się i spotykali się, przez 52 lata ta niezwykła monumentalna budowla była znakiem tej części Gdańska, była znakiem dynamicznie nowocześnie rozwijającego się Gdańska końca XIX wieku" - powiedział w czasie uroczystości Adamowicz przypominając, że według spisu ludności z 1920 roku w Gdańsku mieszkało niespełna 6 tysięcy Żydów.

"Ale 79 lat temu ten budynek został rozebrany do fundamentów, cegła po cegle, kamień po kamieniu. Został rozebrany dlaczego, bo doszli do głosu ludzie, których połączyła nienawiść, których połączyła wyimaginowana fobia, wymyślony lęk - którzy uważali, że są lepsi od innych, że są lepszą rasą wobec innych ras ludzkości, że ich rasa nordycka jest lepsza od każdej innej rasy - rasy semickiej, rasy słowiańskiej, i że są wybranym narodem panów, którzy wprowadzają lepsze porządek i lepsze rozwiązania" - dodał Adamowicz.

Przypomniał, że naziści "podjęli decyzję, iż każda Żydówka, każdy Żyd z terytorium Europy ma zniknąć po wsze czasy, a każda pamięć materialna w postaci cmentarzy, synagog i wyposażenia tych obiektów też ma przestać istnieć". Zaznaczył, że makieta Wielkiej Synagogi ma "przywrócić pamięć o tym narodzie, o tej kulturze, o tej religii", ale też "przywrócić pamięć o zbrodniarzach".

Jego zdaniem jest to konieczne, bo także dziś w Europie i na innych kontynentach "są ludzie, którzy uważają, że są lepsi od innych, którzy mają czelność dzielić, segregować ludzi na lepszych i gorszych, mają czelność dzielić ideologie, przemyślenia, światopoglądy na lepsze i gorsze". Dodał, że "ideologie totalitarne, autorytarne nie rodzą się z niczego: ona zasysają z gleby kulturowej te wszystkie fobie, lęki".

Michał Samet, w imieniu Gminy Żydowskiej podziękował za przygotowanie makiety bożnicy. "To jest namacalny czyn, który zostanie nie tylko w naszej pamięci, ale on będzie namacalny i widoczny dla wszystkich ludzi, którzy będą odwiedzali Gdańsk" - powiedział dodając, że miasto co roku odwiedza tysiące Żydów.

Makieta Wielkiej Synagogi stanęła niedaleko wejścia do Teatru Szekspirowskiego. Umieszczony na postumencie rzeźbiarski model budynku wykonał Michał Wysocki, a projektantem cokołu oraz otoczenia był Michał Witkowski. Prace sfinansowała miejska spółka Gdańskie Infrastruktura Wodociągowo-Kanalizacyjna.

W 2013 r., w ramach prac przy budowie Teatru Szekspirowskiego, z pomocą specjalnej granitowej kostki wkomponowanej w chodnik i ulicę, zaznaczono przebieg części zewnętrznych murów Wielkiej Synagogi. Dzięki tej inicjatywie gdańskiego pisarza Mieczysława Abramowicza, gdańszczanie i turyści mogą zaznajomić się z rozmiarami i kształtem nieistniejącej bożnicy.

 

Facebook Podobał się artykuł? Podziel się!


4Buildings - nowe wydarzenie branży budowlanej w Polsce i cztery niezależne konferencje o najważniejszych trendach w budownictwie XXI wieku - już 15-17 listopada w Katowicach. Zarejestruj się teraz!



REKLAMA




×
KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.