Partnerzy portalu

Sprawdzili, jaką wiedzę na temat metropolii mają samorządowcy

Radni miast przyszłego związku metropolitalnego w woj. śląskim w znacznym stopniu deklarują średnią wiedzę na temat funkcjonowania obszaru metropolitalnego - wynika z badań naukowców Instytutu Socjologii Uniwersytetu Śląskiego.

• Naukowcy Instytutu Socjologii powołali Obserwatorium Procesów Miejskich i Metropolitalnych, które ma zaoferować samorządom regionu naukową pomoc w różnych, związanych z metropolizacją regionu procesach decyzyjnych.

• Zaprezentowano wyniki badań, które objęły radnych i prezydentów największych miast regionu.

• Z badań wynika m.in., że radni miast GZM w znacznym stopniu zadeklarowali średnią wiedzę na temat funkcjonowania obszaru metropolitalnego.

• Badani samorządowcy uważają, że metropolia powinna ułatwić współpracę między miastami czy starania o środki na wspólne projekty, a także, że przyniesie ona poprawę jakości komunikacji miejskiej, oszczędności w funkcjonowaniu miast, czy też poprawi sytuację na rynku pracy.

Podpisanie ustawy o związku metropolitalnym dla woj. śląskiego przez prezydenta Andrzeja Dudę zaplanowano w Katowicach na wtorkowe (4 kwietnia) popołudnie. Po spełnieniu przewidzianych ustawą wymogów metropolia w woj. śląskim powinna powstać 1 lipca 2017 r., a zacząć działać 1 stycznia 2018 r.

Aby zaoferować samorządom regionu naukową pomoc w różnych, związanych z metropolizacją regionu procesach decyzyjnych, już w czerwcu ubiegłego roku naukowcy Instytutu Socjologii powołali Obserwatorium Procesów Miejskich i Metropolitalnych.

Od tego czasu w prace jednostki, która oficjalnie zainaugurowała działalność we wtorek, włączyło się 88 naukowców sześciu uczelni i placówek badawczych woj. śląskiego. Tego dnia socjologowie przedstawili też wyniki badań przeprowadzonych na przełomie 2016 i 2017 r., aby właściwie umiejscowić ofertę Obserwatorium w realiach miast mających współtworzyć metropolię.

Badania te objęły radnych i prezydentów największych miast regionu, szczególnie zainteresowanych metropolią - zrzeszonych w Górnośląskim Związku Metropolitalnym (po utworzeniu ustawowej metropolii GZM ma przestać istnieć).

Z badań wynika m.in., że radni miast GZM w znacznym stopniu zadeklarowali średnią wiedzę na temat funkcjonowania obszaru metropolitalnego. Wśród obszarów, gdzie radni wskazali największe deficyty wiedzy, znalazły się m.in.: zarządzanie obszarem metropolitalnym, spójność polityk publicznych czy zarządzanie obszarem przestrzennym. Prezydenci wskazywali tu z kolei m.in. na obszary związane z transportem publicznym, depopulacją miast czy zasobem mieszkaniowym.

Potrzebę funkcjonowania Obserwatorium dostrzegło 75 proc. pytanych radnych i prezydentów. Najczęściej postulowanymi obszarami działalności jednostki okazały się procesy zachodzące w miastach metropolii i interakcje między nimi.

Zdaniem pytanych działalność Obserwatorium powinna przekładać się m.in. na określanie priorytetów polityki miast, współpracy między miastami metropolii czy aplikowanie o środki unijne. Wśród najbardziej oczekiwanych pól działalności Obserwatorium samorządowcy wymieniali gromadzenie i udostępnianie informacji nt. procesów kulturowych, politycznych i społecznych oraz prowadzenie badań i ekspertyz dot. procesów miejskich i metropolitalnych.

Oceniając dotychczasową współpracę miast górnośląskiego obszaru metropolitalnego, częściej pozytywnie mówili o niej radni z dużym doświadczeniem. Ci z mniejszym stażem liczniej wskazywali na problemy i braki. Prezydenci częściej niż radni wskazywali na konieczność pogłębiania współpracy miast - dominowały argumenty pragmatyczne, szczególnie współpracy sąsiednich samorządów, np. w zakresie gospodarki komunalnej.

Główne zidentyfikowane przez samorządowców bariery dotychczasowej ich współpracy to partykularne interesy miast i konflikty polityczne. Brak ustawy metropolitalnej znalazł się wśród wskazań na trzecim miejscu. Dalej wymieniano bariery związane z biurokracją i zaufaniem; na końcu znalazły się bariery finansowe.

Wśród priorytetów współpracy między miastami ich radni najczęściej wymieniali komunikację i transport, podnoszenie jakości życia mieszkańców, zagospodarowanie przestrzenne, problemy ekologiczne. Dalej znalazły się wspieranie kreatywności i innowacyjności przedsiębiorców czy wspólna promocja. Prezydenci dodatkowo mówili o koordynacji w obszarach edukacji, opieki zdrowotnej czy kultury.

Do perspektywy utworzenia w woj. śląskim związku metropolitalnego zdecydowanie pozytywnie odniosło się 60 proc. pytanych radnych; pozytywny stosunek zadeklarowało kolejnych 30 proc. Prezydenci, choć również z zasady byli za, opatrywali opinie warunkami związanymi z koniecznością zapewnienia metropolii odpowiedniego instrumentarium; włodarze mniejszych miast akcentowali też wagę zrównoważonego rozwoju metropolii.

Badani samorządowcy uważają, że metropolia powinna ułatwić współpracę między miastami czy starania o środki na wspólne projekty, że przyniesie poprawę jakości komunikacji miejskiej, może przynieść oszczędności w funkcjonowaniu miast, czy też poprawić sytuację na rynku pracy. Potencjalne diagnozowane zagrożenia związane z metropolią to: rozrost biurokracji, wzrost wydatków miast czy pomijanie interesów poszczególnych, zwłaszcza mniejszych miast.

Radni zgodzili się z propozycją przygotowywania periodycznej "Diagnozy metropolitalnej" - na kształt ogólnopolskiej "Diagnozy społecznej" zainicjowanej przez prof. Janusza Czapińskiego

W swoich komentarzach naukowcy m.in. oszacowali, że faktycznych radnych "pasjonatów" - deklarujących i posiadających wiedzę związaną z przyszłą metropolią - jest ok. 20 proc. Akcentowali wynikającą z badań świadomość samorządowców ograniczającą się do postrzegania funkcjonowania miasta jedynie w jego granicach, bez szerszego kontekstu jego otoczenia. "Ta świadomość bycia metropolią wymaga pogłębienia, poszerzenia" - uznali socjologowie.

Wśród rekomendacji z badań naukowcy zaproponowali m.in. sporządzenie metropolitalnej mapy usług publicznych. Argumentowali to użytecznością identyfikacji i uświadomienia mieszkańcom oraz samorządowcom wzajemnych powiązań oraz potencjału miast w zakresie całej metropolii.

Socjologowie z Uniwersytety Śląskiego zaproponowali także wspólne wypracowanie przez miasta i podpisanie swoistego "metropolitalnego paktu spójności terytorialnej". W takim pakcie - wzorowanym na rozwiązaniach zachodnich - znalazłyby się gwarancje realizacji określonych kierunków rozwojowych w poszczególnych miastach konurbacji. Porozumienie służyłoby, zdaniem naukowców, budowie zaufania między współpracującymi w ramach metropolii miastami.

KOMENTARZE0

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Logowanie

Dla subskrybentów naszych usług (Strefa Premium, newslettery) oraz uczestników konferencji ogranizowanych przez Grupę PTWP

Nie pamiętasz hasła?

Nie masz jeszcze konta? Kliknij i zarejestruj się teraz!