PARTNER PORTALU
  • BGK

O co można zapytać w lokalnym referendum?

  • pt    27 października 2016 - 13:03
O co można zapytać w lokalnym referendum?
Istotę referendum stanowi stanowcze rozstrzygnięcie w określonej sprawie. (fot.referendumkrasne.pl)

• Coraz częściej w podejmowaniu decyzji lokalne władze uciekają się do sięgnięcia po opinię mieszkańców i organizują referenda.
• Referendum nie może jednak zastępować stałego i nieprzerwalnego funkcjonowania organów stanowiących i wykonawczych nawet wtedy, gdy członkowie tych organów pragną scedować ciążącą na nich odpowiedzialność polityczną na samych mieszkańców – podkreśla Najwyższy Sąd Administracyjny.




Narzędzie jakiem jest referendum powoli, ale jednak zyskuje na znaczeniu. Większość referendów organizowanych w Polsce dotyczy co prawda odwoływania wójtów, burmistrzów czy radnych, ale są i referenda problemowe.

W myśl art. 170 Konstytucji RP członkowie wspólnoty samorządowej mogą decydować, w drodze referendum, o sprawach dotyczących tej wspólnoty, a zasady i tryb przeprowadzania referendum określa ustawa.

Nie o wszystko można jednak w referendum zapytać.

Jak zauważa Najwyższy Sąd Administracyjny (wyrok, sygn. akt II OSK 1992/15) ustawa nie wyróżnia kategorii referendów rozstrzygających i opiniodawczych. Konstytucyjne i ustawowe wskazanie, że mieszkańcy mogą współdecydować (podejmować rozstrzygnięcia) określa istotę referendum. Ma ono - co do zasady - charakter rozstrzygający.

W doktrynie i w orzecznictwie sądowym zdecydowanie przeważa stanowisko, że istotę referendum stanowi stanowcze rozstrzygnięcie w określonej sprawie, nie jest takim stanowczym rozstrzygnięciem opiniowanie spraw należących do właściwości określonych ustawowo organów administracji publicznej( samorządowej).

Jak zauważa NSA, ustawa o samorządzie gminnym przewiduje natomiast możliwość (a w niektórych sytuacjach obowiązek) przeprowadzenia konsultacji - to konsultacje stanowią formę wyrażania opinii przez mieszkańców, znacznie tańszą i mniej sformalizowaną niż referendum lokalne.

 Art. 2 ust. 1 ustawy o referendum lokalnym zawiera definicję referendum lokalnego. Wyznaczając zakres przedmiotowy referendum lokalnego, w pkt 3 ust. 1 art. 2 przyjęto, że w referendum lokalnym mieszkańcy jednostki samorządu terytorialnego jako członkowie wspólnoty samorządowej wyrażają w drodze głosowania swoją wolę, m.in. co do sposobu rozstrzygania sprawy dotyczącej tej wspólnoty, mieszczącej się w zakresie zadań i kompetencji organów danej jednostki oraz w innych istotnych sprawach dotyczących społecznych, gospodarczych lub kulturowych więzi łączących tę wspólnotę.

Rola referendów

Rolą referendów, tak w pełni wiążących i rozstrzygających sprawę ostatecznie, jak i referendów opiniodawczych lub konsultacyjnych, jest współkształtowanie procesów decyzyjnych, odnoszących się do danej wspólnoty.

Mieszkańcy mają zatem prawo wypowiadania się w zakresie, w jakim postanowienia danej uchwały mogą stanowić materię referendum, zaś wynik tego referendum będzie mógł kształtująco oddziaływać na sposób rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej danej wspólnoty (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 2988/13).

Sąd Najwyższy podkreśla, że problem zakresu przedmiotowego referendum lokalnego to fundamentalne zagadnienie ustrojowe, budzące niekiedy kontrowersje.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 26 lutego 2003 r. sygn. akt K 30/02 wskazał, iż prawo mieszkańców do bezpośredniego wyrażania swej woli nie może być rozumiane jako wyłączające zasadę pośredniości wykonywania zadań.

Pozbawiałoby to bowiem znaczenia politycznego wybory radnych oraz wójtów, burmistrzów i prezydentów. Nadto same funkcje radnych, członków zarządu, wójtów, burmistrzów i prezydentów stałyby się pozorne.





REKLAMA




×
KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.




Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.