PARTNER PORTALU
  • BGK

Niechciana wieża ciśnień

  • Ryszard Lidzbarski    13 września 2019 - 11:45

W połowie XIX wieku dostrzeżono strategiczne położenie Tczewa. W okresie tym przystąpiono do dynamicznego inwestycyjnego rozwoju miasta, spowodowanego budową dużego przeładunkowo-towarowego i osobowego węzła kolejowego. W pruskich planach gospodarczo-militarnych Tczew miał spełniać istotną rolę w kolejowym transporcie na trasach Berlin-Królewiec i Berlin-Gdańsk. Po tych czasach została wieża ciśnień. Niszczejąca.




  • Z dwóch istniejących do niedawna, w Zajączkowie Tczewskim i w pobliżu obecnego osobowego dworca kolejowego w Tczewie, pozostała tylko ta ostatnia.
  • Mimo planowanej budowy tak zwanego suchego portu - parku logistycznego nie ujęto w tych projektach modernizacji wieży. Wręcz odwrotnie, rozpoczęła się jej rozbiórka.
  • W wielu krajach Europy zachodniej, ale i również w Polsce podejmowane są coraz liczniejsze działania aby wieże ciśnień, będące zabytkami techniki zachować od zniszczenia.

W roku 1852 została uruchomiona linia kolejowa Bydgoszcz-Tczew z przedłużeniem do Gdańska, umożliwiająca pierwotnie okrężną drogą transporty z Berlina do Gdańska. Niewydolność przeładunkowa stacji w Tczewie wymusiła budowę w 1910 roku znacznie większej stacji towarowo-przeładunkowej w pobliskiej wsi Zajączkowo Tczewskie. Rozwojowi kompleksu kolejowych stacji rozrządowo-przeładunkowych i osobowych towarzyszyła budowa niezbędnej infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej z charakterystycznymi wieżami ciśnień. W okresie ostatnich stu lat w tczewskim węźle kolejowym zbudowano ich łącznie sześć [1].

Druga wojna światowa, zwłaszcza jej końcowy okres, spowodowała znaczne straty w systemach wodociągowo-kanalizacyjnych Tczewa. Również kolejowy majątek trwały został w znacznym stopniu zniszczony. Po zakończeniu działań wojennych przystąpiono do odbudowy oraz rozbudowy kolejowej infrastruktury wodno-ściekowej. Zbudowano trzy nowe wieże ciśnień.

Ostatnia taka wieża

Z dwóch istniejących do niedawna, w Zajączkowie Tczewskim i w pobliżu obecnego osobowego dworca kolejowego w Tczewie, pozostała tylko ta ostatnia. Wieża ciśnień w Zajączkowie Tczewskim podzieliła los zburzonych kolejowych wież ciśnień w Braniewie (2011 rok) i Bydgoszczy (2018 rok).

Początki wieży ciśnień w Zajączkowie Tczewskim sięgają pierwszych lat po drugiej wojnie światowej. Tego typu wieże ciśnień w najbliższej okolicy znajdują się między innymi w Brodnicy, Grudziądzu, Laskowicach Pomorskich, Wierzchucinie, Pile i Kościerzynie [2].

Zawieszenie wiechy na wieży ciśnień w Zajączkowie Tczewskim nastąpiło w 1948 roku (fot. 1). Ta symboliczna data została ustalona na podstawie kolejowych ksiąg inwentarzowych. Był to obiekt konstrukcji cylindrycznej na planie koła, dość powszechny w kolejowej infrastrukturze wodociągowej [2]. Cylindryczne formy występują zarówno na trzonie jak i głowicy wieży. Słupy konstrukcyjne (osiem sztuk) oraz stropy wykonane były z żelbetu. Żelbetowa konstrukcja umożliwiła zmniejszenie kubatury (fot. 2).

Kondygnacja podzbiornikowa była szersza od trzonu komunikacyjnego i węższa od głowicy wieży. Żelbetowe zadaszenie wieży, w kształcie wycinka sfery z otworem wentylacyjnym, pokryte było warstwą bitumiczną. Na każdej kondygnacji umiejscowiono balustrady ochronne. W trzonie wieży zamontowano dwie drabiny techniczne (umożliwiające d ostęp d o z biornika i o tworu wentylacyjnego). Wewnętrzny ciąg komunikacyjny wieży zbudowany był ze spiralnych żelbetowych schodów z metalowymi balustradami (fot. 3). W zróżnicowaniu otworów okiennych dostrzec można wpływy modernistyczne [2]. Okna doświetlające klatkę schodową były okrągłe. Kondygnacja podzbiornikowa doświetlana była pionowymi (smukłymi) oknami, a przestrzeń ze zbiornikiem do gromadzenia wody (głowica wieży) - podłużnymi otworami okiennymi, umieszczonymi pomiędzy zadaszeniem, a górną krawędzią głowicy.





REKLAMA




×
KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.