PARTNER PORTALU
  • BGK

Bach, Czajkowski, Penderecki: muzyka na Boże Narodzenie

  • PAP/PSZ    24 grudnia 2019 - 07:51

"Oratorium na Boże Narodzenie" Jana Sebastiana Bacha, "Dziadek do orzechów" Piotra Czajkowskiego i II Symfonia "Wigilijna" Krzysztofa Pendereckiego to utwory, które oprócz kolęd idealnie nadają się do słuchania w czasie świąt Bożego Narodzenia.




"Oratorium na Boże Narodzenie" Jana Sebastiana Bacha to formalnie rzecz biorąc cykl sześciu kantat, które były wykonywane zależnie od swego przeznaczenia święta Bożego Narodzenia, w Nowy Rok, w niedzielę po Nowym Roku oraz podczas uroczystości Trzech Króli (po raz pierwszy od 25 grudnia 1734 r. do 6 stycznia 1735 r.). Odpowiednio więc treść rozpoczyna się od momentu narodzin Jezusa, a kończy na przybyciu mędrców ze Wschodu. Bach pracował jako kantor w protestanckich kościołach - m.in. w kościele św. Tomasza w Lipsku. Kompozytor był zobowiązany do wykonania w każdą niedzielę i święto nowej kantaty. Repertuar ten tworzył sam.

Współcześnie do tematyki Bożego Narodzenia nawiązał w swojej II Symfonii Krzysztof Penderecki. Nosi ona tytuł "Wigilijna", a kompozytor wykorzystuje w niej czterodźwiękowy motyw z kolędy "Cicha noc". Utwór swoją premierę miał podczas Warszawskiej Jesieni w 1981 r. W książce programowej festiwalu Stanisław Welanyk zauważył, że dramaturgia II Symfonii polega "na ścieraniu się - jak na symfonię przystało - dwóch przeciwstawnych wartości: tego, co konsonansowe, dążące do harmonii, +wigilijne+ - oraz gwałtownego, posługującego się melodycznymi i harmonicznymi dysonansami dramatyzmu".

Witold Lutosławski w opracował w 1946 r. "20 kolęd polskich" na głos i fortepian. Słowa i melodie zaczerpnął z XIX-wiecznych zbiorów - "Śpiewnika kościelnego" i "Pastorałek i kolęd z melodyjami" Michała Mioduszewskiego oraz dwóch części wielotomowego dzieła Oskara Kolberga "Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce". Lutosławski skorzystał z tomów "Lubelskie" i "Łęczyckie". Po 40 latach kompozytor na życzenie angielskiego wydawcy Lutosławski stworzył wersję na sopran solo, chór żeński i orkiestrę. "20 kolęd polskich" Lutosławskiego to m.in. "Anioł pasterzom mówił", "Gdy się Chrystus rodzi", "Jezus Malusieńki". Kolędy te nie są jednak zaaranżowane w sposób tradycyjny, Lutosławski wykorzystał w ich opracowaniu środki typowe dla XX-wiecznych technik kompozytorskich. Na przykład kolęda "Bóg się rodzi" została zupełnie pozbawiona charakteru poloneza.

"Dziadek do orzechów" Piotra Czajkowskiego obecnie związany jest ze świętami, tak jak film "Kevin sam w domu" pokazywany co roku w tym czasie w jednej z polskich stacji telewizyjnych, po premierze w 1892 r. nie wzbudził jednak dużego entuzjazmu. Libretto według opowieści Ernsta Theodora Amadeusa Hoffmanna napisał Marius Petipa, francuski choreograf i tancerz, maitre de ballet zespołu petersburskiego baletu. Premiera "Dziadka do orzechów" odbyła się w Teatrze Maryjskim w Petersburgu w 1892 r. Jak podaje Teatr Wielki - Opera Narodowa, legenda głosi, że podobno Hoffmann napisał opowiadanie o dziadku do orzechów, "gdy mieszkając w starej kamienicy na Nowym Mieście wyrzekał na… Warszawę: +Pstrokaty to świat! Za hałaśliwie - za dziwacznie - za obco - wszystko pomieszane. Gdzie znaleźć czas na pisanie?+". Oprócz wersji scenicznej Czajkowski skomponował również suitę z baletu "Dziadek do orzechów".

Facebook Podobał się artykuł? Podziel się!




REKLAMA




×
KOMENTARZE (0)

Artykuł nie posiada jeszcze żadnych komentarzy.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.