PARTNERZY PORTALU

Kwiaty pod Pomnikiem Krzyża Nowohuckiego

  • PAP    27 kwietnia 2020 - 12:55

60 lat temu mieszkańcy Nowej Huty stanęli w obronie krzyża, który władze państwowe nakazały usunąć, gdy cofnęły zgodę na budowę kościoła w tej dzielnicy. W poniedziałek kwiaty pod Pomnikiem Krzyża Nowohuckiego złożył w imieniu władz Małopolski wicemarszałek województwa Tomasz Urynowicz.




Jak podkreślił wspomnienia tamtych dni ciągle są żywe w wielu nowohuckich domach. "Także moja babcia i mama brały udział w tamtych wydarzeniach. To był jeden z pierwszych zrywów, które pokazały przywiązanie mieszkańców Nowej Huty do tradycyjnych wartości, do Kościoła katolickiego, do krzyża" - mówił Urynowicz.

Podkreślił, że obrona krzyża 27 kwietnia 1960 miała wpływ na kształtowanie się tożsamości Nowej Huty i szczególne znaczenie dla historii Krakowa, Małopolski i Polski. "Nowa Huta według władz miała być miastem bez Boga, tymczasem mieszkańcy i robotnicy udowodnili wielokrotnie - także później w latach 80. - że tu jest właśnie Polska. Polska była w ich sercach, Kościół i krzyż" - powiedział Urynowicz.

Wcześniej kwiaty pod pomnikiem złożyli prezes IPN Jarosław Szarek i dyrektor krakowskiego oddziału Instytutu Filip Musiał,

PRL-owskie władze po odwilży w 1956 r. obiecały zgodę na budowę w Nowej Hucie pierwszego kościoła, ale trzy lata później ją cofnęły. 27 kwietnia 1960 r. przystąpiono do usunięcia krzyża z działki, na której miała stanąć świątynia. W obronie krzyża wystąpili mieszkańcy.

Po kilkunastu godzinach ulicznych walk protest został stłumiony przez milicję i oddziały ZOMO. Policja użyła wówczas ostrej amunicji, raniąc z broni palnej co najmniej sześć osób. Krzyż został zniszczony, a władze skonfiskowały 2 mln zł uzbierane przez mieszkańców na budowę kościoła.

Po zajściach zatrzymano 493 osoby, 147 osób aresztowano. Prowadzono 170 dochodzeń. 87 osób sądy skazały na kary od sześć miesięcy do pięciu lat więzienia. 119 osób zostało ukaranych przez kolegia ds. wykroczeń grzywnami, a cztery inne - 1-2 miesięcznymi aresztami. Kilkadziesiąt osób zwolniono z pracy.

Podczas majowych obchodów 10-lecia Huty im. Lenina I sekretarz KC PZPR Władysław Gomułka wygłosił przemówienie, w którym wydarzenia pod krzyżem określił jako "gorszące chuligańskie ekscesy".

Jak mówił PAP prezes IPN Jarosław Szarek, wydawać by się mogło, że komunistyczne władze osiągnęły sukces, ale w dłuższej perspektywie przegrały. "Obrona krzyża pokazała, że mieszkańcy Nowej Huty gotowi są do zdecydowanych wystąpień, z czym władza musiała się liczyć w przyszłości" - powiedział PAP Szarek. "Krzyż nowohucki jest jednym z tych, o które roztrzaskała się komunistyczna ideologia" - zaznaczył.

Dzięki bp. Karolowi Wojtyle udało się w końcu doprowadzić do budowy świątyni w Nowej Hucie, choć pierwszy kościół - Arka Pana - powstał w innym miejscu - kilkaset metrów dalej. Jego budowę rozpoczęto w październiku 1967 r., a 15 maja 1977 r. kard. Karol Wojtyła dokonał jego konsekracji. W miejscu, gdzie stał krzyż, znajduje się dziś Pomnik Krzyża Nowohuckiego zaprojektowany przez krakowskiego artystę rzeźbiarza prof. Stefana Dousę.

Facebook Podobał się artykuł? Podziel się!




REKLAMA




×
KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!