PARTNERZY PORTALU
  • BGK
  • BGK

Najpiękniejsze kroszonki – na wystawie online Muzeum Górnośląskiego

  • PAP    17 marca 2020 - 20:31

Jajka oklejane różnymi materiałami, malowane woskiem, wyskrobywane, a także wydrapywane w ażurowe wzory wydmuszki – będzie można od soboty oglądać na wystawie online Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu.




Od ponad trzech dekad placówka organizuje konkurs "Górnośląskie Kroszonki", w którym wśród głównych kryteriów oceny jest zachowanie tradycyjnych technik i wzorów zdobienia. W ubiegłym roku, w 30. edycji konkursu, wpłynęły 53 zestawy prac 43 uczestników. Pokonkursowa wystawa była prezentowana tradycyjnie - w siedzibie placówki.

Tegoroczne zgłoszenia Muzeum Górnośląskie przyjmowało od 28 lutego do 2 marca. Tegoroczna wystawa pokonkursowa - w związku z zamknięciem placówek kulturalnych wobec epidemii koronawirusa - zostanie zorganizowana online i potrwa od soboty do 26 kwietnia. Już teraz trwa również pierwsze w historii konkursu głosowanie publiczności. Można wybierać spośród 44 zestawów.

Muzeum przypomina, że zwyczaj malowania jaj narodził się na terenie sumeryjskiej Mezopotamii i rozpowszechnił się w starożytności na całym obszarze śródziemnomorskim. Najstarsze pisanki liczą ponad 5 tys. lat i pochodzą z terenów Mezopotamii, nieco późniejsze z Egiptu, Persji czy Rzymu. Do Europy zwyczaj zdobienia jajek przynieśli prawdopodobnie Persowie.

Najstarsze pisanki na obecnych ziemiach polskich pochodzą z końca X w., z wykopalisk na Ostrówku w Opolu i w okolicach Wrocławia.

Od czasu zaadaptowania symboliki jajka przez chrześcijaństwo, stało się ono symbolem zmartwychwstania. Uważane za symbol początku i źródła życia, króluje na wielkanocnym stole. W Wielką Sobotę jest święcone wraz z innymi potrawami. Tradycja takiego święcenia pochodzi ze średniowiecza.

Na Górnym Śląsku jeszcze na początku XX w. święcenie potraw nie było praktykowane we wszystkich domach. Również nie wszystkie rodziny dzieliły się jajkiem podczas składania życzeń przed śniadaniem wielkanocnym - w wielu domach spożywano natomiast jajecznicę lub jajko smażone na boczku ze szczypiorkiem.

Zdobione jajko wielkanocne nazywane jest zwyczajowo pisanką. Wyraz ten wywodzi się od jednej z kilku tradycyjnych technik zdobienia jajka - techniki batikowej. W technice tej rozgrzany wosk nanoszono na powierzchnię jajka specjalnym pisakiem, a czynność nazywano pisaniem. Z biegiem lat zaczęto tak nazywać każde zdobione jajko wielkanocne, niezależnie od techniki.

Muzeum Górnośląskie przypomina jednak, że funkcjonują nazwy szczegółowe, związane z konkretną techniką, czyli drapanki, oklejanki, naklejanki oraz kraszanki pochodzące od źródłosłowu krasić, czyli zdobić. Na Górnym Śląsku źródłosłów został przekształcony przez dialekt regionalny i stąd - kroszonki.

Aby powstały kroszonki (pisanki wykonywane w technice rytowniczej) najlepiej białe jajka ugotować na twardo, potem zabarwić, a potem możliwie dokładnym narzędziem odrapać, tworząc precyzyjny wzór. Niektórzy autorzy posługują się żyletką inni igłą, jeszcze inni brzytwą albo nożykiem do cięcia tapet.

Facebook Podobał się artykuł? Podziel się!




REKLAMA




×
KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.