PARTNERZY PORTALU
  • BGK
  • BGK

RPO pyta SN o pozbawianie wolności w ramach "cywilnego zabezpieczenia"

  • PAP    10 stycznia 2020 - 00:06

Poszerzony skład Sądu Najwyższego powinien przesądzić, że niedopuszczalne jest stosowanie przepisów cywilnych o zabezpieczeniu jako podstawy pozbawienia wolności groźnego przestępcy do czasu prawomocnego umieszczenia go w ośrodku w Gostyninie - wskazał Rzecznik Praw Obywatelskich.




Pytanie prawne w tej sprawie - jak przekazało Biuro RPO - Rzecznik skierował ostatnio do Izby Cywilnej SN. "Konstytucja pozwala bowiem na pozbawienie wolności człowieka tylko na podstawie ustawy, a nie może być nią przepis o cywilnym zabezpieczeniu" - podkreślił RPO.

Tym samym na wokandę SN wróci problem dopuszczalności tymczasowego umieszczania groźnego przestępcy - po odbyciu przez niego kary - w Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym w Gostyninie w ramach zabezpieczenia, do prawomocnej decyzji w sprawie skierowania go do tego ośrodka.

Już bowiem przed rokiem - w styczniu 2019 r. - w uchwale będącej odpowiedzią na pytanie krakowskiego sądu apelacyjnego trzech sędziów SN orzekło, że stosowanie przepisów o cywilnym zabezpieczeniu w takich sytuacjach jest niedopuszczalne.

Uchwała nie miała jednak charakteru wiążącego i w 2019 r. kilka sądów zaprezentowało stanowisko odmienne i udzieliło zabezpieczenia polegającego na umieszczeniu osób w ośrodku w Gostyninie. Jak wskazały te sądy, konstytucyjna gwarancja prawa do wolności nie jest wartością bezwzględną i nadrzędną nad innymi dobrami - konstytucja gwarantuje bowiem również innym obywatelom prawo do ochrony życia i zdrowia przed osobami mogącymi być sprawcami przestępstw.

Sprawa ta jest jedną z kontrowersji prawnych wynikłych w związku z praktycznym stosowaniem ustawy z 2013 r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi, stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób, która weszła w życie w styczniu 2014 r. Umożliwia ona na mocy decyzji sądu cywilnego zastosowanie - na wniosek dyrektora zakładu karnego - wobec takiej osoby, już po odbyciu przez nią kary więzienia, nadzoru prewencyjnego lub leczenia w ośrodku zamkniętym utworzonym w Gostyninie.

Ponieważ postępowanie sądów obu instancji w sprawach o umieszczenie w specjalnym ośrodku zajmuje pewien czas, problematyczne staje się uregulowanie statusu osoby, wobec której toczy się postępowanie od zakończenia przez nią odbywania kary więzienia do prawomocnej decyzji ws. umieszczenia w ośrodku w Gostyninie. Ponieważ ustawa odsyła do Kodeksu postępowania cywilnego, zdarza się, że sądy w takich przypadkach stosują instytucję "zabezpieczenia" i umieszczają osobę w ośrodku do rozstrzygnięcia sprawy "głównej".

Przed rokiem SN orzekł, że rozumie, iż czasami izolacja takiej osoby jeszcze przed ostatecznym orzeczeniem w sprawie umieszczenia w specjalnym ośrodku może być konieczna. "Ale nie ma innego wyjścia, ustawodawca musi istniejącą lukę jak najprędzej wypełnić jasnymi, precyzyjnymi przepisami, niebudzącymi żadnych wątpliwości" - mówił wtedy w uzasadnieniu sędzia SN Jacek Gudowski. Obecnie bowiem - jak wywodził - pozbawienie wolności następuje na podstawie zapisów K.p.c. "na dodatek stosowanych w drodze potrójnego, a być może nawet - zależy jaką metodę liczenia przyjmiemy - poczwórnego odesłania".

"Niestety, z korespondencji przekazanej Rzecznikowi wynika, że Minister Sprawiedliwości nie widzi potrzeby zainicjowania zmian legislacyjnych, a przepisy dotyczące zabezpieczenia cywilnego traktuje jako wystarczającą podstawę prawną dla ograniczenia i pozbawienia wolności osobistej uczestnika postępowania" - zaznaczono w uzasadnieniu pytania prawnego podpisanego przez zastępcę RPO Stanisława Trociuka.





REKLAMA


Bezprecedensowe w skali Europy forum wielowątkowej dyskusji dotyczącej kluczowych zagadnień dla systemów opieki zdrowotnej. Już 5-6 marca 2020 r. w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach.



×
KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.