PARTNER PORTALU
  • BGK

W 2020 r. Towarzystwo Naukowe Płockie obchodzić będzie 200-lecie istnienia

  • PAP    1 stycznia 2020 - 09:10

W 2020 r. przypada 200-lecie działalności Towarzystwa Naukowego Płockiego (TNP), najstarszej z istniejących tego typu instytucji o charakterze regionalnym w Polsce. W ramach jubileuszowych obchodów planowane są m.in. sesja naukowa i wystawa.




TNP powołano 3 czerwca 1820 r. przy ówczesnej Szkole Wojewódzkiej Płockiej, obecnie Liceum im. Marszałka Stanisława Małachowskiego, najstarszej polskiej szkole, istniejącej nieprzerwanie w tym samym miejscu od 1180 r., a od 1921 r. noszącej imię marszałka Sejmu Czteroletniego i współtwórcy Konstytucji 3 Maja.

Założycielami TNP byli rektor Szkoły Wojewódzkiej Płockiej Kajetan Morykoni, biskup płocki i senator Królestwa Polskiego Adam Prażmowski, a także ziemianin, weteran wojen napoleońskich płk Stanisław Dembowski. Celem utworzenia instytucji była działalność naukowa i oświatowa, jak również badawcza, obejmująca zwłaszcza zagadnienia regionalne.

Z inicjatywy TNP i w oparciu o zgromadzone tam eksponaty powstało w latach 20. XIX wieku płockie muzeum, które rozbudowując swe zbiory i ekspozycje, początkowo historyczne i archeologiczne, jest uznawane za najstarsze muzeum publiczne w Polsce - obecnie jego tradycje kontynuuje tam placówka nosząca nazwę Muzeum Mazowieckiego, słynąca m.in. z najbogatszych w kraju zbiorów secesji i art deco.

Aktywność TNP przerwała w latach 30. XIX wieku decyzja władz ówczesnego zaboru rosyjskiego, podjęta w ramach represji po upadku Powstania Listopadowego. Instytucja wznowiła działalność dopiero w 1907 r. Ponowna przerwa w pracy TNP nastąpiła w 1939 r. po decyzji okupacyjnych władz niemieckich. Prace TNP ruszyły znowu po zakończeniu II wojny światowej, w 1945 r. W czasach PRL instytucja zmuszona została kolejny raz zawiesić swą działalność w latach 1981-83, czyli w okresie stanu wojennego.

Od 2014 r. TNP jest organizacją pożytku publicznego. Jak u początku swego istnienia, nadal prowadzi badania regionalne, seminaria, a także wykłady, odczyty i wystawy. Publikuje też tematyczne wydawnictwa. Jego periodykiem, ukazującym się od ponad 60 lat, jest kwartalnik naukowy "Notatki Płockie".

Będąca częścią TNP Biblioteka im. Zielińskich jest jedną z siedmiu najstarszych w Polsce. Jej księgozbiór liczy ponad 403 tys. jednostek. Od 2003 r. prowadzona jest tam digitalizacja, której celem jest opracowanie w formie cyfrowej całości zabytkowej kolekcji. Digitalizowane tam dzieła dostępne są m.in. na stronie Płockiej Biblioteki Cyfrowej.

W kolekcji starodruków Biblioteki im. Zielińskich TNP znajdują się m.in. pochodzące z XV wieku inkunabuły, jak "Expositio super toto Psalterio" Joannesa de Turrecrematy, najstarszy polski druk tłoczony, wydany w Krakowie w 1474 r. oraz Biblia z 1478 r. pochodząca z drukarni Antoniusa Kobergera w Norymberdze, "Boska Komedia" Dantego Alighieri z 1487 r., "Kronika świata" Wernera Rolewincka z 1492 r., a także pierwsze wydanie "De revolutionibus orbium coelestium" Mikołaja Kopernika z 1543 r.

Do najcenniejszych obiektów zbiorów należą tam również pierwsza na świecie drukowana książka o rakietach "Artis magnae artilleriae pars prima" Kazimierza Siemienowicza z 1650 r. oraz "Statut Łaskiego", jeden z sześciu wydanych na pergaminie z najstarszym drukowanym tekstem "Bogurodzicy" z 1506 r. Placówka posiada również jedyne w polskich zbiorach pierwsze wydanie kompletu 80 grafik "Los Caprichos" Francisco Goi z 1799 r.

Biblioteka im. Zielińskich ma także pierwsze XIX-wieczne wydania dzieł Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego i Zygmunta Krasińskiego oraz kolekcję prasy, w sumie ponad 5,5 tys. tytułów, wśród których są m.in. "Goniec Płocki" (1830-1831), a także "Biblioteka Warszawska" (1841-1914), "Tygodnik Ilustrowany" (1859-1939) oraz "Gazeta Warszawska" (1787-1939).

Działalność TNP skupia się aktualnie w kilku sekcjach, w tym dialogu, nauk humanistycznych oraz nauk technicznych. Oddziały instytucji działają w Sierpcu (Mazowieckie) i Łęczycy (Łódzkie, dawniej w granicach woj. płockiego, istniejącego w latach 1975-98).

Główne uroczystości jubileuszu 200-lecia TNP planowane są na czerwiec 2020 r.

Facebook Podobał się artykuł? Podziel się!




REKLAMA




×
KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.