Partnerzy portalu

Ratowanie żywności a pomoc społeczna

W Polsce funkcjonuje wiele organizacji zajmujących się ratowaniem żywności i pomocą żywnościową. Dzięki skali działalności mogą stanowić wsparcie dla samorządów w zakresie walki z marnowaniem żywności i pomocy społecznej. W tym celu, zarówno samorządy, jak i NGO’sy, muszą nawiązać bliższą współpracę i wzajemnie rozwiązywać swoje problemy.

Jedną z takich organizacji są Banki Żywności, które ratując żywność przekazują ją różnym podmiotom. Są to zarówno organizacje pozarządowe – stowarzyszenia, fundacje, a także podmioty wyznaniowe, jak i instytucje publiczne, w tym w szczególności Ośrodki Pomocy Społecznej na terenie gmin i miast.

Model działania wypracowany przez Banki Żywności umożliwił w 2021 roku na uratowanie ok. 24 tysięcy ton żywności – 15 tysięcy pochodziło z sieci handlowych, a 9 tysięcy przekazali producenci i dystrybutorzy (dane Federacji Polskich Banków Żywności). Żywność ta, wraz z tą dystrybuowaną w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa, pomaga corocznie ok. 1,5 mln osób w potrzebie, a według danych GUS w 2021 roku w skrajnym ubóstwie żyło w Polsce ok. 1,6 mln osób.

Jednak zarówno Banki Żywności, jak i lokalne organizacje pomocowe, zmagają się z szeregiem problemów logistycznych, które sprawiają, że ilość ratowanej żywności nie jest tak duża jak mogłaby być.

Problemy organizacji pomocowych

Według badania przeprowadzonego w 2019 roku przez organizację KLON/JAWOR na zlecenie Federacji Polskich Banków Żywności pn. „Potencjał podmiotów współpracujących z Bankami Żywności w zakresie ograniczania marnowania żywności” organizacje pozarządowe różnią się od instytucji tym, iż częściej prowadzą szerzej zakrojone działania związane z zagospodarowaniem żywności.

Nie ograniczają się jedynie do jej dystrybucji lecz zajmują się także aktywizacją społeczności lokalnych i edukacją w tym obszarze. Prawie połowa przebadanych organizacji i instytucji ratuje żywność, współpracując także z innymi podmiotami poza Bankami Żywności, otrzymując ją bezpośrednio od sklepów, supermarketów i hipermarketów.

Zdecydowana większość organizacji ma dostęp do powierzchni magazynowej, za to mniej powszechne jest dysponowanie przestrzenią kuchenną. Organizacje dysponują zazwyczaj skromnym wyposażeniem. Najczęściej posiadają lodówkę, rzadziej zamrażarkę i kuchenkę mikrofalową. Około 37% organizacji i 17% instytucji ma do dyspozycji samochód osobowy.

Zarówno organizacje pozarządowe, jak i instytucje wymagają wsparcia materialnego i organizacyjnego zarówno w przechowywaniu i dystrybucji żywności, jak i w kontekście ich funkcjonowania.
To pole, które mogą zagospodarować samorządy. Poprzez wzmocnienie organizacji pomocowych działających na ich obszarze mogą wpłynąć pozytywnie na ilość ratowanej żywności, a przez to również zakres i częstotliwość udzielanej pomocy żywnościowej.

Pomoc i rola samorządów

Według badania „Rola samorządu terytorialnego w zapobieganiu marnowaniu żywności”, przeprowadzonego w ramach kampanii Samorządy Nie Marnują, 80% samorządów województwa zadeklarowało, że wspiera finansowo organizacje pozarządowe zajmujące się zapobieganiem marnowaniu jedzenia, a 40% oświadczyło, że wspiera je niefinansowo. Współpraca z NGO jest wyraźnie bardziej powszechna niż następne w kolejności działanie, czyli prowadzenie edukacji lub zachęt skierowanych do przedsiębiorców (deklarowane przez 33% urzędów).

Wśród jednostek samorządu gminnego procent deklarujących wspieranie finansowe organizacji pozarządowych (30%) jest wyraźnie mniejszy niż w przypadku samorządów województwa. W zbadanej próbie więcej było też samorządów, które zadeklarowały udzielanie wsparcia niefinansowego (34%) niż finansowego. Łącznie 49% samorządów gminnych i 87% samorządów województwa zadeklarowało, że wspiera w jakiś sposób organizacje pozarządowe, które starają się zapobiegać marnowaniu żywności.

Aby skuteczniej działać na rzecz ograniczania marnowania żywności współpraca między stroną społeczną, a jednostkami samorządu terytorialnego powinna się zacieśniać. W raporcie dostępnym na stronie https://bankizywnosci.pl/samorzady-nie-marnuja/ nie brak przykładów dobrych praktyk wdrożonych przez samorządowców.

Kampanię Samorządy Nie Marnują sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach rządowego programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021 – 2030.

 

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!