PARTNERZY PORTALU
  • BGK
  • BGK

R. Zięba o K. Dejmku: miał genialne wyczucie sceny (wywiad)

  • PAP    12 marca 2020 - 08:12

Dejmek miał genialne wyczucie sceny, lecz pomimo swojego progresistowskiego światopoglądu, był teatralnym konserwatystą - powiedział PAP Rafał Zięba, autor książki pt. "#Dejmek_70" o Kazimierzu Dejmku i jego łódzkich dyrekcjach w Teatrze Nowym.




Polska Agencja Prasowa: W tytule pańskiej książki "#Dejmek_70" ujęto okoliczności napisania tej pracy.

Rafał Zięba: Książka ukazała się na zakończenie obchodów siedemdziesięciolecia Teatru Nowego w Łodzi. Teatru, którego Kazimierz Dejmek wraz z Januszem Warmińskim był współzałożycielem, a właściwie uchodził za założyciela.

Dejmek był z tym teatrem związany przez wiele lat. Trzykrotnie był dyrektorem i kierownikiem artystycznym tej sceny - w latach 1959-61, 1975-79 i 2002-03, a od 2008 r. jest patronem Teatru Nowego w Łodzi.

PAP: Jaki ma charakter i o jakim okresie działalności Dejmka opowiada pana książka?

R. Z.: Kształt mojej pracy nad tym tomem nadała pewna refleksja. Pomimo tego, że jestem teatrologiem, nie czuję się ekspertem w dziedzinie historii teatru. Nie chciałem konkurować z wieloma wybitnymi profesorami, którzy specjalizują się w tematyce Dejmkowskiej, w opisywaniu jego dokonań artystycznych.

Pomyślałem sobie, że wkraczanie w dyskurs akademicki, nie byłoby tu wskazane. Z racji moich literackich proweniencji, i przygód z pisaniem tego typu tekstów, wolałem podejść do "zagadki Dejmka" i historii jego teatru wpisując jego samego, w pewną otulinę tego zjawiska.

Byłem przekonany, że uczciwsza będzie próba znalezienia mojej subiektywnej odpowiedzi na pytanie: czym właściwie był Teatr Nowy Dejmka? Jak on się kształtował, jak wyglądał? Dlatego skupiłem się na tematyce, która dotyczy początków tego teatru. Przede wszystkim na końcówce lat 40. i w latach 50. XX wieku - okresie "burzy i naporu" w polskiej historii.

Są to lata budowania i utrwalania władzy bolszewickiej w Polsce. Wydawało mi się, że te socrealistyczne, marksistowsko-leninowskie początki Dejmka były niezwykle istotne, a zarazem najmniej jednoznaczne. To był okres bardzo złożony, gdy nadzieja mieszała się z rozpaczą, upór z rezygnacją. Myśląc o teatrze Dejmka trzeba zwrócić uwagę na fakt, że w sposób wyjątkowy jego twórczość splatała się z historią Polski Ludowej.

Każdy wybitny twórca jest zanurzony w historii, ale w przypadku Dejmka - trzeba powiedzieć - że on nie chciał od niej uciekać. On się z nią konfrontował.

PAP: Jako pierwsze motto do swojej książki wybrał pan fragment sztuki Wsiewołoda Wiszniewskiego "Niezapomniany rok 1919", w którym Stalin mówi o zwycięstwie. Jak wiadomo, Dejmek opracował tekst i przygotował inscenizację dramatu Wiszniewskiego w 1952 r.

R. Z. To prawda, a dodam jeszcze, że sam zagrał Lenina w tym przedstawieniu.

W moim subiektywnym oglądzie wczesnego okresu twórczości Dejmka - właśnie ta inscenizacja ma wyjątkowe znaczenie. Większość badaczy wskazuje na rok 1949 i zespołową reżyserię "Brygady szlifierza Karhana" Vaszka Kani - spektaklu, który był aktem założycielskim Teatru Nowego.

Na marginesie dodam, że w 1949 r. nie istnieje jeszcze PRL, a nasz kraj nadal nazywa się Rzeczpospolita Polska. To kraj, w którym nie ma jeszcze nowej konstytucji, a zręby nowego państwa są instalowane prawem kaduka i przemocy. Lecz to instalowanie przebiega bardzo skrupulatnie, a wzorce ze Wschodu wcielane są w życie. Mamy właśnie zadekretowany socrealizm, potępiony zostaje formalizm i wszelkie "-izmy".





REKLAMA




×
KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.