PARTNERZY PORTALU
  • BGK
  • BGK

Łódź: W kanale Bałutki odnaleziono pamiątki z czasów Litzmannstadt Getto

  • PAP    21 stycznia 2020 - 14:12

W kanale rzeki Bałutki pracownicy łódzkich Wodociągów odnaleźli resztki kraty, którą podczas okupacji wstawili Niemcy, aby odciąć drogę ucieczki z Litzmannstadt Getto. We wtorek zabytkowy obiekt został przekazany do oddziału Muzeum Tradycji Niepodległościowych na Stacji Radegast.




"To unikatowe znalezisko, chociażby z tego powodu, że teren dzielnicy Bałuty (z jej części wydzielono getto - przyp. PAP) nie był skanalizowany. Jako historycy uważaliśmy dotychczas, że żadne próby szmuglu bądź ucieczki tą drogą nie były możliwe. Dziś dowiadujemy się, że taka możliwość teoretycznie istniała" - podkreślił p.o. kierownika oddziału Muzeum Stacja Radegast w Łodzi Andrzej Grzegorczyk.

Jak dodał, zarówno opracowania historyczne jak i pamiętniki pisane przez mieszkańców getta czy jego oficjalna kronika nie zawierają informacji o tym, że Niemcy również pod ziemią umieścili zabezpieczenie, które miało odizolować uwięzione osoby od świata zewnętrznego.

Rzecznik Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Łodzi Miłosz Wika wyjaśnił, że kilka lat temu ówczesny kustosz z muzeum na Stacji Radegast Wojciech Źródlak przekazał do ZWiK kopię mapy z 1940 roku, której oryginał znajduje się w archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie. Zaznaczone na niej zostało miejsce wstawienia przez Niemców do kanału rzeki Bałutki kraty, która miała uniemożliwić ucieczkę z łódzkiego getta.

"Przeszukaliśmy także nasze archiwum i odnaleźliśmy przedwojenną mapę Bałutki, na której ktoś ołówkiem zaznaczył jedno z miejsc i dopisał przy nim +krata+. Nasi pracownicy zeszli do kanału; kraty już w nim nie było, ale w ścianach odnaleźli zachowane zawiasy oraz mechanizm, który blokował przesuwanie się kraty w kanale. Mimo że zawiasy są mocno skorodowane, ich wykucie ze ściany zajęło nam dwa dni - widać, że zamontowano je bardzo solidnie" - zaznaczył.

Wika dodał, że nie istnieją żadne podstawy do montowania krat wewnątrz kanałów - nie robi się tego ze względu na konieczność utrzymania ich drożności. Kraty bywają stosowane jedynie na wejściach i wyjściach rzek do podziemnych kanałów. Zdaniem rzecznika ZWiK, te fakty potwierdzają, że w przypadku znaleziska mamy do czynienia z kratą zamontowaną, by uniemożliwić ucieczkę z getta. Ze względu na wartość historyczną obiektu ZWiK postanowił przekazać go do muzeum.

Kanał Bałutki znajduje się na obrzeżach dawnych granic Litzmannstadt Getto, w okolicach obecnej ul. Piekarskiej.

Wika przypomniał, że w okresie funkcjonowania getta łódzkie Bałuty nie były skanalizowane. Tuż poza jego granicami istniały jedynie kanały rzek Bałutki i Łódki, która obecnie płynie przez Park Staromiejski.

"Na terenie Bałut jest też betonowy kanał, który powstał na początku XX wieku. Mógł on być wykorzystywany przez mieszkańców getta, dlatego będziemy starali się tam dotrzeć i zajrzeć do środka. Są też kanały pofabryczne np. dawnych browarów Anstadta. To nie koniec naszych poszukiwań i mam nadzieję, że natrafimy jeszcze na materialne ślady mieszkańców getta" - zaznaczył rzecznik ZWiK.

Oddział Muzeum Tradycji Niepodległościowych - Stacja Radegast, to dawna stacja kolejowa, która w styczniu 1942 r. stała się łódzkim Umschlagplatz - miejscem, z którego wywożono mieszkańców Litzmannstadt Getto do obozów koncentracyjnych i obozów zagłady. Litzmannstadt Getto było drugim co do wielkości i najdłużej działającym na ziemiach polskich gettem. W latach 1940-44 Niemcy zamknęli w nim łącznie ok. 220 tys. Żydów i Romów. Według różnych źródeł, ocalało 7-13 tys. osób; na terenie getta zginęło prawie 45 tys., pozostali zostali wywiezieni do obozów zagłady.

Facebook Podobał się artykuł? Podziel się!




REKLAMA


Bezprecedensowe w skali Europy forum wielowątkowej dyskusji dotyczącej kluczowych zagadnień dla systemów opieki zdrowotnej. Już 5-6 marca 2020 r. w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach.



×
KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.